เหตุใดประเทศที่การกล่าวหาไทยว่าลอกเลียนแบบในUNESCO ประเทศนั้นกลับถูกวิจารณ์ว่า"ไม่สง่างามทางการทูต" เสียเอง

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
1. การประชุมคณะกรรมการมรดกโลกที่ปารีส
ยูเนสโกจัดการประชุมคณะกรรมการมรดกโลก (World Heritage Committee) สมัยที่ 47 ณ กรุงปารีส โดยมีประเทศสมาชิกทั้งที่เป็นคณะกรรมการ และประเทศผู้สังเกตการณ์เข้าร่วมเพื่อหารือเกี่ยวกับการอนุรักษ์มรดกโลก การติดตามสถานการณ์พื้นที่ขึ้นทะเบียน และสนับสนุนแผนอนุรักษ์ในอนาคต
ในวาระหนึ่งของการประชุม จะเปิดให้ประเทศสมาชิกได้ กล่าวถ้อยแถลงทั่วไป (General Statements) เพื่อแลกเปลี่ยนความเห็น เสนอแนวทาง หรือแบ่งปันความก้าวหน้าในการปกป้องมรดกโลก  ปรากฎว่าหัวหน้าคณะของ "ประเทศที่กล่าวหาไทย" ขอกล่าวโดยไม่มีการแจ้งล้วงหน้า ที่เป็นสิทธิที่จะทำได้

2. ตัวแทนประเทศที่กล่าวหาไทยขึ้นกล่าวถ้อยแถลง
ในช่วง General Statements ซึ่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและศิลปกรรมของประเทศที่กล่าวหาไทยได้ลกล่าว โดยตอนแรกอาศัยสิทธิถ้อยแถลงทั่วไปซึ่งประเทศสมาชิกทุกประเทศมีสิทธิเท่าเทียมกัน
3. เนื้อหาที่กล่าว : กล่าวถึงประเทศไทยและอ้างว่าเลียนแบบ
ถ้อยแถลงของประเทศที่กล่าวหาไทย ไม่ได้กล่าวในลักษณะส่งเสริมหรือแสดงแนวนโยบายทั่วไปตามที่เวทีนี้มุ่งหมาย เช่น ชื่นชมแนวทาง ยกตัวอย่างประสบความสำเร็จ ทางด้านการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม เพื่อเป็นเวทีประสานระหว่างชาติ แต่กลับเลือกที่จะกล่าว พาดพิงถึงประเทศอื่นในทางเสียหายโดยตรงคือ ประเทศไทยโดยตรง ระบุว่า “วัดแห่งหนึ่ง” ในจังหวัดบุรีรัมย์ของไทย มีลักษณะเป็นการเลียนแบบลักษณะของโบราณสถาน ซึ่งเป็นมรดกโลกของประเทศที่กล่าวหาไทย ซึ่งอาจเป็นการสร้างความแตกแยก
พร้อมกันนั้นยังกล่าวในเชิงเรียกร้องให้องค์การยูเนสโกและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าตรวจสอบว่า การก่อสร้างดังกล่าวอาจกระทบต่อคุณค่าเด่นสากล (Outstanding Universal Value) ของมรดกโลกที่ประเทศของเค้าหรือไม่ ซึ่งในความเป็นจริง วัดแห่งหนึ่งของไทยไม่ได้อยู่วาระ หรือขอบเขตของมรดกโลก

4. ไทยใช้สิทธิ Right of Reply
เมื่อประเทศไทยถูกกล่าวถึงอย่างเจาะจง ไทยในฐานะประเทศที่ถูกพาดพิงจึงลุกขึ้นใช้สิทธิ Right of Reply หรือสิทธิในการตอบคำแถลง ซึ่งประธานจะถามว่าประเทศที่ถูกพาดพิงจะใช้ไหม โดยหัวหน้าคณะของไทยจึงขออนุญาตใช้สิทธิ เพื่อชี้แจงว่า
วัดดังกล่าวเป็นศิลปกรรมที่เกิดจากแรงบันดาลใจในงานสถาปัตยกรรมไทยหลายสถานที่ ที่ปรากฎในไทย ที่มีมาหลายสมัย ไม่ใช่การเลียนแบบ
ไทยให้ความเคารพต่อคุณค่ามรดกโลกของโบราณสถานในประเทศที่กล่าวหาไทย และเห็นว่าการอนุรักษ์วัฒนธรรมควรเป็นสะพานเชื่อมประเทศ มิใช่สร้างความขัดแย้ง หรือมีนัยยะแอบแฝงทางการเมือง โดยไทยรู้สึกผิดหวัง และ ประหลาดใจ (เป็นทำพูดที่รุนแรงทางการฑูต ทำนอง มาผิดเวทีปะเนี๊ยะ) ที่คณะของประเทศที่กล่าวหาไทยใช้เวทีนี้มากล่าวเรื่องนี้ เพราะเป็นเวทีหาทางเชื่อมประสานของประเทศต่างๆในโลก ไม่ใช้เวทีการเมือง
ถ้อยแถลงนี้ได้รับการยอมรับว่าเป็นการตอบโต้ที่สงบ สุภาพ และสร้างสรรค์ ทำให้บรรยากาศที่อาจตึงเครียดคลี่คลาย จากนานาชาติ
5. การพยายามจะพูดซ้ำเพื่อกดดัน
หลังจากนั้น คณะของประเทศที่กล่าวหาไทยพยายามจะขอพูดต่อ กล่าวเป็นว่า เมื่อต้องการอภิปรายต่อหรือย้ำประเด็นเพิ่มเติมในลักษณะ intervention (ซึ่งเป็นขั้นกึ่งอภิปรายเชิงเทคนิค ไม่ใช่ถ้อยแถลงทั่วไป) ที่ประชุมและ Moderator กลับ ไม่อนุญาตให้ประเทศที่กล่าวหาไทยที่ก กล่าวต่อ เนื่องจากเรื่องนี้ไม่ได้บรรจุอยู่ในวาระการประชุมอย่างเป็นทางการ ไม่มีเอกสารรายงานจากศูนย์มรดกโลก  รองรับตามกระบวนการปกติ  ซึ่งข้อนี้เป็นที่รู้กันดีโดยทั่วไปของ คณะฑูตที่ทำงานว่า หลังจาก ประเทศที่ถูกพาดพิงได้พูดแล้ว ประเทศที่พูดก่อนจะไม่สิทธิพูดอีก หากไม่ได้แจ้งล้วงหน้า

ทำไมประเทศที่กล่าวหาไทยจึงถูกมองว่า “เสียมารยาททางการทูต” ในระดับนานาชาติ
1. เพราะกล่าวถึงประเทศอื่นในลักษณะกล่าวหาโดยตรง
ธรรมเนียมของถ้อยแถลงทั่วไป (General Statements) บนเวทีพหุภาคี เช่นยูเนสโก คือควรกล่าวถึงเป้าหมายร่วม นโยบายกว้าง ๆ หรือการแสดงความยินดี ไม่ใช้เพื่อโจมตี หรือกล่าวหาประเทศใดประเทศหนึ่งโดยตรงต่อหน้าที่ประชุม ที่มีนานาชาตินั่งฟังอยู่
การที่ใช้เวทีนี้กล่าวว่า “วัดในไทยเลียนแบบ” จึงเป็นการพาดพิงเจาะจง ที่อาจทำให้อีกฝ่ายเสียหน้า (face-threatening act) ต่อหน้าสาธารณะ ซึ่งถือว่าไม่สุภาพตามหลักการทูต
 2. เพราะกล่าวหาเรื่องการ “เลียนแบบ” โดยไม่มีเอกสารหรือกระบวนการยืนยัน
ข้อกล่าวหาลักษณะนี้ หากมีข้อกังวลจริง ควรยื่นอย่างเป็นทางการให้ยูเนสโกตรวจสอบตามขั้นตอน (ยื่นรายงานภัยคุกคาม / SoC Report) เพื่อให้มีข้อเท็จจริงและความเห็นผู้เชี่ยวชาญก่อน การกล่าวขึ้นทันทีโดยไม่มีรายงานสนับสนุน จึงถูกมองว่า ไม่ผ่านกลไกตรวจสอบที่โปร่งใส และอาจเป็นการใช้เวทีในทางที่ไม่สร้างสรรค์
3. เพราะพยายาม “พูดซ้ำ” โดยละเมิดกรอบวาระ
เมื่อ Moderator แจ้งชัดแล้วว่าประเด็นนี้ไม่ได้อยู่ในวาระการประชุม การพยายามจะลุกขึ้นกล่าวซ้ำอีกในเชิงกดดัน ให้ที่ประชุมพิจารณาหรือให้หน่วยงานของยูเนสโกดำเนินการทันที ยิ่งถูกมองว่า ละเมิดกรอบการประชุม และขัดต่อหลักการให้ความเคารพกฎกติกาขององค์การระหว่างประเทศ

4. การเลือกช่วงเวลาและเวทีที่ไม่เหมาะสม
ประเทศที่กล่าวหาไทยได้อาศัยช่วงเวลาการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกของยูเนสโก ซึ่งมีวาระเน้นการพิจารณาโครงการอนุรักษ์และติดตามสถานะมรดกโลก ไม่ได้มุ่งอภิปรายข้อขัดแย้งระหว่างรัฐ มาเป็นเวทีในการหยิบยกประเด็นข้อกล่าวหาต่อประเทศไทย โดยไม่ได้แจ้งหรือหารือล่วงหน้า
5. การละเมิดธรรมเนียม face-saving ในเวทีนานาชาติ
การกล่าวหาประเทศอื่นต่อหน้าที่ประชุมนานาชาติ โดยไม่ดำเนินการทวิภาคีหรือตกลงกันหลังฉากก่อน ย่อมถูกมองว่าเป็นการทำให้อีกฝ่ายเสียหน้า ซึ่งถือว่าไม่สอดคล้องกับธรรมเนียมปฏิบัติทางการทูตที่ให้ความสำคัญต่อการรักษาหน้ากันเพื่อคงไว้ซึ่งมิตรไมตรีและบรรยากาศความร่วมมือ
6. การสร้างบรรยากาศที่อาจบ่อนทำลายเป้าหมายร่วม
เนื่องจากยูเนสโกจัดตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์และใช้วัฒนธรรมเป็นสะพานเชื่อมประเทศต่างๆ การหยิบข้อพิพาทระหว่างรัฐมาขยายในที่ประชุม จึงอาจถูกตีความว่าเป็นการใช้เวทีที่ตั้งขึ้นเพื่อความร่วมมือในลักษณะทางการเมือง จนบั่นทอนจุดประสงค์หลักของการประชุม