วิธีคิดแบบเดิมๆ แก้ปัญหาไม่ได้

You can never solve a problem with the samekind of thinking that created the problem in the first place. : Albert Einstein

คุณไม่อาจแก้ปัญหาได้ด้วยความคิดแบบเดิมๆ ที่เคยสร้างปัญหาให้กับคุณตั้งแต่ครั้งแรก

อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์

โดยปกติแล้วอนุสัยกิเลสที่อยู่ในขันธสันดานของมนุษย์แต่ละคนแทบจะเปลี่ยนแปลงไม่ได้ภายในชาติภพเดียว ยกเว้นจะเจริญสติจนถึงขั้นเกิดปัญญาญาณ อนุสัยกิเลสเหล่านี้เปรียบเสมือนดีเอ็นเอทางวิบากกรรม

ที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังพฤติกรรมทางนามของสิ่งมีชีวิต สะท้อนออกมาเป็นอุปนิสัย และวิธีคิด เช่น ขี้เหนียว ขี้โมโห ขี้โกง ขี้หึง ขี้ระแวง ขี้โม้ ขี้เกียจ ขี้ใจน้อย ฯลฯ ในทางกฎหมายแล้วให้ความสําคัญมากกับความคิดขณะกระทํา ความผิด เช่น ระหว่างการฆ่าคนตายโดยไตร่ตรองไว้ก่อน กับการกระทํา โดยบันดาลโทสะ โทษต่างกันมาก เพราะกรณีแรกแสดงให้เห็นถึงอุปสันดาน ส่วนกรณีที่สองเกิดจากการถูกข่มเหงอย่างร้ายแรง

เจตสิก ในจิตทําให้เกิดความรู้สึก และความรู้สึกเหนี่ยวนําทําให้เกิด ความคิด ถ้าไม่รู้เท่าทันจิตตนเอง ความคิดในการแก้ปัญหาก็จะซ้ําแบบเดิมๆ เช่น คนที่ใจร้อนและเคยล้มเหลวเพราะความใจร้อน ถ้าเขาไม่แก้ที่ใจตัวเอง แม้จะมีโอกาสใหม่กี่ครั้งก็ยังล้มเหลวซ้ําแล้วซ้ําเล่า การเปลี่ยนความรู้สึกที เกิดจากจิตจึงเป็นเรื่องสําคัญมาก เพื่อส่งผลให้เปลี่ยนวิธีคิด

ความคิดของคนเราเปลี่ยนแปลงไม่ง่ายนัก วิธีแก้ปัญหานี้ก็คือ การ ประชุมระดมความคิดที่แตกต่าง ในต่างประเทศขณะประชุม ใครที่สามารถ เสนอแนวความคิดใหม่ หรือคิดแบบนอกกรอบออกมาได้ จะเป็นที่ชื่นชอบ ของผู้ร่วมงาน การระดมพลังสมองเพื่อวางแผนแก้ปัญหา หรือที่เรียกว่า brainstorm เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพยิ่ง

มีทางออกสองทางในการแก้ปัญหาคือ เปลี่ยนปัญหาไปเลยในกรณี ที่คุณเปลี่ยนความคิดไม่ได้แน่ๆ แต่ถ้าคุณเปลี่ยนปัญหาไม่ได้ ก็ต้องเปลี่ยน มุมมองที่มีต่อปัญหานั้น ยกตัวอย่างเช่น มีสามีขี้โมโห ถ้าคุณรับไม่ได้ ก็ หย่าร้างแล้วแต่งงานใหม่ อย่าคิดแบบเดิมๆ ว่าเขาจะเปลี่ยนนิสัยได้ แต่ถ้าคุณ ไม่ต้องการหย่าร้าง ก็ต้องเปลี่ยนมุมมองตัวเองที่มีต่อความขี้โมโหนั้น จึงจะแก้ปัญหาได้ การระดมพลังสมองจากคนที่ห่วงใย เช่น พ่อแม่ ญาติพี่น้อง เพื่อนสนิท จะช่วยให้การแก้ปัญหาง่ายยิ่งขึ้น