สรุปเรื่องการให้ผลของกรรมตามหลักกรรม 12

หากเราจําแนกกรรมตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการให้ผลกรรม จะแบ่งออกเป็น 3 หมวด 12 ประเภทด้วยกัน ได้แก่

หมวดที่ 1 จําแนกตามเวลาที่ให้ผล ได้แก่

1.ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม กรรมให้ผลในปัจจุบันคือในภพนี้

2. อุปปัชชเวทนียกรรม กรรมให้ผลในภพที่จะไปเกิด คือในภพหน้า

3. อปราปริยเวทนียกรรม กรรมให้ผลในภพต่อ ๆ ไป

4.อโหสิกรรม กรรมที่เลิกให้ผล

หมวดที่ 2 จําแนกการให้ผลตามหน้าที่ ได้แก่

5. ชนกกรรม กรรมที่เป็นตัวนําไปเกิด
6. อุปัตถัมภกกรรม กรรมสนับสนุน คือ เข้าสนับสนุนหรือ ซ้ําเติมกรรมอื่นที่กําลังแสดงผล

7. อุปปีฬกกรรม กรรมบีบคั้น คือ เข้ามาบีบคั้นผลแห่งชนก กรรมและอุปัตถัมภกกรรมให้ทุเลาเบาลง

8. อุปฆาตกกรรม กรรมตัดรอน คือ กรรมแรงฝ่ายตรงข้าม ที่เข้าตัดรอนการให้ผลของชนกกรรมและอุปัตถัมภกกรรมให้ขาดหรือหยุดไป

หมวดที่ 3 จําแนกตามลําดับความแรงในการให้ผล ได้แก่

9. ครุกกรรม กรรมหนักให้ผลก่อน

10. อาสันนกรรม กรรมที่ทําตอนใกล้ตาย

11. พหุลกรรม หรือ อาจิณณกรรม กรรมที่ทําบ่อย ๆ มาก ๆ

12. กตัตตากรรม หรือ กตัตตาวาปนกรรมกรรมสักว่าทํา คือเจตนาอ่อนหรือไม่ได้เจตนา