ในที่สุดก็รู้แล้วว่าของสังเวยในโถทองสัมฤทธิ์ที่ใช้บูชาเทพพระเจ้าเมื่อ 2,500 คืออะไร

ตะกอนสีส้มลึกลับที่พบในโถทองสัมฤทธิ์ซึ่งขุดพบเมื่อประมาณ 70 ปีก่อน ในศาลเจ้าโบราณใกล้เมืองปอมเปอี ประเทศอิตาลี ถูกยืนยันแล้วว่าสิ่งนั้นคือ “น้ำผึ้ง” 

หลายทศวรรษที่ผ่านมาได้มีการตรวสอบอยู่หลายครั้งว่าตะกอนสีส้มดังกล่าวคืออะไร แต่ก็ไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ จนกระทั่งมีนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ดได้ค้นพบการสลายตัวทางเคมีของสารแปลกประหลาดนี้ และได้เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับของบูชาอันแสนหวานที่ถวายแด่เทพเจ้ากรีกโบราณเมื่อ 2,500 ปีก่อน ซึ่งถือเป็นของขวัญที่เหมาะสม เนื่องจากเชื่อกันว่าน้ำผึ้งเป็นสิ่งที่ซุสกินเมื่อครั้งยังเป็นเด็ก

Luciana da Costa Carvalho นักโบราณคดีจากมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด และทีม ได้ใช้เทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟีขั้นสูง และเทคนิคแมสสเปกโตรเมตรีในการตรวจจับลายนิ้วมือทางเคมี และพบว่ามันแทบจะเหมือนน้ำผึ้งและขี้ผึ้งในปัจจุบัน เนื่องจากตะกอนดังกล่าวถูกเก็บรักษาไว้เป็นเวลานาน จึงส่งผลให้น้ำตาลสลายตัวเป็นฟิวแรนเมื่อระยะเวลาผ่านไป ซึ่งทำให้การตรวจสอบในครั้งก่อน ๆ ระบุว่าตะกอนสีส้มลึกลับนี้คือขี้ผึ้ง แต่ผู้วิจัยกลับให้ความเห็นต่างว่าสารตกค้างนั้นมีองค์ประกอบที่ซับซ้อนเกินกว่าที่จะเป็นขี้ผึ้งได้

แม้ว่าการวิเคราะห์ก่อนหน้านี้จะไม่สามารถตรวจพบคาร์โบไฮเดรตใดๆ ได้ แต่การวิเคราะห์แบบใหม่สามารถตรวจพบน้ำตาลเฮกโซสและสารที่เกิดจากปฏิกริยาทางเคมีของแซคคาไรด์ที่สลายตัวแล้วซึ่งเก็บรักษาไว้ในทองแดงที่เป็นสนิมของขวดโหลได้

ศาลเจ้าแห่งนี้ถูกขุดพบในปี 1954 ในนิคมกรีกแห่งหนึ่งที่เมืองปาเอสตุม ประเทศอิตาลี เพื่ออุทิศแด่เทพเจ้าองค์หนึ่งที่ไม่มีใครรู้จัก ภายในมีโถสัมฤทธิ์ล้อมรอบเตียงเหล็ก พร้อมด้วยไฮดรีไอ 6 ใบ และแอมโฟรา 2 ใบ ซึ่งการค้นพบว่าที่นั่นมีเตียงที่ว่างเปล่า และไม่สามารถเข้าไปถึงศาลเจ้าได้ บ่งบอกว่าที่แห่งนั้นมีเทพเจ้าอยู่ที่นั่น และน้ำผึ้งก็เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นอมตะ แต่นอกจากนั้น น้ำผึ้งยังเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะสารให้ความหวาน การเตรียมยา เครื่องสำอาง และเป็นส่วนประกอบหนึ่งในพิธีกรรมของกรีกโบราณอีกด้วย