"จาเมส์วู"คืออะไร อาการเป็นอย่างไร?

“จาเมส์วู” คืออะไร? แล้วเคยเป็นกันบ้างไหม?

เอาจริงๆ หลายคนอาจไม่เคยได้ยินคำนี้มาก่อนเลย — “จาเมส์วู” (Jamais vu) ฟังดูแปลกๆ เหมือนชื่อฝรั่งเศสใช่ไหม? แต่ความจริงแล้ว มันเป็นประสบการณ์ที่คนจำนวนมากอาจเคยเจอ… โดยไม่รู้เลยว่ามันมีชื่อเรียกเฉพาะ

ลองนึกภาพแบบนี้นะ

 คุณกำลังเขียนคำง่ายๆ ที่ใช้เป็นประจำ เช่น “บ้าน” หรือ “โต๊ะ” แล้วอยู่ๆ ก็เกิดความรู้สึกว่า “เอ๊ะ? คำนี้สะกดแบบนี้จริงเหรอ?”

 หรือเดินกลับบ้านทางเดิมที่ใช้ทุกวัน แต่วันนี้กลับรู้สึกเหมือนกำลังหลงทาง ทุกอย่างดูไม่คุ้นเคยเลย

 หรือแม้แต่คุยกับคนที่เราสนิทมากๆ อยู่ดีๆ ก็รู้สึกประหลาดว่า “เสียงเขาดูแปลกๆ แฮะ หน้าตาเหมือนไม่ค่อยคุ้น” ทั้งที่เราเห็นเขาทุกวัน

สิ่งเหล่านี้แหละ คืออาการของ Jamais vu — มันเป็น ความรู้สึกว่า "ไม่คุ้นเลย" กับสิ่งที่เราควรจะคุ้นสุดๆ

เรียกง่ายๆ ก็คือ “รู้สึกเหมือนไม่เคยเห็น ทั้งที่เห็นมาแล้ว” — ซึ่งมันเป็น ตรงกันข้ามกับเดจาวู เลยนะ

 เดจาวู vs จาเมส์วู

เดจาวู (Déjà vu) คือ ความรู้สึกว่า “เคยเจอเหตุการณ์นี้มาก่อน” ทั้งที่ไม่เคย

จาเมส์วู (Jamais vu) คือ ความรู้สึกว่า “ไม่เคยเจอเลย” ทั้งที่เจอมาตั้งหลายครั้งแล้ว 

แล้วทำไมถึงเกิดจาเมส์วู?

ถึงตอนนี้ทางวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถอธิบายได้แบบ 100% ว่าทำไมถึงเกิดอาการแบบนี้ แต่มีข้อสันนิษฐานอยู่หลายอย่างที่พอจะอธิบายได้ เช่น

1. สมองล้า ใช้งานหนักเกินไป

2. ความเครียดสะสม

3. การพักผ่อนไม่เพียงพอ (นอนน้อย)

4. สมองประมวลผลข้อมูลผิดพลาดชั่วคราว — คือแม้ว่าเราจะเคยเห็น เคยทำสิ่งนั้นมาหลายครั้ง แต่สมองกลับดึงความทรงจำไม่ขึ้น หรือเชื่อมโยงไม่ถูก

ในบางกรณีที่เกิดบ่อยหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย อาจเกี่ยวข้องกับโรคทางระบบประสาท เช่น

1. ไมเกรน

2. ลมชักบางประเภท

3. หรือปัญหาความจำที่เกี่ยวกับสมองบางส่วน

แต่ไม่ต้องตกใจนะ เพราะสำหรับคนทั่วไป ส่วนใหญ่มักเป็นแค่ชั่วคราว และหายเองได้

แล้วมันอันตรายไหม?

โดยทั่วไป ไม่อันตรายเลย ถ้ามันเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว เป็นบางจังหวะ

คนส่วนใหญ่ก็จะงงๆ แป๊บเดียว แล้วก็กลับมาเป็นปกติ

แต่ถ้าใครมีอาการนี้เกิดขึ้นบ่อยๆ หรือรู้สึกว่ามันมาพร้อมอาการอื่น เช่น

1. ปวดหัวรุนแรง

2. เวียนหัว มึนหัวบ่อย

3. ความจำเริ่มมีปัญหาแบบผิดปกติ

แบบนี้ควรไปพบแพทย์เพื่อให้ช่วยตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม จะได้หาสาเหตุแน่ชัด 

บทสรุปแบบเข้าใจง่าย

จาเมส์วู (Jamais vu) คืออาการที่สมองทำให้เรารู้สึกว่า “ไม่คุ้นเลย” กับสิ่งที่เราควรจะคุ้นเคย

- มันเป็นอาการตรงกันข้ามกับเดจาวู

- ใครๆ ก็สามารถเจออาการนี้ได้ ไม่ใช่เรื่องแปลก

- ส่วนใหญ่ไม่อันตราย ถ้าไม่ได้เกิดบ่อยหรือไม่มีอาการอื่นร่วม

- แต่ถ้าเริ่มเกิดถี่ๆ หรือมีอาการผิดปกติอื่นด้วย แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ดีกว่า

สุดท้าย… ถ้าเคยเป็น ไม่ต้องตกใจ เพราะสมองของเรานั้นซับซ้อนมาก การที่มันรวนไปชั่วคราวบ้างก็ไม่ใช่เรื่องแปลก

บางที Jamais vu ก็อาจเป็นแค่สัญญาณที่เตือนเราว่า… พักผ่อนบ้างนะ