ทบวงคืออะไร แล้วประเทศไทยมีไหม?
หลายคนคงเคยได้ยินหน่วยงานบริหารราชการของไทย ระดับกระทรวง ทบวง กรม กันอยู่บ่อยๆ และคงมีข้อสงสัยกันอยู่ไม่น้อยว่า "ทบวง" มันคืออะไรกันใช่ไหม แล้วประเทศไทยมีหน่วยงานระดับ ทบวง หรือไม่?
ทบวง อ่านว่า ทะ-บวง , ทบวง หมายถึง ส่วนราชการที่มีสภาพและปริมาณงานยังไม่เหมาะสมที่จะจัดตั้งเป็นกระทรวงได้ กฎหมายกำหนดให้สามารถจัดตั้งเป็นทบวงได้ก่อน โดยจะสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี หรือกระทรวงใดก็ได้ หรือจะจัดตั้งโดยให้มีรัฐมนตรีว่าการทบวงเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบการปฏิบัติราชการของทบวงก็ได้เช่นเดียวกัน (การบริหารราชการส่วนกลาง. อาจารย์บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์ และคณะ . ฐานข้อมูลการเมืองการปกครองสถาบันพระปกเกล้า)
แล้วประเทศไทยเคยมีหน่วยงานระดับนี้หรือไม่? ถ้าเป็นคนยุคก่อนปี 2545 คงจะตอบกันได้ทันทีว่าเคยได้ยินว่ามี ใช่ครับประเทศไทยเราก็เคยมีหน่วยงานระดับทบวงอยู่นั้นก็คือ “ทบวงมหาวิทยาลัย” นั้นเอง ทบวงมหาวิทยาลัยเกิดขึ้นครั้งแรกในปี 2515 จากประกาศคณะปฏิวัติให้มีการจัดตั้ง ทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ ขึ้นเป็นครัังแรกมีสถานะเป็น ทบวง ภายใต้สำนักนายกรัฐมนตรี ทำหน้าที่ในการกำกับมหาวิทยาลัยให้เป็นไปตรมเป้าหมายขิงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือ นโยบายของรัฐ โดยให้มีรัฐมนตรีเป็นผู้กำกับดูแลทบวง ผู้ประเดิมตำแหน่งเป็นคนแรก คือ บุญรอด บิณฑสันต์ ต่อมาในปี 2520 ได้มีการเปลี่ยนชื่อ ทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ เป็น ทบวงมหาวิทยาลัย และให้แยกเป็นทบวงอิสระ ไม่อยู่ในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี
ตราประจำทบวงมหาวิทยาลัย
เป็นรูปวัชระ สื่อความหมายถึงพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นผู้ดำริให้มีการอุดมศึกษา(มหาวิทยาลัย)ครั้งแรกในไทย
ทบวงมหาวิทยาลัย มีสถานะเทียบเท่ากระทรวงเป็นเวลา 31 ปี ต่อมา พ.ศ. 2546 ได้มีประกาศพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการทำให้ ทบวงมหาวิทยาลัย เปลี่ยนเป็น "สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา" มีสถานะเทียบเท่าระดับกรม และย้ายไปสังกัดกระทรวงศึกษาธิการแทน เป็นจุดสิ้นของหน่วยราชการส่วนกลางระดับ ทบวงในประเทศไทยภายหลังจากนั้นไม่มีปรากฏการตั้งหน่วยงานระดับนี้ขึ้นอีก โดยผู้ทำหน้าที่เป็นรัฐมนตรีคนสุดท้ายนั้นคือ สุวัจน์ ลิปตพัลลภ ในสมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร นั้นเอง
นอกจากนี้ทบวงมหาวิทยาลัย ยังเป็นหนึ่งในจุดเริ่มต้นของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2562 ในสมัยรัฐบาลพลเอกประยุทธ จันโอชา โดยมีการโอนย้ายสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ไปเป็นของ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ปลดผู้อำนวยการด้านไซเบอร์แห่งชาติของทำเนียบขาวหลังระบบเทคโนโลยีในสหรัฐอเมริกาล่มหลายครั้ง
กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เผยปริศนา "ป้ายราคามีกากบาท " ในร้าน "เซเว่น อีเลฟเว่น"..ใครเห็นก็สงสัย!
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ฮอนด้าเตรียมเปิดตัวรถ SUV ขนาดใหญ่ ในฤดูใบไม้ผลิปีหน้า
แม่น้ำหนึ่ง งวด 1 ธ.ค. 69 เลขธูปปู่ 395 ชุดหัวใจ 6 คู่ 549-369 และอีก 10 ชุดเลขสองตัว
หุ้น Anthropic พุ่งขึ้น 34% ในวันแรกของการซื้อขาย ระดมทุนได้ 81.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และสร้างสถิติใหม่ของการเสนอขายหุ้น IPO ทั่วโลก
เปรียบเทียบ GDP ปี 2025 ของประเทศไทยกับเวียดนาม
หุ่นยนต์ทำงาน 2 ตัว ถูกไล่ออกจากร้านสะดวกซื้อ
รัฐบาลทรัมป์อนุมัติชิป AI เกือบ 880,000 ชิ้นภายในหกเดือน ซึ่งรวมถึงชิปจาก Tencent และ Baidu ด้วย
สารธารธรรม (The River of Dhamma) (สร้างกับ เอไอ)
จากแนวคิดเล็ก ๆ สู่การสร้างธุรกิจให้ประสบความสำเร็จ!!
ปรากฏการณ์ก้อนหิมะกลิ้งเองตามธรรมชาติ (Snow Rollers) เมื่อสายลมกลายเป็นช่างปั้นหิมะ สร้างก้อนหิมะทรงกระบอกโดยไม่ต้องใช้มือมนุษย์
10 ชื่อผู้ชายไทยยอดนิยม สมชายแชมป์ 479,924 คน พร้อมความหมายและเทรนด์ชื่อแต่ละยุค
