Incoterm คืออะไร? เจาะลึก 11 เงื่อนไขการค้าระหว่างประเทศที่ควรรู้

เมื่อเริ่มต้นทำธุรกิจระหว่างประเทศหรือวางแผนขยายตลาดไปต่างแดน หนึ่งในองค์ความรู้สำคัญที่ไม่ควรมองข้ามก็คือ “Incoterms” เพราะไม่ใช่แค่ชุดคำศัพท์ทางการค้าเท่านั้น แต่เป็นข้อตกลงสำคัญที่ช่วยกำหนดขอบเขตหน้าที่ของผู้ซื้อและผู้ขายได้อย่างชัดเจนในทุกขั้นตอนของการขนส่งสินค้า

คำว่า Incoterm ย่อมาจาก International Commercial Terms หรือ ข้อกำหนดทางการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งจัดทำโดย International Chamber of Commerce (ICC) หรือหอการค้านานาชาติ เพื่อใช้เป็นมาตรฐานกลางสำหรับการทำธุรกรรมข้ามพรมแดน ข้อตกลงเหล่านี้มีทั้งหมด 11 ข้อ ซึ่งเรียกว่า 11 Terms โดยแต่ละข้อจะระบุชัดเจนว่า ใครเป็นผู้รับผิดชอบค่าขนส่ง ภาษี ประกันภัย ตลอดจนความเสี่ยงที่อาจเกิดกับสินค้า ตั้งแต่ต้นทางไปจนถึงปลายทาง

บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับ Incoterms ทั้ง 11 ข้อ พร้อมอัปเดตเวอร์ชันล่าสุด และสรุปความแตกต่างระหว่าง Incoterm 2010 กับ 2020 อย่างชัดเจน เพื่อให้คุณพร้อมก่อนลงสนามการค้าระหว่างประเทศจริง

Incoterm คืออะไร?

Incoterm คือชุดข้อกำหนดที่ใช้ในการซื้อขายสินค้าระหว่างประเทศ ซึ่งช่วยกำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบของ ผู้ขาย และ ผู้ซื้อ ได้อย่างชัดเจน ตั้งแต่ขั้นตอนการจัดส่ง ค่าใช้จ่าย ไปจนถึงความเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการขนส่งสินค้า

โดยสาระสำคัญของ Incoterms คือการระบุว่า ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบในแต่ละช่วงของกระบวนการจัดส่ง เช่น ค่าขนส่งระหว่างประเทศ ค่าประกันภัย ภาษีนำเข้า หรือแม้แต่ช่วงที่ความเสี่ยงของสินค้าจะถูกส่งต่อจากผู้ขายไปยังผู้ซื้อ

Incoterms ถูกกำหนดขึ้นโดย ICC (International Chamber of Commerce) หรือ หอการค้านานาชาติ เพื่อเป็นมาตรฐานสากลที่ใช้ในการทำสัญญาซื้อขายทั่วโลก ซึ่งช่วยลดความสับสนและป้องกันความเข้าใจผิดที่อาจเกิดขึ้นระหว่างคู่ค้าจากประเทศต่างๆ

เปิดเงื่อนไขของ Incoterms ทั้ง 11 ข้อ

หลังจากที่เราเข้าใจแล้วว่า Incoterm คืออะไร และทำไมจึงสำคัญสำหรับการค้าระหว่างประเทศ โดยเฉพาะเมื่อมีการ ส่งของไปต่างประเทศ ต่อไปเราจะพาคุณมารู้จักกับ Incoterms ทั้ง 11 ข้อ

EXW Incoterms (Exworks)

ผู้ขายแค่เตรียมสินค้าไว้ ณ จุดรับสินค้า เช่น โรงงาน จากนั้นผู้ซื้อรับผิดชอบทุกอย่างตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง รวมถึงค่าขนส่งและความเสี่ยงทั้งหมด

FCA Incoterms (Free Carrier)

ผู้ขายส่งมอบสินค้าให้กับผู้ขนส่ง ณ สถานที่ตกลง เช่น คลังหรือท่าเรือ แล้วผู้ซื้อรับผิดชอบต่อจากจุดนั้น เหมาะกับผู้ซื้อที่มีตัวแทนขนส่งเอง

FAS Incoterms (Free Along Side)
ผู้ขายจัดส่งสินค้ามาไว้ข้างเรือที่ท่าเรือต้นทาง ผู้ซื้อรับผิดชอบค่าขนส่งขึ้นเรือและความเสี่ยงหลังจากนั้น นิยมใช้กับสินค้าขนาดใหญ่

FOB Incoterms (Free Onboard Vessel)

ผู้ขายส่งของขึ้นเรือที่ท่าเรือต้นทาง ความเสี่ยงและค่าใช้จ่ายเปลี่ยนมือเมื่อของขึ้นเรือแล้ว เหมาะสำหรับการขนส่งทางทะเล

CFR Incoterms (Cost and Freight)

ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งถึงท่าเรือปลายทาง แต่ความเสี่ยงเปลี่ยนเป็นของผู้ซื้อเมื่อสินค้าขึ้นเรือ แนะนำให้ผู้ซื้อทำประกันเพิ่ม

CIF Incoterms (Cost, Insurance & Freight)

เหมือนกับ CFR แต่ผู้ขายต้องจัดประกันสินค้าให้ครอบคลุมจนถึงปลายทาง เหมาะกับผู้ซื้อที่ต้องการความมั่นใจด้านความคุ้มครอง

CIP Incoterms (Carriage and Insurance Paid To)

ผู้ขายรับผิดชอบทั้งค่าขนส่งและประกันจนถึงจุดหมาย เหมาะกับการขนส่งหลายรูปแบบ เช่น เครื่องบินหรือรถบรรทุก

Incoterms (Carriage Paid To)

ผู้ขายออกค่าขนส่งถึงปลายทาง แต่ความเสี่ยงเปลี่ยนมือทันทีที่ส่งมอบสินค้าให้กับผู้ขนส่งรายแรก

DDU Incoterms (Delivery Duty Unpaid)

ผู้ขายส่งของถึงปลายทาง แต่ไม่รวมภาษีและค่าธรรมเนียมปลายทาง ผู้ซื้อรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมเอง (แม้ไม่ได้อยู่ใน Incoterms ล่าสุดแต่ยังใช้อยู่บางกรณี)

Incoterms (Delivered At Place)

ผู้ขายรับผิดชอบค่าขนส่งทั้งหมดจนถึงจุดหมายปลายทางที่ตกลง แต่ผู้ซื้อจะต้องรับผิดชอบภาษีนำเข้าและค่าธรรมเนียมปลายทาง

DDP Incoterms (Delivered Duty Paid)

เงื่อนไขที่ผู้ขายรับผิดชอบทุกอย่างจนกว่าสินค้าจะถึงมือผู้ซื้อ รวมถึงค่าขนส่ง ค่าภาษี และการจัดการเรื่องเอกสารต่าง ๆ เหมาะกับผู้ซื้อที่ไม่ต้องการจัดการอะไรเองเลย

ความแตกต่างระหว่าง Incoterm 2010 กับ 2020

Incoterms 2020 มีการปรับปรุงสำคัญเพื่อให้เหมาะกับการขนส่งและการค้าในยุคปัจจุบัน ดังนี้:

1. การประกันภัย
   - CIP ต้องมีประกันขั้นต่ำตาม Institute Cargo Clause (A)
   - CIF ยังคงใช้ประกันตาม Clause (C)
2. FCA เพิ่มทางเลือกใหม่
   - อนุญาตให้ใส่สัญกรณ์ onboard บนใบตราส่งก่อนโหลดเรือ
3. ชัดเจนเรื่องค่าใช้จ่าย
   - รวมรายละเอียดไว้ในหมวด A9/B9 ของแต่ละข้อกำหนด
4. ความปลอดภัย
   - ระบุชัดเจนว่าผู้ซื้อรับผิดชอบค่าใช้จ่ายด้านความปลอดภัยในบางกรณี
5. ไม่จำเป็นต้องใช้ผู้ให้บริการขนส่ง
   - กฎ FCA, DAP, DPU, DDP รองรับการขนส่งโดยไม่มี third party
6. เปลี่ยนชื่อ DAT เป็น DPU
   - เพื่อชี้ว่าจุดส่งมอบไม่จำเป็นต้องเป็น Terminal

เข้าใจเงื่อนไข Incoterm ก่อนส่งของไปต่างประเทศ

ก่อนเริ่มต้นส่งสินค้าไปต่างประเทศ การเข้าใจเงื่อนไข Incoterms เป็นสิ่งจำเป็น เพราะช่วยให้คุณรู้ชัดว่าใครรับผิดชอบเรื่องใดระหว่างผู้ขายกับผู้ซื้อ เช่น ค่าขนส่ง ภาษีนำเข้า ประกันภัย หรือจุดส่งมอบสินค้า แต่ละข้อมีผลต่อต้นทุน ความเสี่ยง และขั้นตอนการจัดส่งโดยตรง

สำหรับผู้ประกอบการไทยที่ต้องการลดความยุ่งยาก Aye Cargo คือพาร์ตเนอร์ที่พร้อมดูแลคุณแบบครบวงจร ทั้งให้คำปรึกษาเรื่อง Incoterms เลือกรูปแบบการขนส่งที่เหมาะสม ตรวจสอบขนาดพัสดุเพื่อประเมินต้นทุน แนะนำเรื่องเอกสารศุลกากร ไปจนถึงบริการ Drop Off ซึ่งคือจุดรับสินค้าที่ผู้ส่งนำของมาฝากไว้ เพื่อให้ทีมโลจิสติกส์ของ Aye Cargo รับช่วงดูแลการขนส่งจนถึงปลายทางอย่างมืออาชีพ