รู้ไหม? วันนี้เมื่อปี 2492 “สยาม” กลับมาใช้ชื่อว่า “ประเทศไทย” อีกครั้ง

รู้ไหม? วันนี้เมื่อปี 2492 “สยาม” กลับมาใช้ชื่อว่า “ประเทศไทย” อีกครั้ง

สวัสดีครับทุกคน
วันนี้ (8 มิถุนายน) ไปเจอข้อมูลน่าสนใจมากเกี่ยวกับชื่อประเทศของเรา เลยอยากเอามาเล่าให้ฟังแบบสบาย ๆ เผื่อใครยังไม่รู้ว่า...

“ประเทศไทย” ที่เราเรียกกันจนชิน จริง ๆ เคยเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาระหว่างชื่อ “สยาม” กับ “ประเทศไทย” มาก่อน

และวันนี้แหละ (8 มิ.ย.) คือวันสำคัญที่ชื่อ “ประเทศไทย” กลับมาใช้อย่างเป็นทางการอีกครั้งในปี พ.ศ. 2492 หรือ ค.ศ. 1949
มาไล่เรียงกันแบบเข้าใจง่าย ๆ ครับ 👇

สรุปเส้นทางเปลี่ยนชื่อประเทศแบบย่อ ๆ

1. ก่อนปี 2482 ประเทศเราใช้ชื่อว่า “สยาม” (Siam) มาโดยตลอด ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้มาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ในเวทีระหว่างประเทศ

2. ปี 2482 สมัยรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม มีนโยบาย “ชาตินิยม” เข้มข้น จึงเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น “ประเทศไทย” (เพื่อสะท้อนว่าเป็น “แผ่นดินของคนไทย”)

3. หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ปี 2488 รัฐบาลใหม่โดย นายควง อภัยวงศ์ เปลี่ยนกลับไปใช้ชื่อ “สยาม” อีกรอบ เพราะมองว่าคำว่า “ไทย” อาจไม่ครอบคลุมกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งหมด

4. กระทั่งปี 2492 เมื่อ จอมพล ป. กลับมาเป็นนายกฯ อีกครั้ง รัฐบาลได้ประกาศใช้ชื่อ “ประเทศไทย” กลับมาอีกครั้งแบบถาวร และใช้มาจนถึงทุกวันนี้

เหตุการณ์วันนี้ในปีนั้น (8 มิถุนายน 2492)

วันที่ 8 มิถุนายน 2492 คือวันที่มีการประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา อย่างเป็นทางการว่า

> “ชื่อประเทศคือ ราชอาณาจักรไทย (Kingdom of Thailand)”
แทนที่ชื่อเดิมคือ “ราชอาณาจักรสยาม”

เหตุผลหลัก ๆ ที่รัฐบาลในตอนนั้นให้ไว้คือ คำว่า "ประเทศไทย"

> “มีความหมายถึงดินแดนของชนชาติไทย และแสดงถึงเอกลักษณ์ของชาติอย่างชัดเจน”

เรียกได้ว่าเป็นช่วงที่รัฐพยายามส่งเสริมความรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของ “ชนชาติไทย” มากที่สุดช่วงหนึ่งเลยครับ

แล้ว “สยาม” หายไปไหม?

ไม่เลยครับ! ถึงแม้จะไม่ใช่ชื่อประเทศแล้ว แต่คำว่า “สยาม” ยังฝังอยู่ในวัฒนธรรมเราหลายจุดมาก เช่น

สถานที่: สยามพารากอน, สยามเซ็นเตอร์, สถานีรถไฟฟ้าสยาม

ชื่อสินค้า/บริการ: หนังสือพิมพ์สยามรัฐ, โรงแรมสยาม

หรือแม้แต่ เพลงลูกกรุงเก่า ๆ ก็ยังพูดถึงคำนี้อยู่เลย

คนรุ่นก่อนก็ยังนิยมใช้คำว่า “สยาม” ในเชิงวรรณศิลป์หรือความเป็นอดีตอันสง่างามครับ

แหล่งข้อมูลที่ไปตามมา

ราชกิจจานุเบกษา ฉบับวันที่ 8 มิถุนายน 2492

เว็บไซต์ศิลปวัฒนธรรม: sac.or.th

หนังสือ "ประวัติศาสตร์ไทยร่วมสมัย" โดย ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์

Thai PBS – รายการ “วันนี้ในอดีต”

บทความจากวิกิพีเดีย: “ประเทศไทย”, “สยาม”

สรุปสั้น ๆ ก่อนจบ

ชื่อประเทศของเราไม่ใช่สิ่งที่ “ตั้งแล้วตั้งเลย” แต่สะท้อนแนวคิดของผู้นำในแต่ละยุคสมัยอย่างชัดเจนมาก
และวันที่ 8 มิ.ย. 2492 ก็คือหมุดหมายหนึ่งที่ประเทศเรา “เลือก” ยืนอยู่บนคำว่า “ไทย” อย่างเป็นทางการ

ใครมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับคำว่า “สยาม” หรือความทรงจำในยุคนั้น มาแชร์ได้นะครับ!