ต้นกำเนิดของภาษาของมนุษย์ เกิดขึ้นตั้งแต่เมื่อใด?

ภาษาเป็นคุณลักษณะสำคัญประการหนึ่งของมนุษยชาติ ภาษาช่วยให้เราสามารถแบ่งปันความคิด สร้างสรรวัฒนธรรม และถ่ายทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่นได้ แต่ภาษาของมนุษย์ที่เรารู้จักกันในปัจจุบันนี้เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อใด? เป็นเวลาหลายปีที่นักวิชาการได้ถกเถียงกันเกี่ยวกับคำถามนี้โดยใช้หลักฐานต่างๆ ตั้งแต่ฟอสซิลไปจนถึงสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรม ปัจจุบัน การศึกษาจีโนมแสดงให้เห็นว่าความสามารถในการรับรู้ภาษามีอยู่เมื่ออย่างน้อย135,000 ปีก่อนและอาจเริ่มถูกนำมาใช้ในสังคมเมื่อประมาณ 100,000 ปีก่อน

การค้นพบนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกใหม่ๆ เกี่ยวกับลำดับเหตุการณ์ของวิวัฒนาการของภาษา โดยอ้างอิงจากการศึกษาด้านพันธุกรรมที่ติดตามการอพยพของมนุษย์ในยุคแรก หากภาษาต่างๆ ในปัจจุบันมีต้นกำเนิดร่วมกันตามที่นักวิจัยบางคนเชื่อ การทำความเข้าใจว่าช่วงเวลาใดที่มนุษย์เริ่มแยกตัวเป็นกลุ่มประชากรตามภูมิภาคต่างๆ อาจให้เบาะแสเกี่ยวกับช่วงเวลาที่ภาษาพัฒนาขึ้นเป็นครั้งแรกได้ 

เมื่อประมาณ 230,000 ปีก่อนโลกของเราได้กำเนิดเผ่าพันธุ์มนุษย์ หรือเรียกอีกอย่างว่า โฮโม เซเปียนส์ แต่การจะระบุต้นกำเนิดของภาาานั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะภาษา คำพูด ไม่ได้เป็นสิ่งสิ่งหนึ่งที่สามารถจับต้องได้เหมือนกับซากฟอสซิล นักวิทยศาสต์จึงใช้หลักฐานทางอ้อมในการพิสูจน์ต้นกำเนิดของภาษาแทน ไม่ว่าจะเป็นการทำเครื่องมือของมนุษย์ในสมัยก่อน พฤติกรรมเชิงสัญลักษณ์ และขนาดสมอง ซึ่งในปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ใช้ลักษณะทางพันธุกรรมในการศึกษา

ศาสตราจารย์ ชิเงรุ มิยากาวะ จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ Massachusetts Institute of Technology (MIT) และเป็นหนึ่งในผู้ร่วมงานของพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติอเมริกัน มีความเห็นว่าภาษาของมนุษย์มีมาก่อนการแตกขยายทางพันธุกรรมครั้งใหญ่ครั้งแรกของโฮโมเซเปียนส์ ซึ่งการแตกขยายนี้เกิดขึ้นเมื่อประมาณ135,000 ปีก่อน ถือเป็นช่วงเวลาที่มนุษย์ยุคแรกเริ่มแพร่กระจายไปในภูมิภาคต่างๆ หากประชากรทุกกลุ่มที่แยกตัวออกไปมีภาษา ก็แสดงว่าภาษาเหล่านั้นต้องมีอยู่ก่อนจุดนี้ อาจารย์มิยากาวะ กล่าวว่า“ตรรกะนั้นง่ายมาก ประชากรทุกกลุ่มที่แยกตัวออกไปทั่วโลกมีภาษาของมนุษย์อยู่แล้ว และทุกภาษาล้วนมีความเกี่ยวข้องกัน เนื่องจากข้อมูลทางพันธุกรรมบ่งชี้ว่าการแยกตัวครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 135,000 ปีก่อน ดังนั้นมนุษย์จึงต้องมีความสามารถในการใช้ภาษาในตอนนั้น”

ในปี 2010 เขาได้สำรวจความคล้ายคลึงกันอย่างลึกซึ้งระหว่างภาษาอังกฤษ ญี่ปุ่น และภาษาบานตูปัจจุบัน มี ภาษาต่างๆ มากกว่า 7,000 ภาษาอยู่ทั่วโลก แต่หากภาษาเหล่านี้ทั้งหมดสืบย้อนกลับไปถึงต้นกำเนิดเดียวกัน รากฐานแรกสุดของภาษาเหล่านี้อาจย้อนไปได้อย่างน้อย 135,000 ปี ในอดีต

ขยับขึ้นมาอีกนิด ภาษาได้ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในช่วง 100,000 ปีก่อน โดยมีบันทึกทางโบราณคดีระบุว่าในช่วงนั้นได้เกิดการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น เครื่องหมายที่มีความหมายบนวัตถุ การใช้สีในการวาดภาพตกแต่ง และเทคนิคการใช้เครื่องมือ พฤติกรรมเหล่านี้บ่งบอกถึงการคิดแบบนามธรรมซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการใช้ภาษา อาจารย์มิยากาวะเชื่อว่า ภาษาเป็นตัวกระตุ้นหลักของกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์เหล่านี้

ในทางกลับกัน นักวิทยาศาสต์ไม่ได้เห็นด้วยกับทฤษฎีขิงอาจารย์มิยากาวะทั้งหมด บางคนเชื่อว่าภาษาเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไปควบคู่ไปกับการใช้เครื่องมือ การประสานงานทางสังคม และวัฒนธรรมทางวัตถุ และภาษาไม่ใช่ตัวกระตุ้นหลักเพียงอย่างเดียวของกิจกรรมดังกล่าว แต่ภาษาเป็นเพียงหนึ่งในองค์ประกอบของความก้าวหน้าทางปัญญาของมนุษย์เท่านั้น

อย่างไรก็ตาม การศึกษาที่มาของจุดเริ่มต้นของภาษายังคงดำเนินต่อไป แต่การศึกษาที่ผ่านมาทำให้เรารู้ว่าภาษานั้นมีมาก่อน 135,000 ปีก่อน และเริ่มถูกใช้อย่างแพร่หลายในช่วง 100,000 ปีก่อน ซึ่งภาษาคือส่วนหนึ่งในการสร้างวัฒนธรรม และกระตุ้นความคิดเชิงสัญลักษณ์ของมนุษย์ในยุคนั้นมาจนถึงปัจจุบัน