กฎหมายสำคัญ แห่งราชวงศ์ถัง และบทลงโทษสำหรับผู้กระทำความผิด

ในยุคราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618–907) มีการบันทึกและบังคับใช้ "ถังลวี่" (唐律, Táng lǜ) ซึ่งเป็นประมวลกฎหมายที่สำคัญและมีอิทธิพลต่อระบบกฎหมายของจีนและประเทศใกล้เคียง เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี และเวียดนาม กฎหมายถังลวี่เป็นกฎหมายที่มีการจัดระบบอย่างเป็นระเบียบและครอบคลุมหลายด้าน โดยสามารถสรุปเป็นหัวข้อสำคัญได้ดังนี้:

---

1. โครงสร้างของกฎหมายถัง

กฎหมายถังลวี่แบ่งออกเป็น 12 หมวดหลัก (律十二篇) ได้แก่

1. กฎหมายทั่วไป (名例律) – นิยามทางกฎหมายและหลักการทั่วไป เช่น ระบบลงโทษ ความรับผิดชอบ

2. กฎหมายเจ้าหน้าที่รัฐ (職制律) – กฎเกณฑ์เกี่ยวกับข้าราชการและตำแหน่งในระบบราชการ

3. กฎหมายพิธีกรรม (衛禁律) – กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับขนบธรรมเนียม พิธีการ และระเบียบทางศาสนา

4. กฎหมายปกครองครอบครัว (戶婚律) – กฎหมายเกี่ยวกับทะเบียนราษฎร์ การสมรส และครอบครัว

5. กฎหมายภาษีและแรงงาน (廬井律) – กฎหมายเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษี การถือครองที่ดิน และแรงงาน

6. กฎหมายทหาร (軍防律) – กฎหมายเกี่ยวกับกองทัพและความมั่นคงของรัฐ

7. กฎหมายอาชญากรรม (贓贖律) – กฎหมายเกี่ยวกับการกระทำผิดทางอาญา เช่น การโจรกรรม และการติดสินบน

8. กฎหมายคดีแพ่ง (鬥訟律) – กฎหมายเกี่ยวกับข้อพิพาททางแพ่งและกระบวนการยุติธรรม

9. กฎหมายละเมิดวินัย (詔制律) – กฎหมายเกี่ยวกับการละเมิดระเบียบข้อบังคับของราชสำนัก

10. กฎหมายเศรษฐกิจและการค้า (營繕律) – กฎหมายเกี่ยวกับการค้า การผลิต และการก่อสร้าง

11. กฎหมายอาชญากรรมร้ายแรง (田土律) – กฎหมายเกี่ยวกับความผิดร้ายแรง เช่น กบฏและอาชญากรรมต่อแผ่นดิน

12. กฎหมายกระบวนการพิจารณาคดี (捕亡律) – กฎหมายเกี่ยวกับการจับกุมและการลงโทษ

---

2. ระบบการลงโทษ

กฎหมายถังมี 5 ระดับของการลงโทษ (五刑, Wǔ xíng) ได้แก่

1. เฆี่ยน (笞, Chī) – โทษเฆี่ยนตีโดยใช้ไม้ไผ่ แบ่งเป็น 5 ระดับ ตั้งแต่ 10-50 ครั้ง

2. โบย (杖, Zhàng) – ใช้ไม้ใหญ่กว่าเฆี่ยน โบย 60-100 ครั้ง

3. แรงงานหนัก (徒, Tú) – บังคับใช้แรงงานเป็นเวลา 1-3 ปี

4. เนรเทศ (流, Liú) – ถูกเนรเทศไปยังพื้นที่ห่างไกล เช่น ชายแดน

5. ประหารชีวิต (死, Sǐ) – การลงโทษสูงสุด ซึ่งมี 2 วิธี ได้แก่ บั่นศีรษะ (斬, Zhǎn) และ แขวนคอ (絞, Jiǎo)

นอกจากนี้ยังมี "การลดโทษ" (減刑) โดยขุนนางหรือประชาชนสามารถขอพระราชทานอภัยโทษในบางกรณี เช่น ในช่วงเทศกาลใหญ่

---

3. หลักการสำคัญของกฎหมายถัง

1. หลักศีลธรรมขงจื๊อ (儒家思想) – เน้นความกตัญญูต่อพ่อแม่ ความจงรักภักดีต่อจักรพรรดิ

2. กฎหมายใช้กับทุกชนชั้น (刑不上大夫, 礼不下庶人) – แม้ว่าขุนนางจะได้รับการคุ้มครอง แต่ก็ต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย

3. การกำหนดโทษตามสถานะทางสังคม – คนธรรมดาอาจถูกลงโทษหนักกว่าขุนนางในบางกรณี

4. การผสมผสานกฎหมายแพ่งและอาญา – กฎหมายถังครอบคลุมทั้งอาชญากรรมและกฎหมายแพ่ง

---

4. อิทธิพลของกฎหมายถัง

กฎหมายถังเป็นต้นแบบให้กับ กฎหมายในราชวงศ์ซ่ง ราชวงศ์หมิง และราชวงศ์ชิง

ญี่ปุ่นใช้กฎหมายถังเป็นต้นแบบของ "ไทโฮริทสึเรียกคุ" (大宝律令, Taihō Code)

เกาหลีใช้เป็นแนวทางในการร่าง "กยองกุกแทจอน" (經國大典, Gyeongguk Daejeon)

เวียดนามได้รับอิทธิพลและพัฒนากฎหมายในรูปแบบของ "Hoàng Việt luật lệ"

---

"โทษตามกฎหมายถัง" (唐律) แบ่งเป็นข้อๆ ดังนี้

1. โทษสำหรับอาชญากรรมทั่วไป

ลักทรัพย์ (偷盗) → เฆี่ยน 10-50 ครั้ง หรือโบย 60-100 ครั้ง ขึ้นอยู่กับมูลค่าทรัพย์สิน

ฉ้อโกง (诈欺) → เฆี่ยนหรือโบย และต้องคืนทรัพย์สินที่ได้มาโดยมิชอบ

ฆ่าคนโดยเจตนา (故意杀人) → ประหารชีวิตโดยบั่นศีรษะ

ฆ่าคนโดยไม่เจตนา (过失杀人) → แรงงานหนักหรือเนรเทศ

ทำร้ายร่างกาย (伤害) → เฆี่ยน โบย หรือจำคุกตามความรุนแรงของบาดแผล

2. โทษเกี่ยวกับครอบครัวและศีลธรรม

ทำร้ายพ่อแม่หรือผู้สูงอายุ (打父母) → ประหารชีวิต

ประพฤติผิดในครอบครัว (乱伦) → เฆี่ยน โบย หรือประหารชีวิตขึ้นอยู่กับความรุนแรง

หญิงนอกใจสามี (妻子通奸) → โบย หรือแรงงานหนัก

ข่มขืน (强奸) → ประหารชีวิต

บังคับแต่งงานโดยไม่ยินยอม (强迫婚姻) → โบย หรือจำคุก

3. โทษเกี่ยวกับข้าราชการและการปกครอง

ข้าราชการรับสินบน (贪污受贿) → เฆี่ยน โบย หรือเนรเทศ ขึ้นอยู่กับจำนวนสินบน

ข้าราชการละเลยหน้าที่ (玩忽职守) → เฆี่ยน โบย หรือถูกปลดจากตำแหน่ง

หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ (侮辱皇帝) → ประหารชีวิต

4. โทษเกี่ยวกับความมั่นคงของรัฐ

กบฏ (叛乱) → ประหารชีวิต และลงโทษครอบครัวของผู้ก่อกบฏ

สมคบคิดต่อต้านราชสำนัก (密谋叛乱) → ประหารชีวิต

ปลอมแปลงเอกสารทางราชการ (伪造公文) → โบย หรือจำคุก

5. โทษเกี่ยวกับเศรษฐกิจและสังคม

หนีภาษี (逃税) → เฆี่ยน โบย หรือจ่ายค่าปรับ

ปลอมแปลงเงินตรา (伪造货币) → โบยหรือจำคุก

ระดับของการลงโทษ

1. เฆี่ยน (笞刑, Chī) → โทษเบา ใช้ไม้เฆี่ยนตี 10-50 ครั้ง

2. โบย (杖刑, Zhàng) → โทษปานกลาง ใช้ไม้ขนาดใหญ่โบย 60-100 ครั้ง

3. แรงงานหนัก (徒刑, Tú) → โทษจำคุกหรือบังคับใช้แรงงาน 1-3 ปี

4. เนรเทศ (流刑, Liú) → โทษถูกส่งไปอยู่ชายแดนหรือต่างเมือง

5. ประหารชีวิต (死刑, Sǐ) → มี 2 วิธีคือ บั่นศีรษะ (斩, Zhǎn) และ แขวนคอ (绞, Jiǎo)

(เพิ่มเติมเกี่ยวกับโทษตามกฎหมายถัง)

6. โทษเกี่ยวกับพิธีกรรมและศาสนา

ดูหมิ่นศาสนา (侮辱宗教) → เฆี่ยน โบย หรือแรงงานหนัก

ฝ่าฝืนพิธีกรรมของราชสำนัก (违反宫廷礼制) → เฆี่ยน โบย หรือจำคุก

ปลอมตัวเป็นนักบวชเพื่อหลอกลวง (假扮僧侣欺骗) → โบย และต้องชดใช้ความเสียหาย

7. โทษเกี่ยวกับกฎหมายทหาร

ละทิ้งหน้าที่ในสนามรบ (临阵脱逃) → ประหารชีวิต

ขายอาวุธให้ศัตรู (贩卖武器给敌人) → ประหารชีวิต

ปลอมเป็นทหาร (冒充军人) → โบย หรือจำคุก

8. โทษเกี่ยวกับการค้าขายและเศรษฐกิจ

ค้าสิ่งของต้องห้าม (贩卖违禁品) → โบย หรือแรงงานหนัก

ค้าขายในราคาที่ไม่เป็นธรรม (操纵物价) → เฆี่ยน โบย หรือค่าปรับ

ปลอมแปลงตราชั่งหรือหน่วยวัด (伪造度量衡) → โบย และค่าปรับ

9. โทษเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร

ตัดไม้ในป่าของราชสำนัก (非法砍伐皇家林木) → โบย หรือแรงงานหนัก

ล่าสัตว์ในเขตหวงห้าม (非法狩猎皇家猎场) → โบย หรือจำคุก

ทำให้แม่น้ำหรือแหล่งน้ำปนเปื้อน (污染水源) → เฆี่ยน โบย หรือแรงงานหนัก

10. โทษเกี่ยวกับการหมิ่นประมาทและทำลายชื่อเสียง

หมิ่นประมาทผู้อื่น (诽谤) → เฆี่ยน หรือโบย

แพร่ข่าวลือเท็จเพื่อทำให้เกิดความวุ่นวาย (散布谣言) → โบย หรือจำคุก

ปลอมแปลงเอกสารส่วนบุคคล (伪造身份文件) → โบย หรือแรงงานหนัก

หลักการผ่อนผันและลดโทษ

กฎหมายถังมีระบบการลดโทษในบางกรณี เช่น

โทษสามารถลดลงได้หากผู้กระทำผิดเป็นเด็กหรือผู้สูงอายุ

ผู้ที่รับสารภาพก่อนถูกจับได้อาจได้รับการลดโทษ

ช่วงเทศกาลพิเศษ อาจมีการอภัยโทษจากจักรพรรดิ

---

ตัวอย่างสถานการณ์จริง

1. ชายคนหนึ่งขโมยวัวของเพื่อนบ้าน → โดนโบย 80 ครั้ง และต้องคืนวัว

2. ข้าราชการรับสินบน 10 ตำลึงทอง → ถูกเฆี่ยน 50 ครั้ง และปลดจากตำแหน่ง

3. ทหารหนีออกจากสนามรบ → โดนประหารโดยบั่นศีรษะ

4. หญิงคนหนึ่งหมิ่นประมาทขุนนางระดับสูง → ถูกเฆี่ยน 40 ครั้ง

5. พ่อค้าค้าขายของปลอม → ถูกโบย 70 ครั้ง และต้องจ่ายค่าปรับ

..

กฎหมายถัง (ถังลวี่) เป็นหนึ่งในระบบกฎหมายที่มีการจัดทำเป็นลายลักษณ์อักษรที่สมบูรณ์และมีอิทธิพลต่อกฎหมายของเอเชียตะวันออก ระบบนี้มีหลักการที่ผสมผสานแนวคิดขงจื๊อและแนวคิดทางกฎหมาย ทำให้เป็นระบบที่มีระเบียบและมีความยุติธรรมในยุคนั้น

..