สาระน่ารู้เรื่องวิตามิน ต้องอ่าน!!

ต้องยอมรับอย่างหนึ่งว่าในตลาดทุกวันนี้ มีอาหารเสริมวิตะมินมากมาย จนเวลาคุณเดินเข้าไป ในร้านขายผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่ขายวิตะมินกับอาหารเสริมด้วย จะรู้สึกหูตาลาย และเลือกไม่ถูก
            ประกอบกับคนบ้านเรา ไม่มีความรู้ในแง่วิทยาศาสตร์ของวิตะมิน พฤติกรรมการใช้วิตะมินในคนไทย จึงเป็นเรื่องของการบอกต่อกัน แบบปากต่อปาก เชื่อคำโฆษณาทางสื่อ เพื่อนบอกเพื่อน ลูกเขยแนะนำให้แม่ยายกิน ลูกกตัญญูซื้อไปฝากพ่อ อะไรทำนองนี้  การใช้วิตะมินจึงไม่มีความรู้จริงรองรับ
            ปัญหาทุกวันนี้คือ หลายคนกินวิตะมินและอาหารเสริมเป็นตะกร้า เพราะอะไรๆก็ดีหมด อยากผิวสวยกินยี่ห้อนี้ ความจำไม่ค่อยดีก็กินอีกยี่ห้อหนึ่ง ปวดเข่ากินเม็ดสีแดง กลัวกระดูกผุกินยาแคปซูลจากอีกขวดหนึ่ง  ในเมื่อเป็นอย่างนี้ จึงมีหลายรายที่กินสารเสริม ซ้ำไปซ้ำมา สารตัวเดียวกันกินถึงสองยี่ห้อด้วยความไม่รู้

            การใช้วิตะมิน มีหลักเกณฑ์อยู่ว่า เราจะต้องเริ่มด้วยการกินอาหารให้ครบหมู่ และให้ได้สัดส่วนที่ถูกต้องเสียก่อน  ถ้าคุณกินอาหารอย่างถูกต้องและเหมาะสมแล้ว อย่างน้อยก็เป็นพื้นฐานสำคัญ ในการที่จะมีสุขภาพดี และจากตรงนี้ เมื่อคุณเป็นนักกีฬา หรือผู้ที่ต้องเคลื่อนไหวมากเกินปกติ ก็จะเข้าสู่การใช้วิตะมินและอาหารเสริมกัน
            วิตะมินสำคัญสำหรับผู้ที่ออกกำลังกาย เพราะเมื่อใช้มัดกล้ามเนื้อ ในการยกน้ำหนัก หรือเคลื่อนไหว  จะทำให้เซลล์กล้ามเนื้อบางส่วน ถูกทำลายมากกว่าคนปกติที่ไม่ได้ออกกำลังกาย หรือออกกำลังกายน้อยกว่าเรา ดังนั้นผู้ที่ออกกำลังกายหนักๆ จึงต้องอาศัยวิตะมิน และอาหารเสริม เอามาเสริมจากอาหารที่ทานเหมือนคนปกติทั่วไป  

จะเลือกใช้วิตะมินกับอาหารเสริมอย่างไร
            แท้ที่จริงวิตะมินมีประมาณ 17 ชนิด เกลือแร่มีประมาณ 34 ชนิด ส่วนอาหารเสริมนั้นมีมากมาย แต่ก็หมุนเวียนกันอยู่ในท้องตลาด ตามความนิยมในแต่ละระยะ
            ทีนี้บริษัทยาเอาวิตะมินตัวหนึ่ง ไปผสมกับอาหารเสริมอีกตัวหนึ่ง ขายในชื่อของสารตัวใหม่  นัยว่าเป็นการทำตลาดใหม่ ไม่ให้จำเจ หรือเพื่อเสริมการขาย  คนไทยไม่รู้ก็ไปซื้อมากินซ้ำกับยาที่กินอยู่เดิม ดังนั้น หากอยากปลอดภัยไม่กินล้นเกิน และประหยัดสตางค์ในกระเป๋า ควรอ่านฉลากทุกครั้งที่จะซื้อ อย่าจำแต่ชื่อหรือยี่ห้อว่า มีส่วนผสมของอะไรอยู่ ให้พิจารณาใช้วิตะมินและอาหารเสริมเท่าที่จำเป็น
            ในตลาดทุกวันนี้ มีอาหารเสริมเป็นหมื่นๆชนิด จึงยากมากที่จะสรรหาให้ถูกต้องกับสุขภาพของคุณ ถ้าคุณต้องการซื้อวิตะมินมาใช้เอง โดยไม่ใช้คำสั่งแพทย์ ให้ถือหลักว่า ควรซื้อแต่วิตะมินและเกลือแร่รวม (Multivitamins & Minerals) ที่มีวิตะมินและเกลือแร่หลายๆชนิดรวมกัน แปลว่า ถ้าคุณเลือกมากิน คุณก็จะได้สารอาหารหลากหลาย และครบถ้วนมากกว่าและปลอดภัยกว่าการเลือกซื้อ แต่วิตะมินชนิดใดชนิดหนึ่ง
            การกินวิตะมินตัวใดตัวหนึ่งโดดๆ อาจจะเข้าไปกระทบต่อระบบเผาผลาญอาหารในร่างกาย (เมตาบอริซึม) และกระทั่งอาจจะเกิดผลข้างเคียง หรือเป็นพิษได้

            มีแง่คิดสำหรับราคาของวิตะมิน ดังนี้คือ ยี่ห้ออะไรที่มีราคาแพงว่าน่าจะดีกว่า แม้ว่าจะไม่จริงไปตามนี้เสียทั้งหมด อะไรที่แพงมักจะหมายความว่า บริษัทของวิตะมินนั้น อาจใช้เงินลงทุนไปมากเกี่ยวกับการวิจัย  และมีการควบคุมคุณภาพที่ดีกว่า เพื่อจะให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ดีกว่าสำหรับคุณ สำหรับยี่ห้อถูกๆ บางครั้งก็อาจจะใช้ไม่ได้ผล เนื่องจากความไม่พิถีพิถัน และความรับผิดชอบไม่เพียงพอของผู้ผลิต

            ถ้าคุณรู้สึกว่ามีปัญหาสุขภาพจนกระทั่งต้องใช้อาหารเสริม ให้คำนึงไว้ว่า บางครั้งการไปปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อน เพื่อรับคำแนะนำจะประหยัดสตางค์ได้ มากกว่าการไปซื้ออาหารเสริมตามคำแนะนำของเพื่อน ตามประสบการณ์ของแม่ ตามข้อความโฆษณา ฯลฯ แบบลองผิดลองถูกเรื่อยไป

การทานวิตะมินให้ได้ประโยชน์สูงสุด
            หากคุณต้องใช้วิตะมิน คุณควรได้รับประโยชน์สูงสุดจากเงินที่จ่ายไป ดังนั้นหากมีหลักเกณฑ์ในการเลือกซื้อสักหน่อย คุณก็จะได้รับประโยชน์มากกว่า สำหรับข้อพึงสังวร ก่อนซื้อวิตะมิน คือ

            1.หากกินอาหารที่มีคุณค่าอย่างสูง และวิตะมินแล้ว คุณจะต้องหลีกเลี่ยงการดื่มเหล้า หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้นานพอ เป็นระยะเวลาหนึ่งหลังจากกินวิตะมิน เพราะเหล้าจะทำลายสารอาหารที่คุณต้องการหมดไป

            2.เลี่ยงการดื่มชาและกาแฟหลังอาหาร  เพราะชากาแฟจะมีผลอย่างเดียวกับแอลกอฮอล์ ที่ห้ามดื่มชาและกาแฟหลังอาหาร ก็เพราะมันจะทำลายคุณค่าทางอาหาร คุณก็จะไม่ได้สารอาหารตามธรรมชาติจากอาหารคุณด้วย

            3.ถ้าคุณไม่สามารถหยุดบุหรี่ได้ ไม่ควรสูบบุหรี่หลังอาหาร อย่างน้อยต้องรอ 30 นาทีขึ้นไป หรือถ้าจะกินวิตะมิน  ก็ต้องรออีก 30 นาทีค่อยสูบบุหรี่ เพราะควันบุหรี่ จะทำลายสารต้านอนุมูลอิสระ ในวิตะมินของคุณจนหมดสิ้น เป็นอันว่าสารที่คุณซื้อมาแพงๆ แล้วกินเข้าไป จะถูกควันบุหรี่ฆ่าฤทธิ์เสียหมด

            4.ขณะกินอาหาร ควรกินช้าๆ เพื่อไม่ให้เกิดความเครียดขณะกำลังย่อยอาหาร เมื่อใดที่เครียดจัด การดูดซึมสารอาหารจะไม่ดีเลย

            5.สำหรับวิตะมินที่ละลายในไขมัน ควรกินกับอาหารที่มีไขมันปนอยู่ด้วย เพื่อที่ไขมันจะได้เป็นตัวพามันเข้าสู่ร่างกาย แต่ไม่จำเป็นต้องอ้างการกินไขมันสูงๆ เพื่อประโยชน์ข้อนี้  โดยทั่วไป การกินข้าวกล้องเป็นประจำ และถั่ว ร่างกายก็จะได้ไขมันมาทำหน้าที่นี้อยู่แล้ว

            6.ต้องแน่ใจว่า ลำไส้ของคุณทำงานได้ดี เพื่อการดูดซึมที่ดี โดยการกินอาหารที่มีสารเส้นใยมากพอ

            7.อาหารที่มีวิตะมินบีสูงๆ หรือการกินวิตะมินบี ควรกินตอนเช้า เพราะวิตะมินบีจำเป็นสำหรับ การเผาผลาญอาหารในร่างกาย ยิ่งได้วิตะมินบีเช้าเท่าใด ปฏิกิริยาเคมีในร่างกาย ก็จะยิ่งราบรื่นเท่านั้น

ข้อควรระวังสำหรับการกินวิตะมิน
            วิตะมินและอาหารเสริมมีข้อดี และเกือบทุกชนิดก็มีข้อเสีย อันเป็นผลข้างเคียง หรือมีอันตรายในการใช้ หากคุณต้องการใช้วิตะมินกับอาหารเสริมไม่ว่าชนิดไหน ควรศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์นั้น ให้รู้แจ้งเสียก่อน สำหรับข้อควรระวังโดยทั่วไป มีดังนี้

            1.อย่ากินวิตะมินในขณะท้องว่าง เพราะอาจทำให้เกิดอาหารคลื่นไส้ได้

            2.อย่าใช้วิตะมินที่เป็นชนิดเดียวโดดๆ โดยไม่ได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ เพราะปฏิกิริยาในร่างกายของคุณ จะเสียสมดุลได้ง่าย

            3.หากกินอาหารเสริมมาเป็นเวลานาน ไม่ควรหยุดกินในทันที ให้ค่อยๆลดลงทีละน้อย แล้วค่อยหยุดไป เพื่อที่ร่างกายของคุณจะได้ปรับตัวทัน