ผลงานวิจัยพบว่า การพูดภาษาที่สอง ทำให้บุคลิกภาพของเราเปลี่ยนไป

     เคยสังเกตกันไหมว่า ใครหลายคนมักมีท่าทางและอารมณ์ที่เปลี่ยนไปในยามที่คนคนนั้นพูดภาษาที่สอง เป็นต้นว่า เมื่อพูดคุยกันในภาษาไทยเราอาจแสดงอารมณ์ออกมาแบบหนึ่ง แต่เมื่อพูดเรื่องเดียวกันในภาษาอื่น อาจเป็นอังกฤษ จีน หรือเกาหลี หรือภาษาใดก็ตาม ท่าทาง บุคลิกภาพ หรืออารมณ์ก็จะแตกต่างออกไปจากภาษาหลักที่เราพูด ที่สำคัญ บุคลิกท่าทางที่แสดงออก ไม่ได้เกิดขึ้นจากการแกล้งทำ แต่มันเป็นไปตามกลไกธรรมชาติของการใช้ภาษาที่สอง ซึ่งเกิดจากปัจจัยที่หลากหลาย และยังให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน โดยที่ผ่านมามีงานวิจัยหลายชิ้นยืนยันเป็นเสียงเดียวกัน ในเรื่องนี้ขอเริ่มต้นที่ประเด็นทางอารมณ์ ในงานวิจัยชื่อ Expressions of emotion as mediated by context ระบุว่า หากคุณพูดได้หลายภาษา ภาษาที่แสดงอารมณ์ได้ดีที่สุด คือ ภาษาแม่ เนื่องจากเป็นภาษาที่เราได้เรียนรู้มาตั้งแต่เด็ก มันเป็นสิ่งที่มีอิทธิพลเหนือความคิดและการพูดของเรา ต่างจากภาษาที่สอง ซึ่งอาจมาจากการศึกษาหรือประสบการณ์ในภายหลัง โดยการพูดภาษาแม่จะแสดงอารมณ์ได้ดีกว่า โดยเฉพาะการเล่าเรื่องเชิงประสบการณ์ ที่เราจะแสดงออกได้เข้มข้นเร่าร้อนกว่า เช่น เรื่องความทรงจำในวัยเด็ก เพราะเราจดจำเรื่องราวเหล่านั้นมาพร้อมๆ กับภาษาแรกที่เรารู้จัก ตรงกันข้ามกับการเล่าในภาษาที่สอง ที่การแสดงออกทางอารมณ์จะลดต่ำลง ส่วนหนึ่งมาจากเงื่อนไขการเลือกใช้คำอธิบายถึงสิ่งต่างๆ ที่แตกต่างกัน อย่างเช่นสถานการณ์ที่ซับซ้อนทางอารมณ์ เมื่อต้องแสดงความโกรธหรือการขอโทษ ขณะที่ในเรื่องบุคลิก การศึกษาชื่อ ‘Physiological reactivity to emotional phrases in Mandarin—English bilinguals’ อธิบายเอาไว้ว่า บุคลิกท่าทางการพูดในภาษาที่สองจะทำให้เราดูนิ่งกว่าการพูดภาษาหลัก ซึ่งก็เป็นเรื่องที่สืบเนื่องมาจากการแสดงออกทางอารมณ์นั่นเอง งานวิจัยยังระบุว่า บางครั้งการพูดในภาษาที่สองจะทำให้ผู้พูดเกิดความรู้สึกสบายใจมากกว่าการพูดภาษาหลัก อันมาจากความอินในเรื่องราวที่มีไม่เท่ากับการรับรู้ในภาษาหลัก จนเผลอพลั้งแสดงกิริยาที่ไม่ดีออกไป ในกรณี้ งานวิจัยชี้ว่าถือเป็นด้านดี หากผู้พูดต้องการรักษาระยะห่างทางอารมณ์ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลส่วนตัวหรือทางสังคม วัฒนธรรม การแสดงอารมณ์ในภาษาที่ไม่เกี่ยวข้องกับอารมณ์มากเกินไปจะช่วยลดความรู้สึกอับอายและวิตกกังวลลงได้ แต่ในทางกลับกัน บุคลิกบางอย่างอาจเกิดเพราะความรู้สึกวิตกกังวลว่าเราจะสื่อสารภาษาที่สองได้ไม่ดี โดยเฉพาะเมื่อต้องพูดในที่สาธารณะ และเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้แม้กับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญทางภาษา แต่ไม่ว่าที่มาจะเกิดขึ้นจากสาเหตุใด สิ่งที่เราพูดออกมา ท่าท่างและอารมณ์ที่แสดงออก ก็ทำให้คู่สนทนาในภาษาที่สองมองเราต่างจากคู่สนทนาที่พูดภาษาเดียวกัน ราวกับว่าเป็นคนละคนกันเลยทีเดียว