เมื่อต้องพบเจอคนใกล้ตัวบางคนที่เป็นพิษร้าย บั่นทอนจิตใจ คอยทำลายชีวิต “Toxic people”

คนที่เป็นพิษ หรือ Toxic people คือ คำที่ใช้เรียกคนที่มีนิสัยยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง คนที่แสดงพฤติกรรมเชิงลบต่อคนใกล้ตัว หรือ แสดงพฤติกรรมใด ๆ ที่ทำให้เสียบรรยากาศ ทำให้คนอื่นสับสน วิตกกังวล ชอบควบคุมบงการคนอื่น เจ้าอารมณ์ และ บ่อยครั้งที่คำพูด การกระทำของคนเหล่านี้มักทำร้ายคนรอบตัวให้รู้สึกแย่ เครียด เจ็บปวด การอยู่ใกล้คนเป็นพิษจึงทำร้ายทั้งทางร่างกายและจิตใจต่อคนใกล้ตัว

คนที่เป็นพิษ หรือ Toxic People ไม่จัดเป็นโรคทางจิตเวชโดยตรง แต่ สันนิษฐานว่าเป็นคุณลักษณะ พฤติกรรม ประสบการณ์อันเลวร้ายที่ Toxic People เคยพบเจอ เป็นปัจจัยที่หล่อหลอมให้เกิดลักษณะนิสัยของคนเป็นพิษขึ้นมา

คนที่เป็นพิษ หรือ Toxic People เกิดจากสาเหตุใด

- เกิดจากความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเองต่ำ

- การบาดเจ็บในวัยเด็ก (Trauma) หรือ การผ่านเหตุการณ์สะเทือนใจในอดีต ปัญหาส่วนตัวที่ฝังรากลึกในจิตใต้สำนึกส่งผลให้แสดงพฤติกรรมเป็นพิษ เพื่อหลีกเลี่ยงความรู้สึกผิด หรือ ความละอายใจต่อตนเอง

- มีนิสัยก้าวร้าวฉุนเฉียว ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ต้องการได้รับคำชมเสมอ

- การเติบโตมาในครอบครัวที่ปกป้อง ตามใจ และ ชื่นชมมากเกินไป หรือ เติบโตมาในครอบครัวที่มีปัญหา

- การใช้สารเสพติด

- ความผิดปกติในผู้ที่มีโรคทางจิตเวช เช่น ความผิดปกติทางบุคลิกภาพโรคไบโพลาร์ และ โรคเครียดหลังผ่านเหตุการณ์ร้ายแรง (PTSD)

ลักษณะนิสัยของ คนที่เป็นพิษ หรือ Toxic People

1.ไม่มีความชัดเจน เอาแน่เอานอนไม่ได้ ไม่มีความจริงใจ เชื่อถือไม่ได้ เช่น การไม่รักษาสัญญา หรือ นัดหมายกันไว้แล้วจู่ ๆ ก็ปรับเปลี่ยนแผนงาน สถานการณ์รอบตัวเขามักจะเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาตามความต้องการของเขาเอง

2.ชอบเรียกร้องความสนใจ หรือ ความสงสารจากคนอื่นเสมอ แต่ไม่เคยให้สิ่งใดตอบแทนใคร ไม่ว่าจะเป็นการโทรศัพท์ ส่งข้อความ ให้ของขวัญ การยอมรับ ความสนใจ คำขอโทษ หรือ คำขอบคุณ แม้คุณจะมอบสิ่งเหล่านี้ให้ด้วยความเต็มใจหรือไม่ก็ตาม แต่คุณจะไม่ได้สิ่งเหล่านี้ตอบแทนจากเขา

3.เห็นแก่ตัว ไม่เคารพคนอื่น ไม่มีมารยาท ก้าวก่ายเรื่องคนอื่นมากเกินไป กิริยา การกระทำไม่มีความเกรงใจ แสดงความคิดเห็นเชิงลบ อยู่ใกล้แล้วรู้สึกไม่ปลอดภัย เหมือนถูกคุกคามตลอดเวลา

4.ยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง ชอบบงการคนรอบตัวเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ เจ้ากี้เจ้าการ สามารถโกหก บิดเบือนความจริง พูดเกินจริง เพื่อให้คนรอบดำเนินการบางอย่างตามความต้องการ จะทำทุกวิถีทางแม้ว่าจะหมายถึงการทำร้ายคนอื่นก็ตาม

5.หลงตัวเอง มักพูดให้ตัวเองดูดี อวยตัวเอง ในขณะเดียวกันจะพูดให้คนอื่นเสียความรู้สึก เสียความมั่นใจไปด้วย จะพยายามทำตัวเองให้สูงส่งด้วยการด้อยค่าคนอื่น ยิ่งอยู่ใกล้เขาจะทำให้ Self Esteem ความเชื่อมั่น มั่นใจของคุณลดต่ำลง

6.คิดว่าตัวเองเก่งกว่าคนอื่น ชอบตัดสินคนอื่นจากบรรทัดฐานของตัวเอง

7.มักสร้างปัญหาและเรื่องที่ไม่เป็นความจริง หรือ ทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่ ซึ่งทำให้คนรอบข้างรู้สึกไม่ดี อาจนำไปสู่ความขัดแย้ง

8.บังคับควบคุม โน้มน้าวให้อีกฝ่ายรับรู้และเข้าใจว่าเป็นฝ่ายที่ทำผิด (Gaslighting) ทำร้ายจิตใจและร่างกายคนอื่นด้วยคำพูด การกระทำ ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้อาจเกิดจากการใช้สารเสพติดหรือดื่มแอลกอฮอล์

วิธีการรับมืออย่างไรเมื่อเจอ คนที่เป็นพิษ หรือ Toxic People

1.ไม่ควรคิดว่าพฤติกรรมของ Toxic People เป็นเรื่องปกติ การนิ่งเฉยเท่ากับเปิดทางให้ Toxic People แสดงพฤติกรรมเหล่านี้มากขึ้น ไม่ว่ากับตัวคุณ หรือ คนอื่น

2.ให้บอกเขาอย่างตรงไปตรงมาว่า พฤติกรรมของเขาส่งผลเสียอย่างไรต่อคุณบ้าง เพื่อให้เขาได้ทราบถึงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ให้โอกาสเขาได้อธิบาย และ ปรับปรุงตัวเอง แต่ควรนึกเสมอว่าคุณไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมของ Toxic People ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ หากอีกฝ่ายไม่คิดจะเปลี่ยนนิสัยของเขาเอง

3.กำหนดขอบเขต พื้นที่ของตัวเองให้ชัดเจน ไม่ยอมให้เขาล้ำเส้นความเป็นส่วนตัวเข้ามา เช่น ในหนึ่งวันคุณจะใช้เวลากับบุคคลประเภท Toxic People ลดลง ในขอบเขตเวลาที่คุณยังสามารถเป็นตัวเองได้ โดยไม่ได้รับผลกระทบทางลบ หรือ กรณีที่เขาแสดงพฤติกรรมไม่เหมาะสม ไม่ต้องไปสนทนา หรือ ใกล้ชิดด้วยจนกว่าเขาจะยอมปรับปรุงตัว

4.ไม่ควรโทษตัวเอง เพราะ Toxic People มักใช้คำพูด และ แสดงพฤติกรรม เพื่อตั้งใจบั่นทอนความรู้สึกของคุณโดยที่คุณไม่ได้ทำอะไรผิด

วิธีสุดท้าย คือ “การตัดออกจากชีวิต” หากวิธีต่าง ๆ ใช้ไม่ได้ผล คุณยังเจ็บปวดจากการใกล้ชิด Toxic People ถึงเวลาที่จะตัดเขาออกจากวงจรชีวิต ไม่ต้องพบเจอกันอีก แล้วไปผ่อนคลายความเครียด ด้วยการพักผ่อนให้เพียงพอ ทำงานอดิเรกกิจกรรมที่ชอบ และ ใช้เวลากับคนที่คุณรัก