รู้หรือไม่ แมลงเม่า ทำไมชอบบินเข้าหาแสงไฟ ?

        ในวงจรชีวิตของปลวก ระยะที่มีปีกซึ่งเรียกว่า ‘แมลงเม่า’ เป็นสัญญาณของการเริ่มต้นชีวิตสืบพันธุ์ โดยเฉพาะเมื่อฤดูกาลเปลี่ยนผ่านจากฤดูร้อนไปสู่ฤดูฝน แมลงเม่าจำนวนมากจะปรากฏตัว บินวนเวียนรอบๆ แหล่งแสงสว่าง สร้างภาพที่คล้ายกับงานเลี้ยงยามค่ำคืนสำหรับสัตว์นักล่าเช่น จิ้งจก ตุ๊กแก และคางคก

        ‘แมลงเม่า’ คือปลวกที่อยู่ในระยะที่พร้อมจะสืบพันธุ์ มีลักษณะการเปลี่ยนแปลงรูปร่างที่ไม่สมบูรณ์ ตัวอ่อนของมันจะคล้ายกับตัวเต็มวัยแต่ยังขาดปีกและอวัยวะสืบพันธุ์ ปลวกเริ่มต้นชีวิตจากไข่ที่ฟักออกมาเป็นตัวอ่อน ซึ่งสามารถพัฒนาไปเป็นปลวกงาน ปลวกทหาร หรือปลวกสืบพันธุ์ได้

        ปลวกงานทำหน้าที่เป็นแรงงานหลักในการสร้างรังและหาอาหาร ในขณะที่ปลวกทหารมีลักษณะหัวกะโหลกแข็งและใหญ่ กรามขนาดใหญ่ที่ใช้สำหรับการต่อสู้ ปลวกงานและทหารจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างเพิ่มเติม ต่างจากปลวกสืบพันธุ์ที่เมื่อโตเต็มวัยจะมีปีก การมองเห็นที่ดี และระบบสืบพันธุ์ที่พร้อม ปลวกในระยะนี้จึงได้รับการเรียกว่า ‘แมลงเม่า’"

        เมื่อฤดูกาลเปลี่ยนแปลงหรือความชื้นในอากาศเพิ่มสูงขึ้น แมลงเม่าจะออกจากรังและบินหาแสงสว่าง เช่น หลอดไฟ เพื่อกระตุ้นการผสมพันธุ์ ร่างกายของพวกมันพัฒนาให้ทนทานต่อแสงและความชื้น หลังจากการผสมพันธุ์ แมลงเม่าจะทิ้งปีกและหาที่สร้างรังใหม่ โดยตัวเมียจะกลายเป็นราชินีปลวก

        แมลงเม่าเป็นปลวกตัวเต็มวัยที่มีปีก ปลวกมีอยู่ทั่วโลกประมาณสองพันชนิด และรังปลวกมักมีสมาชิกประมาณหนึ่งพันตัว ส่วนใหญ่สร้างรังจากดินและมีโครงสร้างภายในที่ซับซ้อน ปลวกตัวเมียที่พร้อมสืบพันธุ์จะออกจากรังเดิมเพื่อหาคู่และสถานที่สร้างรังใหม่ ราชินีปลวกจะผลิตไข่หลายร้อยใบ และตัวอ่อนส่วนใหญ่จะเติบโตเป็นปลวกงาน นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ราชินีปลวกสามารถผลิตไข่ได้ถึง 30,000 ใบต่อวัน และเมื่อเติบโตเป็นตัวอ่อน พวกมันจะเป็นส่วนหนึ่งของสมาชิกในรัง

        ราชินีปลวกผลิตไข่มากมายและขยายขนาดตัวเอง พร้อมทั้งปล่อยฟีโรโมนเพื่อควบคุมสมาชิกในรัง ราชินีปลวกสามารถเติบโตจนใหญ่เท่านิ้วชี้ของมนุษย์ ซึ่งใหญ่กว่าปลวกชนิดอื่นถึงร้อยเท่า ทำให้ราชินีปลวกไม่ค่อยเคลื่อนที่ภายในรัง

        สำหรับบ้านที่พบว่ามีแมลงเม่าบินเข้ามาตอมไฟจำนวนมาก อาจทำให้ผู้อยู่อาศัยรู้สึกไม่สบายใจ กังวลว่าแมลงเม่าที่ทิ้งปีกอาจกลายเป็นปลวกที่สร้างความเสียหายในอนาคต ตามความเห็นของนักกีฏวิทยา หากแมลงเม่าที่บินออกจากรังสามารถผสมพันธุ์ได้สำเร็จ พวกมันมีโอกาสที่จะหาที่อยู่ใหม่ เช่น ซอกหลืบของบ้าน หรือเฟอร์นิเจอร์ไม้ เพื่อสร้างรังใหม่

เพื่อป้องกันปัญหานี้ ควรปิดประตูและหน้าต่างให้แน่นหนาเมื่อแมลงเม่าเริ่มบินออกจากรัง และปิดไฟภายนอกบ้านเพื่อไม่ให้แมลงเม่าบินเข้ามา นอกจากนี้ การวางภาชนะน้ำใต้หลอดไฟก็เป็นวิธีที่ช่วยลดโอกาสที่แมลงเม่าจะสร้างรังใหม่ได้

ในธรรมชาติ ปลวกและแมลงเม่ามีบทบาทสำคัญในการย่อยสลายซากพืช ช่วยให้ต้นไม้ที่ล้มหรือไม้ที่ผุพังกลับคืนสู่ระบบนิเวศ นอกจากนี้ยังช่วยเปิดโอกาสให้พืชอื่นได้รับแสงแดดและเติบโตต่อไป

ขอบคุณข้อมูลดีๆหลายส่วนจาก NGThai ภาพประกอบจาก Pinterest จ้า