150 ปีสืบสานพิธีลอยสำเภาในแม่น้ำน่าน
คนไทยเชื้อสายจีนบ้านวังส้มซ่าสืบสานพิธีลอยสำเภาในแม่น้ำน่าน การสืบทอดวัฒนธรรมประเพณีลอยเรือสำเภาให้เป็นมรดกอันทรงคุณค่าที่คงไว้ให้กับอนุชนและประชาชนในการทำนุบำรุงรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม
ประเพณีลอยเรือสำเภา ได้รับการประกาศให้เป็นงานประเพณีของท้องถิ่นระดับตำบล เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมากว่า 150 ปี ของชาวจีนไหหลำที่เดินทางข้ามน้ำข้ามทะเล หอบเสื่อผืนหมอนใบมาตั้งรกรากที่บ้านวังส้มซ่า ม.1 ต.ท่าโพธิ์ อ.เมือง จ.พิษณุโลกแห่งนี้ โดยตั้งแต่อดีตกาลประเพณีนี้เป็นการลอยเรือสำเภาจำลองเพื่อความเป็นสิริมงคล รำลึกถึงบรรพบุรุษ ขอพรจากองค์เจ้าแม่ทับทิม เทพธิดาแห่งสายน้ำ ให้เดินทางปลอดภัย ค้าขายเจริญรุ่งเรือง
ซึ่งได้รับการปฏิบัติสืบทอดกันมาจวบจนปัจจุบัน ซึ่งปีนี้มีการจัดงาน 2 วันคือวันที่ 17 และ 18 พฤษภาคม 2567 โดยในวันนี้มีกิจกรรมทำเรือสำเภาโดยปราชญ์ชาวบ้าน กิจกรรมวาดหน้างิ้ว และกิจกรรมจัดทำลูกบอลจีน โดยนิสิตและอาจารย์ คณะมนุษศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร การแข่งขันประกอบอาหารมงคลเมนูผัดหมี่ซั่ว (ฉางโซ่วเมี่ยน) การแสดงชุดรำมงคลถวายเจ้าแม่ทับทิม ชมมหรสพชุดเล่าขานตำนานลอยเรือสำเภา และการประกวดหนูน้อยวังส้มซ่าไชนิสคิดส์
และในวันที่ 18 พฤษภาคม 2567 เวลา 19.00 น. ได้มีการบวงสรวงเจ้าแม่ทับทิม และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ภายในศาลเจ้า พร้อมกับร่วมกันทำ มีเรือสำเภาจำลอง โดยใช้ไม้ไผ่สีสุกขนาด 9 ปล้อง นำมาสับให้ได้ 9 ซี่ ตกแต่งด้วยกระดาษหลากสี เมื่อพระอาทิตย์ตกดิน ชาวบ้านทั้งไทยและจีนนำข้าวสาร เกลือ พริกแห้ง หอม กระเทียม มาใส่ในเรือสำเภา เพื่อเป็นเสบียงอาหาร เหมือนเรือจริงที่จะออกเดินทะเล โดยชาวบ้านได้พร้อมใจจัดให้มีพิธีลอยเรือสำเภาในแม่น้ำน่าน ซึ่งจะมีตัวแทนเป็นผู้ทอดเบี้ย เบี้ยที่ว่านี้ ทำจากส่วนหนึ่งของไม่ไผ่ที่เรียกว่าตาไม้ แล้วนำมาทาสีแดง การทอดเบี้ยต้องให้ออกครบ 3 แบบ คือ หัว (หัว-หัว) ก้อย (ก้อย-ก้อย) และ กลาง (หัว-ก้อย) เป็นอันว่าได้เวลาแห่เรือสำเภามุ่งไปยังท่าน้ำ ชายหนุ่มเชื้อสายจีนไหหลำ ในหมู่บ้านจะร่วมกันแห่เรือ มีผู้ตีผ่าง ผ่าง จุดเทียน และประทัดนำทาง จนถึงริมน้ำตัวแทนทำพิธีไหว้ แล้วปล่อยเรือลงสู่ลำน้ำน่าน นับเป็นภาพที่บ่งบอกถึงพลังศรัทธา ความสมัครสมาน สามัคคี และสายสัมพันธ์ของคนใหมู่บ้าน เมื่อกลับขึ้นมาบนฝั่ง บริเวณศาลเจ้าแม่ทับทิม หมู ไก่ ผลไม้ ขนม ที่ใช้ไหว้เจ้าก่อนหน้านี้ ให้กับผู้มาร่วมงานรับประทานร่วมกันเพื่อความเป็นสิริมงคล แถมยังห่อกลับบ้านได้อีกด้วย
ชาวจีนไหหลำเตรียมไว้จำนวนมาก ตามคติความเชื่อที่สืบทอดกันมาว่า ยิ่งให้ก็ยิ่งได้ สำหรับบ้านวังส้มซ่า หมู่ 1 ตำบลท่าโพธิ์ มีบันทึกไว้ว่า เป็นชุมชนเก่าแก่อยู่ริมฝั่งแม่น้ำน่านฝั่งตะวันออก ในอดีตเมื่อประมาณ 200 ปีมาแล้ว มีบรรพบุรุษชาวจีนไหหลำส่วนหนึ่งอพยพมาตั้งรกรากที่นี่ โดยมีการสร้างศาลเจ้าแม่ทับทิมเป็นศูนย์รวมจิตใจ ชาวจีนไหหลำมีวิถีชีวิตผูกพันกับสายน้ำ ประกอบกับช่วงหนึ่งมีอหิวาตกโรคระบาด จึงได้มีการสะเดาะเคราะห์โดยจัดประเพณีลอยเรือสำเภาขึ้น และได้จัดสืบทอดมาเป็นประจำที่บ้านวังส้มซ่าเป็นเวลากว่า 100 ปี //////////////////
เครดิตภาพ:ภัทรภร พูลเพิ่ม
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079151.wu0qxh116m0w.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079004.wtwed2766vx.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079153.wu0r3219namg.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079149.wu0qtgmnjb1.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079154.wu0r521abxnu.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079148.wu0qsikesll.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079144.wu0qjs19mv9n.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079152.wu0qyx190h2v.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079146.wu0qox14cwx3.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079143.wu0qiaa15pr.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079147.wu0qs2h5o9o.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079145.wu0qocm19q8.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079154.wu0r521abxnu.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079126.wu04my12ac3m.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079153.wu0r3219namg.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079152.wu0qyx190h2v.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079151.wu0qxh116m0w.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079149.wu0qtgmnjb1.n2.webp)
![](https://us-fbcloud.net/wb/data/board/0/2/icon.pa9boo.z06c.jpg)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079150.wu0qwd710rf.n1.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079140.wu0qa6v5x7q.n1.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079136.wu0q531kq1l0.n1.webp)
![](https://us-fbcloud.net/hottopic/data/1079/1079137.wu0q6317ragx.n1.webp)