ความเชื่อเรื่องพระแม่ธรณี

แม่พระธรณี หรือพระแม่ธรณี มีความเชื่อตามจารีตประเพณีไทยเกี่ยวกับการ “กรวดน้ำ” หลังจากทำบุญ เมื่อกรวดน้ำเสร็จมักจะนำน้ำไปรดที่โคนต้นไม้ใหญ่ เพื่อให้ไหลซึมสู่ผืนดินเป็นการสะสม “บุญ”
พระแม่ธรณี มีปรากฎในพระพุทธศาสนา และวรรณคดี เช่นปฐมสมโพธิกถา และลิลิตตะเลงพ่าย
คนไทยส่วนใหญ่เชื่อว่าแม่พระธรณีเป็นผู้รักษาดวงวิญญาณให้พักผ่อนอย่างสงบ ส่วนชาวโรมันเชื่อว่า “พระแม่ธรณี” ช่วยประทานพืชผลให้อุดมสมบรูณ์
เหตุเพราะมนุษยโลกต้องอาศัยอยู่บนพื้นดิน จึงนับถือว่า “แผ่นดิน” หรือธรณีนี้มีคุณแก่เราอย่างยิ่ง
การสร้างรูปบูชาแม่พระธรณี ในศิลปะไทย มักจะทำเป็นรูปหญิงสาว รูปร่างงดงามได้สัดส่วน มีความงามประดุจเทพธิดา นั่งในท่าคุกเข่า โดยยกเข่าขวาขึ้นสูงกว่าเข่าซ้าย มีมวยผมยาว มือขวายกข้ามศีรษะไปจับไว้ที่โคนมวยผม ส่วนมือซ้ายจับมวยผม แสดงท่ากำลังบิดให้สายน้ำไหลออกมาจากมวยผม เครื่องทรงอิ่นๆไม่มีแบบแผนที่แน่นอนตายตัว ตามแต่จินตนาการของผู้สร้าง
ในกรุงเทพมหานครมีศาลพระแม่ธรณีที่รู้จักกันเป็นอย่างดีโดยสร้างขึ้นเพื่อเป็นอุทกทาน หมายถึงการให้ทานด้วยน้ำ ตั้งอยู่ริมถนนราชดำเนินใน ใกล้โรงแรมรัตนโกสินทร์ และ สะพานผ่านพิภพลีลา
ศาลนี้สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ห้า เป็นปูนปั้นรูปพระแม่ธรณีบีบมวยผม มีน้ำสะอาดไหลออกมาจากปลายมวยผม สามารถใช้ดื่มกินได้
พระแม่ธรณีมีชื่อเรียกอื่นๆด้วยเช่น พระแม่วสุนธราพสุธา มีความหมายเดียวกัน คือผู้ทรงไว้ซึ่งทรัพย์สมบัติ ซึ่งหมายถึงแผ่นดิน สำหรับชาวไทยทั่วไปจะเรียกกันว่า แม่พระธรณี หรือ พระแม่ธรณี