“Cerapus rivulus” กุ้งเต้นปั่นท่อ ชนิดใหม่ของโลก ค้นพบบริเวณแม่น้ำแม่กลอง

             เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2566 ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้ค้นพบ “กุ้งเต้นปั่นท่อ” ชนิดใหม่ของโลก บริเวณแม่น้ำแม่กลอง อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม

              โดยทั่วไปกุ้งเต้นปั่นท่อชนิดอื่น ๆ จะพบกระจายบริเวณชายฝั่งในเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นรายงานแรกของกุ้งเต้นปั่นท่อในอ่าวไทย และเป็นรายงานแรกที่พบกุ้งเต้นปั่นท่อในแม่น้ำ

              โดยแม่น้ำแม่กลองถือเป็นแม่น้ำสายสำคัญที่ไหลลงสู่อ่าวไทย มีปลายทางคือจังหวัดสมุทรสงคราม มีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ บริเวณที่เป็นน้ำจืดคือในเขตอำเภอบางคนทีมีการทำเกษตรกรรม และอำเภออัมพวาเป็นสถานที่ท่องเที่ยวชื่อดัง ส่วนปากแม่น้ำบริเวณดอนหอยหลอดก็เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญของประเทศ

              ปีที่ผ่านมามีการค้นพบกุ้งเต้นชนิดใหม่ของโลกที่อำเภออัมพวา 2 ชนิดและเมื่อศึกษาต่อเนื่อง ในปีนี้ทีมสำรวจได้สำรวจไกลขึ้นไปในเขตอำเภอบางคนที และได้พบกุ้งเต้นปั่นท่อสร้างท่อติดไว้กับเครื่องมือวิจัยที่ติดไว้ที่ท่าน้ำบริเวณหน้าโรงเรียนดรุณานุเคราะห์

              กุ้งเต้นชนิดนี้มีการปรับรยางค์ให้ดำรงชีวิตอยู่ในท่อได้ตลอดชีวิต โดยจะมีท่อที่สร้างขึ้นจากใยโปรตีนที่เหนียวและแข็งแรง ใยนี้จะช่วยปกป้องกุ้งเต้นจากศัตรูและช่วยในการหายใจอีกด้วย

              ทีมงานวิจัยได้ลองเลี้ยงและบันทึกพฤติกรรมในการสร้างท่อ การสืบพันธุ์และการกินอาหารพบว่ากุ้งเต้นปั่นปั่นใยจับตะกอนแขวนลอยในมวลน้ำกินเป็นอาหาร ช่วยให้น้ำในพื้นที่นั้นสะอาดขึ้น นอกจากนี้ใยที่กุ้งเต้นปั่นท่อสร้างออกมาจากขาเดินคู่ที่ 3 และ 4 ยังมีคุณสมบัติที่เหนียวและสามารถยึดกับวัสดุใต้น้ำได้

             การพบกุ้งเต้นปั่นท่อในพื้นที่ที่น้ำไหลค่อนข้างแรงจึงทำให้มีการปรับตัวที่น่าสนใจ การค้นพบดังกล่าวอาจนำไปต่อยอดในแง่ของชีวลอกเลียน (Biomimic) ในการสร้างกาวที่มีความยืดหยุ่นสูงและยึดติดใต้น้ำได้

             การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ เพราะเป็นรายงานแรกของกุ้งเต้นปั่นท่อในอ่าวไทยและในแม่น้ำ อีกทั้งยังเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงความหลากหลายทางชีวภาพของแม่น้ำแม่กลอง