คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม” มาจากไหน ใครกำหนด?
คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม” มาจากไหน ใครกำหนด?
ในสมัยก่อน คนไทยยังไม่มีนาฬิกาใช้อย่างในปัจจุบัน จึงต้องมีการตีฆ้องหรือกลองเป็นสัญญาณบอกเวลา ฆ้องและกลองที่ใช้ตีสัญญาณบอกเวลานั้นมีลักษณะแตกต่างกัน ฆ้องมีเสียงดังกังวาน เหมาะกับการตีบอกเวลาในตอนกลางวัน ส่วนกลองมีเสียงดังกึกก้อง เหมาะกับการตีบอกเวลาในตอนกลางคืน
คำว่า “โมง” มาจากเสียงของฆ้อง เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ตีสัญญาณบอกเวลาตอนกลางวัน ส่วนคำว่า “ทุ่ม” เรียกตามเสียง “กลอง” อุปกรณ์ที่ใช้ตีสัญญาณบอกเวลาตอนกลางคืน
คำว่า “โมง” ปรากฏในเอกสารไทยครั้งแรกในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น ปรากฏในหนังสือ “ไตรภูมิพระร่วง” ซึ่งเป็นวรรณคดีเรื่องแรกของไทย คำว่า “ทุ่ม” ปรากฏในเอกสารไทยครั้งแรกในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ปรากฏในหนังสือ “ประชุมพงศาวดารภาคที่ 3”
หอกลองที่หน้าหับเผย เป็นหอก่ออิฐถือปูน 4 ชั้น (ปัจจุบันเป็นที่ตั้งกรมการรักษาดินแดน) ตึกที่เห็นเป็นแถวทางซ้ายมือของหอกลอง คือตึกแถวถนนเจริญกรุง ภาพนี้ถ่ายจากพระที่นั่งภูวดลทัศไนย (หอนาฬิกา) ในพระบรมมหาราชวัง (ภาพจากหนังสือกรุงเทพฯ ในอดีต)
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ได้ออกประกาศเรื่อง “วิธีนับทุ่มโมงยาม” เพื่อเป็นการกำหนดวิธีการเรียกเวลาแบบไทยให้ชัดเจนขึ้น ประกาศดังกล่าวระบุว่า
เวลากลางวันให้นับเป็น “โมง” เรียงลำดับจาก 1 โมง ถึง 6 โมง เวลากลางคืนให้นับเป็น “ทุ่ม” เรียงลำดับจาก 1 ทุ่ม ถึง 6 ทุ่ม
ในปัจจุบัน คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม” ยังคงใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน แต่คำเรียกเวลาแบบสากล “นาฬิกา” ก็ได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้น
ตัวอย่างการใช้คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม”
- เวลา 10.00 น. ของวันหนึ่ง เรียกว่า “หกโมงเช้า”
- เวลา 18.00 น. ของวันหนึ่ง เรียกว่า “หกโมงเย็น”
ความสำคัญของคำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม”
คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม” เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของไทยที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของคนไทยในอดีต คำเรียกเวลาเหล่านี้ยังคงมีคุณค่าและควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ เพื่อให้คนไทยรุ่นหลังได้เรียนรู้และสืบทอดต่อไป
อ้างอิงจาก:
หนังสือ “พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554”
บทความ “คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม” มาจากไหน ใครกำหนด?” เผยแพร่โดยเว็บไซต์ศิลปวัฒนธรรม
บทความ “คำเรียกเวลาแบบไทย “โมง-ทุ่ม” มรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนวิถีชีวิต” เผยแพร่โดยเว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
5 มหาวิทยาลัยไทยติดอันดับโลกด้านความยั่งยืน 2027 ม.อ. คว้าอันดับ 5 ของประเทศ
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
ประวัติผัดไทย ไขปริศนา 7 เรื่องที่หลายคนไม่รู้ จอมพล ป. คิดค้นจริงหรือ?
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
"บอย พีซเมคเกอร์" วอนหยุดขุดคุ้ยสาเหตุการจากไป “พีธ พีระ”
ซึงรีเตรียมเป็นคุณพ่อปีหน้า! สื่อพบเขาที่สนามบินพร้อมกับภรรยาที่กำลังตั้งครรภ์ นับเป็นการปรากฏตัวต่อสาธารณะครั้งแรกของทั้งคู่
"เท้ง ณัฐพงษ์" ส่งกำลังใจ "ไอซ์ รักชนก" ก่อนศาลอุทธรณ์ชี้ชะตาคดี ม.112 วันที่ 23 พ.ย. นี้ ย้ำหลักสิทธิประกันตัวและหวังกลับมาร่วมซักฟอกต้นเดือน ธ.ค.
เลือกซื้อไข่ไก่สดจากตลาดอย่างไร
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ทำไมเพื่อนร่วมงานเงียบๆ ถึงสังเกตเห็นเรื่องที่คนอื่นมองข้าม



