ผักตบชวา มีค่ามากกว่าวัชพืช

          ผักตบชวา จัดเป็นพืชน้ำล้มลุก มีอายุได้หลายปี มีลำต้นสั้นแตกใบออกเป็นกอลอยน้ำ ลำต้นมีลักษณะอวบน้ำ ผิวลำต้นเรียบและมีสีเขียว รากจะแตกออกจากลำต้นบริเวณข้อ มีดอกสีชมพูอมฟ้าหรือสีม่วง สามารถเจริญเติบโตบนบกบริเวณริมน้ำได้ดี มีความทนแล้ง และแพร่กระจายขยายพันธ์ได้อย่างรวดเร็ว จึงเป็นสาเหตุให้ลำคลอง ห้วย อ่างเก็บน้ำ เขื่อน ตื้นเขิน การไหลระบายน้ำเป็นไปด้วยความลำบาก ถ้าแพร่กระจายมาก ๆ ก็จะบดบังแสงอาทิตย์ที่จะส่องลงไปใต้ผืนน้ำ ทำให้พืชน้ำบางชนิดไม่สามารถสังเคราะห์แสงได้ อีกทั้งยังเป็นอุปสรรคในการเดินทางโดยเรือเป็นไปด้วยความลำบาก จึงจัดเป็นวัชพืชชนิดหนึ่งที่ทำลายได้อย่างยากลำบาก แต่ผักตบชวาก็ยังมีประโยชน์ต่อเราดังนี้

1. สามารถนำมารับประทานได้ โดยการเก็บยอดอ่อน และดอก มาลวกจิ้มกับน้ำพริก หรือนำมาทำแกงส้มได้ แต่ต้องเลือกเก็บจากแหล่งน้ำสะอาด ไม่ปนเปื้อนยาฆ่าแมลง ไม่ใกล้โรงงานอุตสาหกรรม เพราะผักตบชวาสามารถดูดสารพิษเข้ามาเก็บไว้ในลำต้นได้
2. นำมาเป็นอาหารสัตว์ เราสามารถนำผักตบชวาสดมาหั่น คลุกเคล้ำกับรำ เพื่อเป็นอาหารให้แก่สุกร โค กระบือ หรือไก่ได้  ช่วยลดต้นทุนด้านอาหารในการเลี้ยงสัตว์ได้เป็นอย่างดี และต้องเก็บจากแหล่งน้ำสะอาด ไม่ปนเปื้อนยาฆ่าแมลง และสารเคมีจากโรงงานอุตสาหกรรม
3. ใช้เป็นปุ๋ยและคลุมดินเพื่อลดการระเหยของน้ำ ผักตบชวาสามารถนำมาทำปุ๋ยหมักและปุ๋ยพืชสดได้ดี หรือนำมาคลุมดินบริเวณโคนต้นไม้เพื่อลดการระเหยของน้ำ
4. ใช้เป็นวัสดุในการเพาะเห็ด ผักตบชวาตากแห้งสามารถนำมาเพาะเห็ดฟางได้เป็นอย่างดี
5. ผักตบชวาสามารถนำมาแปรรูปทำเป็นผลิตภัณฑ์จักสานหรือสินค้าอื่น ๆ ผลิตภัณฑ์จากผักตบชวาก็เช่น กล่อง กล่องใส่กระดาษทิชชู ตะกร้าผักตบชวา กระเป๋าผักตบชวา เก้าอี้ผักตบชวา เปลญวน รองเท้าแตะหรือรองเท้าผักตบชวา ถาดรองผลไม้ ถาดรองแก้วน้ำ แจกันสาน เสื่อผักตบชวา กระดาษจากผักตบชวา กระถางปลูกต้นไม้ เป็นต้น
6. ผักตบชวา สามารถช่วยในการบำบัดน้ำเสียได้ โดยทำหน้าที่เป็นตัวกรอง ดูดซับสารเคมี โลหะหนักต่าง ๆ
7. สามารถใช้ทำเชื้อเพลิงได้ โดยการนำไปอัดแท่ง
8. ใช้เป็นสมุนไพรในการรักษาแผลอักเสบ โดยการนำผักตบชวาจากแหล่งน้ำที่สะอาด ไม่ปนเปื้อนสารเคมี มาล้างทำความสะอาด ตำหรือบดให้ละเอียด นำมาพอกบนแผลที่อักเสบ จะช่วยให้แผลหายได้เร็วขึ้น
9. ใช้ในการผลิดคราฟต์เบียร์ โดยการนำต้นอ่อนของต้นผักตบชวามาเป็นวัตถุดิบในการหมัก
10. ใช้เป็นวัสดุรองซับสิ่งขับถ่ายจากสัตว์เลี้ยง โดยการนำต้นผักตบชวามาหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วนำไปตากแดดให้แห้ง เพื่อนำมารองซับสิ่งขับถ่ายจากสัตว์เลี้ยง อาทิเช่น สัตว์เลื้อยคลาน หนูต่าง ๆ หรือแมว เป็นต้น การนำมาใช้เป็นวัสดุรองซับสิ่งขับถ่ายนี้ มีข้อดีตรงที่จะช่วยให้ไม่มีกลิ่นเหม็นจากสิ่งขับถ่าย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย