ทำไมนรกจึงต้องใช้แต่กระทะทองแดง

กามทั้งหลายมีทุกข์มากกว่าการดื่มยาพิษที่ร้ายแรง กว่าการใช้น้ำมันที่เดือดพล่านรด กว่าการตกกระทะทองแดงที่กำลังละลายคว้าง”

การปรากฏมีคำว่า “กระทะทองแดง” อยู่ในพระไตรปิฎกนั้น นอกเหนือจากที่จะทำให้ใครหลายคนจินตนาการถึงความระอุเดือด ระดับออนเซนยังต้องยอมสยบ ที่ลวกไหม้ผู้คนที่ตกลงไปในกระทะนั้นแล้ว ก็คงจะชวนให้หลายท่านคิดไปด้วยเช่นกันว่า ชาวพุทธในอินเดียยุคที่มีการเขียนพระไตรปิฎกขึ้นมานั้นก็คงจะรู้จักกับการใช้กระทะหรือภาชนะเครื่องครัวชนิดอื่นๆ ที่ผลิตขึ้นมาจาก “ทองแดง” แล้วเช่นกัน

คําว่า “โลหกุมภี” แปลตรงตัวว่า “หม้อโลหะ” (แน่นอนว่า “กระทะ” นั้นเป็นเครื่องครัว ที่มีต้นกำเนิดมาจากวัฒนธรรมจีน ดังนั้น ถ้าชาวพุทธในอินเดียเมื่อครั้งกระโน้นรู้จักเอากระทะมาทอดคนบาปแล้วสิถึงจะน่าแปลก) ซึ่งก็เป็นคำกว้างๆ ที่ไม่ได้ระบุชัดลงไปเลยสักนิดว่าหมายถึงโลหะชนิดไหน?

แต่เมื่อมีการแปลปานียชาดก หรือข้อความในพระไตรปิฎกส่วนอื่นๆ ที่พูดถึงเจ้า “หม้อโลหะ” หรือโลหกุมภีที่ว่านี้ จากภาษาบาลีไปเป็นภาษาอื่น ก็มักจะแปลไปในทำนองคล้ายๆ กันว่า “หม้อเหล็ก” เสียมากกว่า ทั้งที่ต้นฉบับเขาก็ไม่ได้ระบุเอาไว้ว่าทำมาจากเหล็ก

และเห็นจะมีก็แต่พี่ไทยของเรานี่แหละ ที่กลายมาเป็น “กระทะ” แถมยังเปลี่ยนวัสดุเป็นทำมาจาก “ทองแดง” มันเสียอย่างนั้น