ตำนานของ “หนุมาน” ทหารเอกของพระราม

เมื่อวานนี้ผู้เขียนได้ไปดูหนังเรื่อง “หนุมาน white monkey” มา ซึ่งต้องขอบอกว่า น่าดูมาก เพราะไม่ใช่การนำการแสดงโขนมาลงจอภาพยนตร์ แต่เป็นภาพยนตร์อนิเมชันที่นำการแสดงโขนมาผสมผสานได้อย่างน่าสนใจเลยทีเดียว อย่ากระนั้นเลย งั้นเอาเรื่องราวของ “หนุมาน” ตัวเอกของเรื่องมาเล่าสู่กันฟังดีกว่า

หนุมาน (Hanuman) เป็นตัวละครสำคัญตัวหนึ่งในเรื่องรามเกียรติ์ โดยตามบทพระราชนิพนธ์รามเกียรติ์ของไทยนั้นมีเรื่องเล่าถึงกำเนิดของหนุมานว่า เมื่อพระนารายณ์ได้อวตารลงมาเป็นพระรามแล้วนั้น ฝ่ายเทวดาองค์อื่นจึงได้ช่วยเหลือด้วยการส่งไพร่พลลงไปเกิดบนโลกเพื่อเป็นทหารของพระราม พระอิศวรก็เป็นหนึ่งในบรรดาเทวดาเหล่านั้น โดยได้ประทานเทพอาวุธทั้งสามคือ คทา ตรีเพชร และจักรแก้ว ให้กับพระพาย นำไปซัดใส่ปากของนางสวาหะ ซึ่งถูกสาปให้ต้องยืนตีนเดียวใช้มือเน...่ยวกิ่งไม้และอ้าปากกินลมอยู่ จนในที่สุดนางสวาหะก็ตั้งครรภ์และคลอดบุตรออกมา ด้วยเหตุที่หนุมานเกิดจากพระพาย จึงมีอีกชื่อว่า “วายุบุตร”

หนุมานเป็นลิงที่กำลังมากตั้งแต่เด็ก จนไปทำลายสวนของพระแม่อุมาเทวีเข้า จึงถูกพระแม่อุมาเทวีสาปให้หนุมานอ่อนแอลง จนกว่าจะได้พบและถวายตัวรับใช้พระราม จึงได้กลับมามีฤทธิ์เดชตามเดิม มีความเฉลียวฉลาด เจ้าเล่ห์เพทุบาย และจงรักภักดีต่อเจ้านายที่สุด

หนุมานเป็นลิงเผือก มีขนเพชร มีเขี้ยวเป็นแก้ว และมีฤทธิ์มาก สามารถสำแดงฤทธิ์ได้ต่าง ๆ นานา เช่น หาวเป็นดาวเป็นเดือน สามารถเหาะเหินเดินอากาศ ขยายร่างกายให้ใหญ่โตขนาดสามารถอมพลับพลาที่ประทับของพระรามไว้ในปาก เพื่อป้องกันไม่ให้ไมยราพมาลักพาตัวพระรามไปได้ (แต่ไม่สำเร็จ) ที่สำคัญคือ เนื่องจากหนุมานเป็นบุตรของพระพาย ดังนั้นไม่ว่าหนุมานจะต้องอาวุธของศัตรูได้รับอันตรายเพียงใด ขอแค่มีลมพัดมา หนุมานก็จะฟื้นคืนชีพขึ้นมาได้อีกครั้งเสมอไป

ตามทีปรากฎในเรื่องรามเกียรติ์ หนุมานมีเมียอย่างน้อย 6 คน คือ

1. นางบุษมาลี เป็นภรรยาคนแรกของหนุมาน พบเมื่อตอนที่หนุมานเดินทางไปกรุงลงกาเพื่อสืบข่าวนางสีดา หลังจากได้เสียกันแล้ว หนุมานจึงส่งนางกลับสู่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์

2. เบญกาย ธิดาของพิเภก ซึ่งทศกัณฐ์สั่งให้ปลอมตัวเป็นนางสีดาแกล้งทำเป็นตายลอยน้ำมาให้พระรามเห็น แต่หนุมานจับได้ และได้เป็นเมียในระหว่างนำตัวส่งคืนกรุงลงกา มีบุตรด้วยกันคือ อสุรผัด

3. สุพรรณมัจฉา เป็นนางเงือก ธิดาของทศกัณฐ์ พบกันเมื่อหนุมานกำลังจองถนนเข้ากรุงลงกา มีบุตรด้วยกันคือ มัจฉานุ

4.. นางวารินทร์ ได้ขณะตามล่าวิรุญจำบัง

5. นางมณโฑ ได้มาเมื่อหนุมานปลอมตัวเป็นทศกัณฐ์

6.. นางสุวรรณกันยุมา อดีตภรรยาของอินทรชิต ต่อมาเมื่ออินทรชิตตาย ทศกัณฐ์จึงยกให้หนุมานในระหว่างที่เสแสร้งแปรพักตร์

หลังเสร็จศึกกรุงลงกาแล้ว ด้วยความที่หนุมานมีความดีความชอบใหญ่หลวง พระรามได้สถาปนาให้หนุมานเป็น “พระยาจักรกฤตพิพรรธพงศา” พร้อมกับยกกรุงอโยธยาให้ครองกึ่งหนึ่ง แต่หนุมานไม่รับ พระรามจึงได้สร้างเมืองใหม่คือเมืองลพบุรีให้หนุมานครองเมืองแทน

ในชุมชนชาวฮินดูบางแห่งนั้นได้นับถือหนุมานเป็นเหมือนเทพเจ้าองค์หนึ่ง (ในจำนวนหลาย ๆ องค์ของฮินดู) มีการสร้างวัดหรือศาลให้กับหนุมาน นอกจากนั้นยังเชื่อว่า เรื่องราวของหนุมานน่าจะมีความเกี่ยวข้องกับ “เห้งเจีย” หรือ “หงอคง” ในเรื่องไซอิ๋วของจีนด้วย

รูป https://tourwatthai.com/stories-from-picture/ภาพจิตรกรรม-รามเกียรติ์-วัดพระแก้ว /