ปราสาทศรีขรภูมิ ความงามของศิลปะในอีสาน

ปราสาทศรีขรภูมิ อ. ศรีขรภูมิ จ. สุรินทร์ กลุ่มปราสาทเขมรห้าหลัง ก่อด้วยอิฐบนฐานก่อด้วยศิลาแลง หลังกลางเป็นประธานของปราสาทประจำมุมทั้งสี่ ศาสนสถานในศาสนาฮินดูแห่งนี้ สร้างราวพุทธศตวรรษที่ 17 กำหนดอายุดังกล่าวนี้ ใช้หลักฐานจากงานสลักศิลา เช่นเสากรอบประตู และทับหลังซึ่งมีงานสลักรูปศิวนาฏราช(พระศิวะฟ้อนรำแสดงสัญญานแห่งวันสิ้นโลก)

ภายหลังศาสนสถานแห่งนี้ ถูกเปลี่ยนเป็นพุทธสถาน ดังระบุในจารึกอักษรธรรมอีสาน ภาษาไทย-บาลี ราวพุทธศตวรรษที่ 22-23 พบภายในคูหาปราสาทบริวารหลังหนึ่ง(ข้อมูลจากกรมศิลปากร)

คราวเปลี่ยนแปลงนั้นคงมีการบูรณะปฏิสังขรณ์ ปรับปรุงรูปแบบตอนบนซึ่งเคยเป็นชั้นซ้อนแบบปราสาทเขมร ลักษณะและระเบียบจึงผิดไป แม้ก่อด้วยอิฐเช่นเดิมแต่ก็ไม่ประณีตเหมือนเดิม ขณะที่งานประดับยอด ประดับมุม ซึ่งเป็นงานสลักจากศิลาทราย ได้จากปราสาทเขมรองค์เดิม