ที่มาชื่อเดิมของทุเรียนและคนให้ชื่อ

#เรื่องทุเรียนเดิมและคนให้ชื่อ

อำมาตย์ตรี #พระบรรเจิดวิชาชาญ (ชม บุณยาคม) นักเลงทุเรียนในยุค ๒๔๘๕ ได้กล่าวถึงที่มาของทุเรียนในสยามใว้ว่า..

".. พวกที่สนใจในเรื่องทุเรียนมักจะถามกันว่า ทุเรียนมาจาก ไหน ก่อนจะตอบกันในเรื่องนี้ ข้าพเจ้าก็ได้รับความเข้าใจมาจาก คนเก่า ๆ แถบตำบลบางลำเจียก และตำบลบางขุนนนท์ ตรงกันว่า เดิมมาจากคำว่า “#ทูลเรียน” คืออ้างว่าทุเรียนคงอยู่ในป่าสูงทาง อินเดียก่อน แล้วมีผู้ไปพบเข้า จึงนำความมาทูลเรียนแก่เจ้านาย ของตน กับได้ทราบจากคุณอัญเชิญ ชมภูโพธิ์ ว่าทุเรียนทาง มลายูเรียกว่า “#ดูเรน"

เมื่อพิจารณาคำสองคำนี้ คือ ทูลเรียน กับ ดูเรน เห็นใกล้กับ ทุเรียนอยู่มาก คำทูลเรียน เรียนตรงกันแล้ว แต่ทูลหรือทุนั้น ใกล้ กันมาก อาจผิดเพี้ยนกันมาก็ได้ ส่วนคำว่า “ดูเรน” พิจารณาตาม สำเนียงภาษามคธแล้วตัว ท. ฑ. ก็มีสำเนียงเป็น ด. ส่วน อุ หรือ อู ที่เป็นทีฆะรัสสะ ก็ไม่ไกลกันนัก ส่วน “เรน” ตาม สำเนียงมคธบางคำเช่น เวรมณี ขึ้นต้นสำเนียงเป็น ณัย แล้วก็ ปลายเสียงเป็น ณี ก็มี .."

ส่วนที่อ้างว่าทุเรียนหรือพันธุ์ไม้ต่างๆ มาจากป่าก่อนนั้นข้อนิ้มิพิสูจน์ได้มาก เท่าที่ข้าพเจ้าได้เห็นมาด้วยตาตนเองก็มี เมื่อคราวรับราชการออกตรวจการเดินทางข้ามป่าเขาสูง ๆ ได้พบต้นมณฑา และจำปี โตเท่าขนาดต้นยางย่อม ๆ ก็มี นอกจากนี้พวกฤษีชีไพร ที่อยู่ป่าใช้ผลไม้เป็นอาหารทั้งนั้น พระธุดงค์ท่านก็แนะนำกันว่าถ้า เข้าป่าจนไม่มีบ้านผู้คนจะอาศัยบิณฑบาตได้แล้ว ให้ฟังเสียงชนีๆร้องที่ไหนมาก ๆ ให้ไปทางทิศนั้นจะพบผลไม้ต่าง ๆ มีรสดีในที่นั้น คราวนี้ว่าถึงทุเรียนเข้าใจว่าคงมาจากป่าในอินเดียก่อน แล้วคงเข้า มาทางมลายู พวกมลายูจึงรู้จัก ต่อจากนั้นก็คงเข้ามาทางปักษ์ใต้ แล้วจึงเข้ามาถึงธนบุรีและกรุงเทพฯ เป็นลำดับมาตามกาล

คราวนี้ว่าถึงบุคคลให้ชื่อทุเรียนเป็นผลไม้ที่มีรสดีและชอบรับ ประทานกันมาก ในขั้นแรกเริ่มจะแพร่หลายคงเอาเมล็ดเพาะสืบพืช พันธุ์กันมาก เมื่อได้พืชพันธุ์จากเมล็ดแล้ว ต้องเป็นธรรมดาที่จะฝัน แปรไปจากแม่เดิม เมื่อมีหลายชนิดเข้า จึงได้แบ่งแยกตามลักษณะ ของลูก ของหนาม ของลำต้น ของบุคคลที่แรกเอามา เป็นกบ กำปั่น ก้านยาว ทองย้อย การะเกด รวง ฯลฯ เหล่านี้เป็นต้น ใครเพาะ ได้ใครก็ให้ชื่อไปตาม

บรรพบุรุษที่เพาะได้ เช่น กบตานั้น ๆ หรือมัน ขึ้นอยู่ใกล้ต้นอะไรมันเข้าก็ให้ชื่อไปตามต้นที่อยู่ข้างเคียงนั้น เช่น ชายมะไฟ หรือเกิดขึ้นที่ใดเป็นครั้งแรก ก็ให้ชื่อนั้นติดมาด้วย เช่น ก้านยาว วัดสัก (วัดสักมีก้านยาวหลายต้น) หรือให้ชื่อไปตาม สีของเนื้อ ๆ เรื่องเช่นนี้มีมากมายเหลือที่จะเขียนในที่นี้ เรื่องที่ควรทราบอีกอย่างหนึ่ง ก็คือต้นใดที่เป็นไม้เก่าแล้ว ได้มีลูกหลานเหลน ไปมาก ๆ จนนับไม่ถ้วน ไม้ต้นเดิมก็เป็นแม่เฒ่าไป เช่น กบแม่เฒ่า การะเกดแม่เฒ่า และต่อไปจะให้ชื่ออะไรที่เป็นไม้เก่าแก่มาแล้ว เป็นแม่เฒ่าไปอีกก็ได้ เช่นกำปั้นเดิมคือกำปั้นขาว ก้านยาวหนาม ใหญ่ซึ่งเป็นก้านยาวเดิม อาจเป็นแม่เฒ่าไปได้ทั้งสองชื่อ

มีข้อควรสังเกตอีกอย่างหนึ่ง ชื่อทุเรียนที่บรรพบุรุษเพาะได้ มักไปทางตายาย เช่นกบตานั้น กบยายนี่ ส่วนทางทางย่า ข้าพเจ้า ไม่เคยพบชื่อเลย