โรคสมองอักเสบ

เราทราบมาว่าภาวะที่เกี่ยวข้องหรือกระทบกระเทือนต่อสมองมักมีปัจจัยหลายสิ่งที่เลี่ยงได้ยากโดยเฉพาะสภาพภูมิอากาศ  เช่น สภาพอากาศที่ร้อนชื้น หรือเขตที่มีปริมาณฝนตกขุกก็ส่งผลให้เกิดปัญหาทางด้านสมองได้ อย่าง โรคสมองอักเสบ จะเหนือสิ่งใดแม้ว่าจะกลีกเลี่ยงไม่ได้แต่เราก็มีวิธีการป้องกันให้เกิดโรคนี้น้อยที่สุดได้ แต่จะป้องกันอย่างไรได้บ้าง ต้องพบเจอกับอาการใดที่เป็นสัญญาณเตือนบ้างตามมากันเลย

สาเหตุของโรคสมองอักเสบ

ที่มาของการเกิดโรคสมองอักเสบมาจากการติดเชื้อหรือได้รับเชื้อไวรัสที่ชื่อว่าJapanese  B virus สามารถพบเจอได้ในหนูนกสุกรแพะและม้าเช้านี้สามารถแพร่กระจายไปสู่คนได้โดยยุงที่มีเชื้อ  c u l e x และเชื้อ  Aedes ที่เป็นตัวนำเชื้อหรือเป็นตัวนำพาหะหรือสมองสามารถที่จะติดเชื้อไวรัสนี้ที่แฝงตัวมากับเชื้อโปลิโอ เชื้อพิษสุนัขบ้าและเชื้อเริม

ทั้งนี้ผู้ที่ป่วยเป็นโรคหัดเยอรมันหรือโรคหัดและคางทูมโดยไม่ได้รับการรักษาแล้วปล่อยทิ้งไว้จนเชื้อโรคเหล่านี้แพร่กระจายผ่านกระแสเลือดเข้าสู่สมอง

จะเห็นได้ว่าหลายๆไวรัสเชื้ออันตรายมักแฝงมาได้กับโรคอื่นๆด้วยหากคุณไม่ได้ระวังตัวเพราะอาจที่จะเสี่ยงต่อการเกิดโรคสมองอักเสบได้

ซึ่งโรคสมองอักเสบมักจะระบาดหนักในช่วงฤดูฝนหรือช่องที่เป็นเขตร้อนชื้น สูงและผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้ก็มักที่จะเกิดกับผู้สูงอายุและเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปี ในลักษณะของอาการโรคสมองอักเสบมักที่จะคล้ายกันกับอาการป่วยของไข้หวัดหรือไข้มาเลเรีย

ดังนั้นถ้าไม่แน่ใจว่าคุณจะเกี่ยวข้องกับโรคสมองอักเสบหรือไม่แนะนำว่าคุณควรที่จะรีบไปพบแพทย์เพื่อได้รับการวินิจฉัยโรคและรับการรักษาที่ถูกวิธี

อาการของโรคสมองอักเสบ

สำหรับโรคสมองอักเสบมักมีอาการไข้ปวดศีรษะอาเจียนปวดเมื่อยตามร่างกายมีความอ่อนเพลียหายใจติดขัดหรือหายใจไม่เป็นจังหวะอาจมีอาการง่วงเหงาหาวนอนโดยไม่ทราบสาเหตุร่างกายเกร็งและชักกระตุกซึ่งบางรายอาจพบว่ามีอาการอัมพาตที่ขาและแขนซึ่งอาการของโรคสมองอักเสบนั้นหากไม่ได้รับการรักษาที่ทันทีภายใน 10 วันผู้ป่วยอาจเสียชีวิตได้

การรักษา

ในปัจจุบันนี้ยังไม่ได้มียาชนิดไหนที่สามารถจะรักษาโรคสมองอักเสบได้เลยดังนั้นหากว่าพบอาการที่ต้องสงสัยว่าจะเป็นโรคสมองอักเสบก็แนะนำว่าควรไปพบแพทย์ให้ไวที่สุดซึ่งเบื้องต้นแพทย์จะให้การรักษาเพื่อบรรเทาอาการอย่างเช่นให้ยาลดไข้ ให้น้ำเกลือหรือในอาการของบางรายที่เป็นหนักขึ้นหน้าที่จะต้องใช้เครื่องช่วยหายใจร่วม

วิธีการป้องกันภาวะโรคสมองอักเสบ

1.พยายามทำความสะอาดแหล่งน้ำรอบบ้านเพื่อให้ป้องกันไม่ให้มียุงอาศัยหรือเป็นที่ชุกชุมของยุงโดยเฉพาะยุงลายยุงก้นป่อง

2. ควรที่จะแยกแยะคอกเลี้ยงสัตว์โดยเฉพาะการเลี้ยงหมูเลี้ยงแพ้เพลงม้าหรือทางพี่บีไม่ไกลจากบ้านพักที่อยู่อาศัยเพราะเป็นสัตว์ที่มีเชื้อไวรัสเจแปนนิสบีอยู่
3. แนะนำให้ทาเด็กหรือบุตรหลานของท่านที่มีอายุครบ 1 ขวบไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคสมองอักเสบซึ่งจะต้องได้รับการฉีด 3 เข็ม 2 เข็มแรกจะฉีดห่างกันไม่เกิน 15 วันและเข็มสุดท้ายจะฉีดหลังจากนั้นประมาณ 1 ปี
4. ควรที่จะฉีดวัคซีนป้องกันโรคหัดโรคหัดเยอรมันและโรคคางทูม

ภาวะแทรกซ้อนของโรคสมองอักเสบ

เราพบว่าผู้ป่วยโรคสมองอักเสบพี่ไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธีหรือไม่ได้เข้ารับการรักษาอย่างที่ควรจะเป็น 50 เปอร์เซ็นต์จะมีอาการพิการทางร่างกายเช่นเป็นอัมพาตครึ่งซีกและมีภาวะความจำที่เสื่อมลงหรืออัลไซเมอร์

ความเสี่ยงของการเกิดโรคสมองอักเสบ

โรคสมองอักเสบเราค้นพบว่าสามารถที่จะเกิดขึ้นได้กับทุกคนไม่ว่าจะเพศชายหรือหญิงซึ่งในเปอร์เซ็นต์ของความเสี่ยงเราก็พบอีกว่าเด็กเล็กที่มีอายุในช่วง9-15ปีค่อนข้างที่จะได้รับอันตรายสูง ทั้งนี้ยังรวมถึงผู้สูงอายุ ผู้ที่ทำการเกษตรเลี้ยงสัตว์ ปลูกพืช ก็เป็นเป้าหมายของโรคนี้ด้วย

ดังนั้นหหากว่าคุณผู้อ่านได้ทราบถึงโรคสมองอักเสบแล้วหรือพอที่จะมีวิธีเพื่อป้องกันกับความเสี่ยงโรคนี้ก็ควรที่จะต้องรีบลงมือแล้วเพราะโรคสมองอักเสบนี้ถือเป็นโรคที่อันตรายขั้นเสียชีวิตได้

คำถาม: โรคนี้สามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

คำตอบ: เบื้องต้นปัญหาของโรคสมองนี้ต้องยอมรับว่ามีความอันตรายสูงต่อการรเสียชีวิต แต่บางรายก้สามารถที่จะมีชีวิตอยู่ได้ แต่ก็ไม่พ้นความพิการ ดังนั้นถ้าถามว่าจะรักษาให้หายได้ไหม สามารถรักษาได้แต่ในอุบัติการณ์เสียชีวิตมักสูงกว่า เพราะส่วนใหญ่ที่มาพบแพทย์ก็มักที่จะมาพร้อมกับอาอการที่รุนแรงแล้ว ทั้งนี้จึงทำให้การรักษาให้หายนั้นเป้นไปได้ยากแล้ว เพราะเซลล์สมองได้ถูกทำลายไปเกือบหมด

Reference

1. Gluckman SJ. Viral encephalitis in adults. http://www.uptodate.com/home. Accessed Jan. 24, 2017.

1. Dorsett M, et al. Diagnosis and treatment of central nervous system infections in the emergency department. Emergency Medical Clinics of North America. 2016;34:917.