รู้หรือยัง ประโยชน์ของนมแม่มีอะไรบ้าง ? 

นมแม่ คือ อาหารมากสรรพคุณสำหรับลูกน้อย ช่วยในการเจริญเติบโตและสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกน้อยได้ การที่มีน้ำนมแม่ไม่เพียงพอ จึงเป็นปัญหาที่คุณแม่มือใหม่หลายคนกำลังเผชิญอยู่ แต่ก็มีวิธีการที่หลากหลายเพื่อช่วยแก้ปัญหาตัวนี้ทั้งวิทยาการสมัยใหม่และภูมิปัญญาที่มีมาอย่างยาวนาน จะเห็นได้ว่าไม่ว่าผ่านมากี่ยุคกี่สมัย คนก็ยังให้ความสำคัญกับน้ำนมแม่อยู่ แต่ทำไมมันถึงสำคัญขนาดนั้นหละ คุณประโยชน์ของนมแม่มันมีอะไรบ้างหรอ ?

นมแม่มีประโยชน์อะไรบ้าง ทำไมควรเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ?

ประโยชน์ของนมแม่ สิ่งที่คนทุกยุคทุกสมัยไม่เคยมองข้าม

น้ำนมเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ ครอบครัวที่ไม่มีน้ำแม่ให้ลูกกินจึงมักประสบความทุกข์เป็นอย่างมาก จะเห็นได้ว่าตั้งแต่ยุคอดีต อาชีพที่มีให้เห็นในหน้าประวัติศาสตร์ คือ แม่นม ในครอบครัวขุนนางไปจนถึงกษัติรย์ เด็กที่เกิดมาใหม่ มักจะมีแม่นมเป็นผู้ดูแล แม่นมมีหน้าที่ทั้งคอยเลี้ยงดูเด็ก รวมไปถึงการให้นมแม่ เพราะแม่บังเกิดเกล้าของเด็กอาจจะมีน้ำนมไม่พอ หรือ เสียชีวิตตอนคลอดลูก แสดงให้เห็นว่าในยุคนั้นคนก็ให้ความสำคัญกับ ประโยชน์ของนมแม่ เป็นอย่างมาก มาจนถึงปัจจุบันถึงแม้จะมีน้ำนมทางเลือกอย่างเช่น นมวัว นมถั่วเหลือง หรือ แม้กระทั่งนมผง แต่ตัวเลือกที่ดีที่สุดที่คุณแม่จะเลือกให้ลูกเสมอคือ นมแม่ 

คุณประโยชน์ของนมแม่ในแต่ละระยะมีอะไรบ้าง

นมแม่นั้นไม่ได้มีแค่แบบเดียว แต่แบ่งได้เป็น 3 ระยะ และในแต่ละระยะจะให้สารอาหารที่แตกต่างกัน ต่อไปเราก็มาทำความรู้จักกับนมแม่ในแต่ละระยะว่ามีอะไรบ้าง

ระยะที่ 1 : หัวน้ำนม (Colostrum)

ระยะนี้จะอยู่ในช่วง 1-3 วันแรกหลังคลอดลูก โดยหัวน้ำนม หรือ น้ำนมเหลือง เป็นน้ำนมที่ดีสุดสำหรับการ

สร้างภูมิคุ้มกัน และฤทธิ์กระตุ้นการทำงานของลำไส้ สารอาหารที่พบได้ก็จะมี แลคโตเฟอริน โปรตีน โซเดียมคลอไรด์ แมกนีเซียม 

ระยะที่ 2 : น้ำนมใส (Transitional milk)

ระยะนี้จะอยู่ในช่วง 4-14 วันแรกหลังคลอดลูก เป็นช่วงระยะการเปลี่ยนจากหัวน้ำนมเป็นน้ำนมแม่ สารอาหารที่พบได้ในระยะนี้จะมี ไขมัน แลคโตส และวิตามินที่ละลายน้ำได้

ระยะที่ 3 : น้ำนมขาว (Mature milk)

ระยะนี้จะเริ่มตั้งแต่ 2 สัปดาห์หลังคลอดเป็นต้นไป หลังจากนั้นน้ำนมแม่ก็จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงอีก สารอาหารที่พบได้ในระยะนี้จะมี โอลิโกเเซคคาไรด์ซึ่งเป็นแหล่งอาหารสำคัญของจุลินทรีย์โพรไบโอติก ช่วยลดอาการอักเสบและกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในระบบทางเดินอาหาร โปรตีนเคซีน แลคโตเฟอริน อิมมูโนโกลบูลิน ไลโซไซม์ และซีรัมอัลบูมิน ซึ่งโปรตีนเหล่านี้มีสรรพคุณช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อโรค เพิ่มภูมิต้านทาน และมีกรดไขมัน อย่าง DHA และ AA ที่ช่วยในการพัฒนาระบประสาทและการมองเห็น

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ช่วยอะไรได้บ้าง

จากที่กล่าวมาข้างต้น เห็นได้ว่า ประโยชน์ของน้ำนมแม่มีมากแค่ไหน สารอาหารแต่ละตัวล้วนมีส่วนในการพัฒนา และสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกน้อย แต่คุณแม่ที่ให้นมลูกก็ได้ประโยชน์จากการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เช่นกัน สรุปออกได้ดังนี้

1. ช่วยสร้างภูมิคุ้มกัน

เห็นได้ว่า น้ำนมแม่ในระยะที่ 1 และ 3 มีสารอาหารที่ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกได้ ในช่วงแรกเกิดเป็นช่วงที่ร่างกายของลูกยังไม่แข็งแรง และสามารถติดเชื้อ ไม่สบายได้ง่าย ดังนั้นการสร้างภูมิคุ้มกันโรคย่อมดีกว่า การรักษาโรคด้วยยาอบ่างแน่นอน

2. ไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้

โปรตีนที่ได้จากนมแม่ เป็นโปรตีนปลอดภัยที่ไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้ได้ ต่างจากนมชนิดอื่นๆ ในช่วงนี้ควรให้ลูกกินนมแม่เพื่อสร้างภูมิก่อน พอโตขึ้นจึงค่อยเปลี่ยนไปกินนมชนิดอื่น

3. ช่วยในเรื่องระบบขับถ่าย

ในน้ำนมระยะที่ 3 จะช่วยเพิ่มจำนวน จุลินทรีย์โพรไบโอติกที่มีคุณต่อร่างกายได้ ระบบขับถ่ายจะได้รับการบำรุงจากจุลินทรีย์ชนิดนี้ ทำให้ระบบขับถ่ายทำงานได้เป็นปกติ

4. ช่วยพัฒนาระบบประสาท

ในน้ำนมระยะที่ 3 มีกรดไขมัน ที่ช่วยพัฒนาระบบประสาท การมองเห็น ของลุกได้ และมีสารอาหารที่ช่วยบำรุงสมองให้ลูกได้

5. ช่วยคุณแม่ลดน้ำหนัก

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ นอกจากมีประโยชน์ต่อลูกน้อยแล้ว คุณแม่ยังสามารถลดน้ำหนักได้อีกด้วย เพราะการให้นมลูก คุณแม่ต้องเสียพลังงานและสารอาหารในร่างกาย เป็นการช่วยเผาผลาญแคลอรี่ในร่างกาย ช่วยให้หุ่นคุณแม่กลับมาผอมสวยได้

สรุป

ถึงแม้ว่าคุณประโยชน์ของนมแม่จะมีมากมาย แต่สิ่งหนึ่งที่คุณแม่จะละเลยไม่ได้เลย คือ การเลือกรับประทานอาหารในช่วงให้นมลูก เพราะสารอาหารทุกอย่างที่เราทานเข้าไปจะส่งต่อไปยังลูกน้อยเช่นกัน ดังนั้นควรเลือกรับประทานอาหารที่มีสารอาหารที่สำคัญ งดเว้นอาหารที่ให้โทษต่อร่างกาย เช่น แอลกอฮอล์ เครื่องดื่มที่มีสารคาเฟอีน และศึกษาเพิ่มเติมว่า มีอาหารชนิดไหนบ้างที่ไม่ควรทานหลังคลอด เพราะอาหารบางชนิดที่มีประโยชน์ในยามปกติ อาจจะมีผลกระทบในด้านลบกับลูกก็ได้