ภาพชีวิตประจำวันของกะลาสีเรือเมื่อร้อยปีที่แล้ว

กะลาสี หรือ กะลาสีเรือ มีความหมายกว้าง โดยทั่วไปหมายถึง ลูกเรือ หรือสมาชิกที่มีหน้าที่ในเรือเดินสมุทร หรือเรือขนาดใหญ่ตามลำน้ำ ตั้งแต่ผู้บังคับเรือ จนถึงเจ้าหน้าที่ระดับล่างสุด ไม่ว่าจะเป็นเรือสินค้า เรือรบ หรือเรือโดยสาร โดยไม่รวมถึงผู้โดยสารหรือผู้ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการทำงานในเรือนั้น

อย่างไรก็ตาม ความหมายระดับแคบ กะลาสีอาจหมายถึงทหารเรือหรือลูกเรือระดับล่างเท่านั้น ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ระดับสูง เช่น กัปตัน ต้นหน ต้นกล เป็นต้น

กะลาสี ยังเป็นตำแหน่งในหน่วยงานราชการ เช่น กรมศุลกากร มีตำแหน่ง "กะลาสี" ซึ่งมีอัตราเงินเดือนเทียบเท่ากับยาม และพนักงานประจำเรือ คือ 4,100 บาท (พ.ศ. 2548)

คำว่า "กะลาสี" ในภาษาไทย มีที่มาจากศัพท์ในภาษามลายู ว่า "kelasi" ซึ่งภาษามลายูรับจากคำศัพท์ "ขะลาสิ" ในภาษาเปอร์เซียอีกทอดหนึ่ง