อาการแบบไหน...เรียกว่า “โรคหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท”

 หลายคนคงเคยทรมาณกับอาการปวดหลัง  ปวดหลังร้าวลงขาไปถึงน่องหรือหลังเท้าข้างใดข้างหนึ่ง, เจ็บข้อพับเข่าด้านหลัง ปวดน่อง นิ้วเท้าชา และ/หรือปวดคอเรื้อรัง โดยอาการปวดหลังเป็นอาการที่พบได้บ่อยในคนทุกเพศทุกวัย ไม่เฉพาะผู้สูงอายุเท่านั้น ในปัจจุบันพบมากขึ้นในคนวัยทำงาน ซึ่งหากปวดมากอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน

ปัจจุบันมีผู้ป่วยปวดหลังเรื้อรังเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะหนุ่มสาววัยทำงาน อาจเกิดโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท และทำให้เกิดอาการปวดร้าวไปตามเส้นประสาทของร่างกายได้ แล้วอาการแบบไหน...เรียกว่า “โรคหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท” วันนี้เรามีข้อมูลดี ๆ จากศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาล นนทเวชมาฝากกันค่ะ

หมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท คืออะไร?

   กระดูกสันหลัง ประกอบด้วยกระดูกหลายชิ้นเชื่อมต่อกันด้วยหมอนรองกระดูก และข้อต่อกระดูกสันหลัง  โดยที่ตัวกระดูกสันหลังทำหน้าที่ปกป้องไขสันหลัง  ส่วนหมอนรองกระดูกทำหน้าที่เหมือนกับโช๊คอัพของรถยนต์ คือ  ทำให้กระดูกสันหลังยืดหยุ่นและรับแรงกระแทกของน้ำหนักตัวจากการเคลื่อนไหวดังนั้นการใช้งานหนักในชีวิตประจำวัน หรืออายุที่เพิ่มขึ้น ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้หมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพได้  โดยหมอนรองกระดูกที่พบว่ามีปัญหาบ่อยที่สุดคือ  หมอนรองกระดูกสันหลังระดับเอวข้อที่ 4-5 เนื่องจากเป็นข้อต่อระดับที่มีการเคลื่อนไหว และรับน้ำหนักมากในร่างกายเมื่อหมอนรองกระดูกมีสภาพเสื่อม ความสูงของหมอนรองกระดูกลดลง และมีการฉีกขาดของเนื้อเยื่อหมอนรองกระดูก ทำให้แกนหมอนรองกระดูกหลุดรอดมาภายนอก และกดทับเส้นประสาทไขสันหลังได้

อาการแบบไหน...เรียกว่า “โรคหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท” 

• อาการปวดหลังสะโพก และปวดร้าวลงขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างรุนแรง  อาการปวดมากขึ้นเวลาไอ หรือจาม
• อาการอ่อนแรงกล้ามเนื้อโดยเฉพาะกล้ามเนื้อสะโพกกล้ามเนื้อในการกระดูกข้อเท้าและ ปลายนิ้วหัวแม่เท้า
• อาการชาบริเวณปลายเท้าโดยเฉพาะบริเวณง่ามนิ้วหัวแม่เท้ากับนิ้วเท้าที่ 2
• อาการผิดปกติของระบบขับถ่ายในบางรายที่มีอาการรุนแรงมากๆ  จะมีความผิดปกติของระบบขับถ่ายร่วมด้วย เช่น  ไม่สามารถควบคุมการอุจจาระหรือปัสสาวะได้  ซึ่งจำเป็นต้องผ่าตัดรักษาอย่างเร่งด่วน  มิฉะนั้นระบบขับถ่ายอาจไม่สามารถฟื้นคืนได้ตามปกติ

การรักษาโรคหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท 

1. รักษาโดยการลดน้ำหนักและหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดอาการเพิ่มขึ้น ได้แก่

- การยกของหนัก

- การนั่งรถยนต์นาน ๆ

- หลีกเลี่ยงอาการท้องผูกหรือเบ่ง ถ่ายอุจจาระแรงๆ เป็นต้น  เนื่องจากทำให้เกิดแรงดันในหมอนรองกระดูกสูง  เป็นสาเหตุให้หมอนรองกระดูกทนแรงดันไม่ได้  เกิดการแตกของหมอนรองกระดูกตามมา

2. ยาต้านการอักเสบ NSAIDS, ยาคลายกล้ามเนื้อ
3. กายภาพบำบัดและใช้เสื้อพยุงหลังช่วยในการลดอาการปวดและทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ปกติเร็วขึ้น หลักการของการใส่เสื้อพยุงหลังในผู้ป่วยโรคหมอนรองกระดูกสันหลังกดทับเส้นประสาท คือ  การทำให้หน้าท้องกระชับขึ้นจะช่วยลดแรงดันในหมอนรองกระดูกสันหลังได้ร่วมกับจำกัดความเคลื่อนไหวของกระดูกสันหลัง ทำให้อาการปวดลดลง
4. การผ่าตัด ข้อบ่งชี้ในการผ่าตัดมีดังนี้

- ผู้ป่วยที่มีอาการปวดมากจนทนไม่ได้ แม้จะรักษาโดยรับประทานยา  พักและกายภาพบำบัดเต็มที่แล้วก็ยังไม่สามารถทำงาน หรือใช้ชีวิตได้ตามปกติ

- มีอาการชา อ่อนแรง หรือกล้ามเนื้อขาลีบอย่างชัดเจน

- มีปัญหาระบบขับถ่ายผิดปกติชัดเจน จากความผิดปกติของเส้นประสาท เช่น  กลั้นอุจจาระหรือปัสสาวะไม่ได้

 กล้องส่องขยายช่วยในการผ่าตัดอย่างไร  (Microscopic Spine Surgery)

ปัจจุบันมีการพัฒนาเทคนิคและเครื่องมือในการผ่าตัดที่ดีขึ้นมากสามารถทำการผ่าตัดได้สะดวกขึ้น ลดภาวะการเสียเลือดหรือภาวะแทรกซ้อน  ลดระยะเวลาในการผ่าตัดและพักฟื้นหลังผ่าตัดได้

การผ่าตัดกระดูกสันหลัง, หมอนรองกระดูกสันหลังโดยการส่องกล้องขยายนั้น สามารถที่จะลดขนาดแผลผ่าตัดให้เล็กลงได้ โดยที่กล้องขยายจะมาช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถที่จะมองเห็นรายละเอียดในการผ่าตัดได้อย่างชัดเจน

          การผ่าตัดแบบแผลเล็กส่งผลดี  ทำให้การบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อและเส้นประสาทน้อยลง  เสียเลือดน้อยลง เกิดภาวะแทรกซ้อนน้อยลง  ผ่าตัดได้รวดเร็วขึ้น รวมถึงระยะเวลาพักฟื้นภายหลังการผ่าตัดสั้นลงและสามารถกลับไปใช้ชีวิตปกติได้เร็วมากขึ้น

พบอีกทางเลือกการรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทด้วยการผ่าตัดผ่านกล้อง ด้วยเทคโนโลยี Minimally Invasive Surgery แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็วแม่นยำสูง ด้วยกล้อง Microscope ที่มีกำลังขยายสูง หากท่านใดมีอาการปวดหลังเรื้อรัง รักษาอาการปวดด้วยการรับประทานยาแก้ปวด ทำกายภาพ  หรือฉีดยาลดการอักเสบเข้าเส้นช่องประสาทเฉพาะจุดแล้วอาการไม่ดีขึ้น สามารถปรึกษาและเข้ารับการรักษาได้ที่ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลนนทเวช ยินดีให้คำแนะนำและให้การรักษาอย่างมืออาชีพ ด้วยทีมศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์เฉพาะทางกระดูกสันหลัง ร่วมกับวิสัญญีแพทย์ และทีมสหสาขาวิชาชีพทั้งพยาบาล นักกายภาพบำบัด และเภสัชกร 

ขอบคุณข้อมูล:นพ.ชัชวาล ปิยะวรรณสุทธิ์ ศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์ เฉพาะทางกระดูกสันหลัง โรงพยาบาลนนทเวช https://www.nonthavej.co.th/Herniated-disc-1.php