เมื่อไทยซื้อเรือรบใกล้ช่วงสงคราม ทำให้ไม่ทันใช้รบที่เกาะช้าง และถูกประเทศผู้ผลิตยึดไป

"เรือหลวงนเรศวร (ลำที่ ๑)" และ "เรือหลวงตากสิน (ลำที่ ๑)" เป็นเรือลาดตระเวนเบาของไทยที่สั่งต่อจากอิตาลี สมัยรัชกาลที่ 8 …ซึ่งถ้าได้เดินทางมาถึงประเทศไทยและเข้าประจำการในกองทัพเรือ จะถือเป็นเรือรบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของไทยสมัยนั้น แต่สุดท้ายไม่แล้วเสร็จ ท้ังท่ีเตรียมกําลังพลรอรับเรือไว้แล้วครับ

ในช่วงสมัยรัชกาลที่ 8 กองทัพเรือได้รับอนุมัติงบประมาณตามพระราชบัญญัติบํารุงกําลังทางเรือ พ.ศ.2478 ซึ่งประกาศใช้ในช่วงก่อนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 พอดี ทำให้สามารถสั่งต่อเรือรบสมัยใหม่เข้าประจำการในไทยได้หลายลำ เช่น เรือปืนหนัก 2 ลำ, เรือสลุป (ฝึกนักเรียนนายเรือ) 2 ลำ, เรือตอร์ปิโดใหญ่ 9 ลำ, เรือตอร์ปิโดเล็ก 3 ลำ, เรือยนต์ตอร์ปิโด 3 ลำ, เรือดำน้ำ 4 ลำ, เรือวางทุ่นระเบิด 2 ลำ, เรือบรรทุกน้ำมัน 1 ลำ, เรือลำเลียง 2 ลำ …โดยเรือเหล่านี้สร้างแล้วเสร็จและเดินทางมาถึงไทยก่อนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 เพียง 1-4 ปีทั้งสิ้น

เรือรบขนาดใหญ่ที่สุดในโครงการนี้คือ "เรือลาดตระเวน" ซึ่งเป็นความใฝ่ฝันของไทยตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6 นั้น ได้วางกระดูกงูที่อิตาลีก่อนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 เพียง 1 เดือน ทำให้ขาดแคลนท้ังเหล็ก แรงงาน โดยเฉพาะอาวุธปืนใหญ่หลักทั้ง 6 กระบอก (3 ป้อม) จากสวีเดนที่ไม่สามารถส่งมาติดตั้งได้

เมื่อปี พ.ศ. 2483 เกิดกรณีพิพาทอินโดจีน (ต่างประเทศเรียกว่า "สงครามฝรั่งเศส-ไทย") สืบเนื่องมาจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งกำลังคุกรุ่นในทวีปยุโรป และการเจรจาที่ไม่บรรลุผลเรื่องเขตแดนระหว่างฝรั่งเศส-ไทย จนถึงวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2483 เมื่อคณะนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, นักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง รวมทั้งประชาชน ร่วมกันเดินขบวนเรียกร้องรัฐบาล (สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี) ให้เอาดินแดนอีกฝั่งของแม่น้ำโขง (แถบลาว, กัมพูชา) ที่เสียไปสมัยยุคล่าอาณานิคมคืนมา จึงเกิดความตึงเครียด ฝ่ายอินโดจีนฝรั่งเศสได้เริ่มปฏิบัติการทางทหาร ส่งเครื่องบินเข้ารุกล้ำดินแดนไทยทาง จ.ตราด และเริ่มทิ้งระเบิดที่ จ.นครพนม ในที่สุดจึงเกิดการรบขึ้นทั้งทางบก น้ำ และอากาศ เหนือดินแดนไทย และดินแดนอินโดจีน ที่ในขณะนั้นเวียดนาม, ลาว, กัมพูชาอยู่ใต้การปกครองของวิชีฝรั่งเศส (ฝ่ายอักษะ) ฝ่ายไทยรุกคืนอย่างต่อเนื่อง ส่งเครื่องบินไปทิ้งระเบิดสนามบินที่นครวัด, ศรีโสภณ และพนมเปญ ยึดเมืองและแคว้นได้หลายแห่ง รวมถึงการสร้างวีรกรรมสมรภูมิบ้านพร้าว ที่มีชัยเหนือกองพันทหารต่างด้าวของฝ่ายฝรั่งเศส และยึดธงไชยเฉลิมพลพร้อมเหรียญกล้าหาญของฝ่ายฝรั่งเศสกลับมาด้วย

ในส่วนของกองทัพเรือนั้นได้ใช้เหล่าเรือรบคุ้มกันกระบวนเรือเพื่อลำเลียงทหารไปป้องกันจังหวัดชายทะเล และลาดตระเวนชายฝั่งด้านตะวันออก เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ.2484 ก็เกิดการรบที่เกาะช้างขึ้น โดยฝ่ายฝรั่งเศสได้ส่งกองเรือเฉพาะกิจที่ 7 ซึ่งมีเรือลาดตระเวน "ลามอตต์ปิเกต์" เป็นเรือธง ประกอบกำลังกับเรือรบอีก 4 ลำ เข้าโจมตีหมวดเรือที่ 3 ของกองเรือที่ 1 แห่งราชนาวีไทย เรือหลวงธนบุรี เรือหลวงสงขลา (ลำที่ ๑) และเรือหลวงชลบุรี (ลำที่ ๑) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า มีจำนวนปืนน้อยกว่า และมีประสบการณ์น้อยกว่า (เรือรบเหล่านี้สร้างแล้วเสร็จและเดินทางมาถึงไทยก่อนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 เพียง 1-4 ปีเท่านั้น) จึงถูกระดมยิงจนจมลง แต่เนื่องจากฝ่ายไทยได้ส่งกำลังเสริมซึ่งมีเรือดำน้ำ 2 ลำรวมอยู่ด้วยไปช่วยเหลือแล้ว ทำให้ฝ่ายฝรั่งเศสต้องรีบถอยทัพกลับไป ไม่สามารถบุกต่อได้ จากเดิมที่เคยแล่นเข้ามาถึงกรุงเทพฯ และบีบบังคับให้ไทยเสียดินแดน สมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อครั้งวิกฤตการณ์ปากน้ำ ร.ศ.112

เมื่ออิตาลีประกาศเข้าร่วมกับฝ่ายอักษะในสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงมีความต้องการนําเรือลาดตระเวนทั้ง 2 ลําของไทยที่อยู่ในระหว่างการต่อเรือมาใช้เป็นเรือรบของฝ่ายตน โดย "เรือหลวงนเรศวร (ลำที่ ๑)", "เรือหลวงตากสิน (ลำที่ ๑)" ถูกเปลี่ยนแบบเรือ และเปลี่ยนช่ือเป็น Vesuvio, Etna ตามลำดับ เพื่อนําเข้าสู่สงครามเป็นการเร่งด่วน แต่การต่อเรือก็ดําเนินไปอย่างล่าช้า และเมื่อฝ่ายสัมพันธมิตรโจมตีอิตาลี เรือรบทั้ง 2 ลำนี้จึงถูกทิ้งระเบิดใส่จนจมลงในที่สุด

ถ้ามีข้อมูลผิดพลาดหรือขาดตกบกพร่องประการใด ขอความกรุณาช่วยแจ้งในคอมเมนต์หรืออินบ็อกซ์ และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ

สรุปข้อมูลจาก: หนังสือ "เรือรบราชนาวี", นิตยสาร "นาวิกศาสตร์" และสารคดี ชุด "สะพานเดินเรือ" ของกองทัพเรือ ครับ