ชม ฮ.ลำเลียงผู้ป่วยเต็มรูปแบบ รุ่นแรกของ สตช.

สวัสดีครับเพื่อนๆ วันก่อนผมและคณะเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจังหวัด ได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานที่กองบังคับการ ตชด.ภาค 3 ค่ายดารารัศมี เลยได้ไปเห็นอากาศยานใหม่เอี่ยมของกองบินตำรวจ นั่นคือ เจ้า Bell 429 Global Ranger ตัวนี้ครับ ซึ่งเป็นเฮลิคอปเตอร์สำหรับภารกิจลำเลียงผู้ป่วยการแพทย์ฉุกเฉินเป็นหลัก

ก่อนจะพูดถึงเจ้าตัวนี้ผมขอเล่าเรื่องราวให้ฟังสักนิดนึงว่า เมื่อพูดถึงการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศ ที่เราเคยเห็นในหนังฝรั่งต่างประเทศ หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัวและคนทั่วไปอย่างเราเราไม่น่าจะมีโอกาสได้ใช้ ถ้าไม่ใช่ระดับ VIP คนมีเงิน หรือทหารตำรวจที่ได้รับบาดเจ็บ

แต่ทราบหรือไม่ครับว่า ตั้งแต่ปี 2551 เป็นต้นมา ทาง สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ หรือ สพฉ. ได้ทำการลงนามบันทึกข้อตกลงกับหน่วยงานต่างๆในประเทศที่มีอากาศยาน ได้แก่ ตำรวจ ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โรงพยาบาลกรุงเทพ และสายการบินกานต์แอร์

โดยในข้อตกลงฉบับนี้บอกไว้ว่า เมื่อมีการร้องขอว่ามีผู้ป่วยฉุกเฉินต้องเคลื่อนย้ายไปรับการรักษา แต่การเดินทางด้วยรถหรือเรือตามปกติไม่สามารถทำได้ หรืออาจจะล่าช้าเกินไป ทาง สพฉ. จะประสานหาอากาศยานที่อยู่ใกล้ และหากอากาศยานนั้นนั้นไม่ติดภารกิจ จะยินดีมาให้บริการลำเลียงผู้ป่วย โดยคิดค่าใช้จ่ายในอัตราที่ได้ตกลงกันไว้ จากกองทุนการแพทย์ฉุกเฉิน ซึ่งค่าใช้จ่ายในการลำเลียงทั้งหมดนี้ ผู้ป่วยไม่ต้องเสียแม้แต่บาทเดียว !!

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ผู้ป่วยฉุกเฉินทั่วประเทศ ได้รับความเอื้อเฟื้อจากหน่วยงานต่างๆ จัดหาอากาศยานให้บริการในการลำเลียง และหลายคนอาจจะไม่รู้ว่าเกินครึ่งของจำนวนนั้นเป็นผู้ป่วยซึ่งมาจากพื้นที่ตะเข็บชายแดนรวมถึงชาวกะเหรี่ยงที่อาศัยอยู่บนภูเขาที่ห่างไกล

แต่ปัญหาสำคัญที่พบอย่างหนึ่งก็คือ ตัวอากาศยานโดยเฉพาะเฮลิคอปเตอร์ที่มาลำเลียงนั้น จะเป็นเฮลิคอปเตอร์สำหรับใช้งานอเนกประสงค์ จึงไม่มีที่ติดตั้งและตัวล็อกสำหรับยึดติดเปลผู้ป่วย และอุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆ หรือหากวางเปลผู้ป่วยบนเก้าอี้นั่ง แพทย์พยาบาลก็ต้องไปนั่งยองๆกับพื้นโดยไม่ได้คาดเข็มขัดนิรภัย ซึ่งเมื่อขึ้นบินไปแล้วอุปกรณ์ที่ไม่ได้ผูกรัดให้แน่นอาจเกิดความเสียหาย และแพทย์พยาบาลรวมทั้งผู้ป่วยอาจเกิดการบาดเจ็บได้

ซึ่งที่ผ่านมา ทาง สพฉ. ได้ร่วมกับสถาบันเวชศาสตร์การบิน กรมแพทย์ทหารอากาศ แก้ปัญหาเบื้องต้นโดยการจัดอบรมหลักสูตรลำเลียงทางอากาศเบื้องต้นให้แก่แพทย์พยาบาลที่ต้องขึ้นปฏิบัติงานบนอากาศยานต่างๆ
ให้รู้จักวิธีการผูกรัดมัดตรึงสิ่งของบนพื้นอากาศยาน

ในขณะเดียวกันเฮลิคอปเตอร์ซึ่งถูกออกแบบมาให้เหมาะกับการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศจริงๆ ในประเทศไทยเราก่อนหน้านี้มีเพียงหน่วยงานเดียวนั่นคือโรงพยาบาลกรุงเทพ ที่ใช้เฮลิคอปเตอร์รุ่น EC-145

ข้อดีของเฮลิคอปเตอร์รุ่นนี้ก็คือ มีประตูเปิดห้องโดยสารด้านท้าย เพื่อให้สามารถเข็นเตียงผู้ป่วยขึ้นจากทางนี้ได้เลย คล้ายๆกับรถพยาบาล รวมทั้งมีที่ติดตั้งอุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆ และที่สำคัญคือแพทย์และพยาบาลมีที่นั่งตรงตำแหน่งที่แน่นอน มีเข็มขัดนิรภัย และมี intercom สำหรับสื่อสารภายใน ซึ่งในต่างประเทศนิยมใช้เฮลิคอปเตอร์รุ่นนี้เป็นรุ่นลำเลียงทางการแพทย์ รวมไปถึงรุ่นอื่นๆที่มีลักษณะคล้ายกัน

ดอกเตอร์เฮลิของญี่ปุ่น









ซึ่งที่ผ่านมาของไทยมีรุ่นที่คล้ายๆแบบนี้
คือ UH-72 ลาโกต้า และ EC-145 แต่จะเป็นการจัดในรูปแบบ ฮ.อเนกประสงค์ และรับส่งบุคคลสำคัญ

UH-72 Lakota

จนกระทั่งเมื่อปี 2557 สำนักงานตำรวจแห่งชาติได้รับอนุมัติงบประมาณ ในการจัดซื้อเฮลิคอปเตอร์รุ่น Bell 429 จำนวน 6 ลำ เพื่อใช้สำหรับภารกิจด้านการแพทย์โดยเฉพาะ โดยมีการติดตั้งรางสำหรับใส่รถเข็นผู้ป่วย ถังออกซิเจน อุปกรณ์ติดตามสัญญาณชีพ รอกกู้ภัย (HOIST) กล้องโทรทรรศน์พิเศษสำหรับค้นหาในเวลากลางคืน และระบบนำร่องสำหรับการบินในสภาพอากาศปิด

ซึ่งปัจจุบันทั้งหกลำนี้ ได้รับมอบ และเตรียมเข้าประจำการตามหน่วยบินต่างๆของกองบินตำรวจ ทั่วประเทศ ซึ่งสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติสามารถประสานงานร้องขอการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินได้ในอนาคตต่อไปครับ