พระพุทธรูปคอลลาจ พุทธศิลป์ร่วมสมัยของศิลปินทิเบต

ย้อนไปเมื่อราว 2,000 ปีเศษ การสร้างพระพุทธรูปเกิดขึ้นครั้งแรกในโลก โดยฝีมือของช่างแคว้นคันธารราฐ เป็นศิลปะที่ผสมผสานกันระหว่างกรีก-โรมัน และอินเดียโบราณ ด้วยการแกะสลักจากหิน
       
       จากนั้นเป็นต้นมาก็มีการสร้างพระพุทธรูปด้วยวัสดุนานาชนิด ได้แก่ ทอง เงิน ทองแดง สำริด อัญมณี ไม้ ปูน อิฐ ดิน เป็นต้น

       
        ล่าสุด กอนคาร์ เกียตโซ ศิลปินชาวทิเบต ได้สร้างสรรค์พระพุทธรูปศิลปะร่วมสมัย ทำจากเรซิ่นโพลียูรีเทน เรียกว่า “คอลลาจ” หรือภาพปะติด (ทำขึ้นด้วยการใช้วัสดุต่างๆ เช่น กระดาษ ผ้า เศษวัสดุธรรมชาติ ฯลฯ ปะติดลงบนแผ่นภาพ)

        
        วิธีการสร้างสรรค์พระพุทธรูปคอลลาจนี้ เริ่มต้นด้วยการสแกนพระพุทธรูปองค์หนึ่งในสมัยศตวรรษที่ 14 เพื่อเป็นต้นแบบ จากนั้นนำภาพสแกนไปดำเนินการหล่อพระพุทธรูปจำนวนหนึ่งด้วยเรซิ่นโพลียูรีเทน สูง 48 นิ้ว ในระหว่างนี้ได้มีการสั่งผลิตสติกเกอร์รูปแบบต่างๆ จำนวน 600,000 ชิ้นจากโรงงานในจีน
       
       เกียตโซและทีมงานใช้เวลาหลายเดือนในการใช้สติกเกอร์จำนวนนับร้อยนับพันชิ้น ปะติดบนองค์พระพุทธรูป ทีละชิ้นๆ ด้วยความยากลำบาก จนกระทั่งเสร็จสมบูรณ์ โดยพระพุทธรูปแต่ละองค์มีสติกเกอร์ ที่มีลวดลายและภาพเขียนแตกต่างกันไป

       
        ผลงานชิ้นนี้มีชื่อว่า 'Excuse me while I kiss the sky' ซึ่งได้มาจากเนื้อร้องท่อนหนึ่งในเพลงดัง Purple haze ของ Jimi Hendricks นักดนตรีชาวอเมริกันที่โด่งดังในยุคปี 60
       
       และนี่เป็นผลงานครั้งแรกของเขาที่นำวิธีคอลลาจ ที่เป็นเทคนิคเฉพาะตัว มาใช้กับงานประติมากรรม ในขณะที่ยังคงความศรัทธาเลื่อมใสตามแบบพุทธศาสนาของทิเบตเอาไว้

       งานศิลปะของเกียตโซสื่อให้เห็นถึงประติมานวิทยา (เป็นสาขาหนึ่งของประวัติศาสตร์ศิลป์ที่ศึกษาประวัติ คำบรรยาย และการตีความหมายของเนื้อหาของภาพ) ของศิลปะทิเบตโบราณและเอกลักษณ์ทางพุทธศาสนา
       
       ด้วยสัญลักษณ์และการทำงานในแนวศิลปะร่วมสมัย งานของเกียตโซแสดงออกถึงสิ่งที่ขัดแย้งกันได้อย่างลงตัว และจากประสบการณ์ขณะอาศัยอยู่ในชุมชนทิเบตลี้ภัย ได้ช่วยหล่อหลอมมุมมองในเรื่องมนุษยธรรม การเมือง และการผลิตงานศิลปะของเขา

      ผลงานของเกียตโซถูกนำไปจัดแสดงในระดับสากล ตามแกลเลอรีและพิพิธภัณฑ์ต่างๆทั่วโลก ทั้งที่เป็นสาธารณะและส่วนตัว เช่น สหรัฐอเมริกา อิสราเอล นิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย จีน สกอตแลนด์ อังกฤษ สวิตเซอร์แลนด์ เนเธอร์แลนด์ และอิตาลี
       
       (จาก นิตยสารธรรมลีลา ฉบับที่ 146 กุมภาพันธ์ 2556 โดย บุญสิตา)