เบ้าอีสาน เบ้าอารยธรรม

จำลองการเข้าป่าไปเชิญพระเวสสันดร บุญเดือน ๔ ของชาวอีสาน

"อย่าสุไลลืมทิ้มพงศ์พันธุ์พี่น้องเก่า
อย่าสุละเซื้อเหง้าหาญ้องผู้อื่นดี
เพิ่นว่าไทไกลนี้เจงเลงน้ำแจ่วข่า
บ่ท่อใสจิ่งหลิ่งไทใกล้น้ำแจ่วขิ่ง
เพิ่นว่าสิ่งของนี้บ่ขัดสีปัดเป่า
อีกบ่โดนกะสิเศร้าเสียค่าของแพง
ให้ค่อยแหย่งเอาไว้ของไทเฮาซาวอีสาน
ฮีตเก่าของโบราณอย่าพาลข้ามทิ้มเสีย ซั่นแล้ว"

            ไท-ลาว "อีสาน" เป็นกลุ่มชนที่มีอารยธรรม จารีต ฮีตคอง ประเพณีที่งดงามมาช้านาน มีเอกลักษณ์อันเกินแต่ภูมิปัญญาที่สั่งสมกันมามากมาย ซึ่งหนึ่งในสิ่งที่แสดงถึงอัตลักษณ์ความเป็นอีสานได้ดีมากอย่างหนึ่งคือ รูปแบบการแต่งกายและค่านิยมของชาวอีสาน ซึ่งในกระทู่นี้เป็นการนำเสนอรูปแบบการแต่งกายแบบ มณฑลร้อยเอ็ด ซึ่งกินอาณาบริเวณแทบอีสานตอนกลาง อันได้แก่ เมืองร้อยเอ็ด เมืองมหาสารคาม และเมืองกาฬสินธุ์ ซึ่งอยู่ในช่วงราวสมัยสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง รัชกาลที่ 5 ของไทย          

            โดยลักษณะเด่นของวัฒนธรรมในช่วงนี้คือผู้หญิงยกเลิกการมวยผม พันซ้องแบบลาวล้านช้าง แล้วหันมาตัดผมทรงปีกกาหรือทรงดอกกระทุมอย่างพระนครหลวงสยามบางกอกแทน แต่ก็ยังถือฮีตการเบี่ยงผ้าและนุ่งซิ่นมีตีนแบบเดิมอยู่ แต่สำหรับผู้ชายนั้นก็ยังคงรักษารูปแบบดั่งเดิมไว้ แต่ช่วงนี้มีการสวมหมวก สวมเสื้อกันมากขึ้นเพื่อให้ดูเรียบร้อย เทห์ มีอารยะดูไม่เป็นคนป่าคนเถื่อน คนหนุ่มมีการสักขาลายตามแบบฉบับดั่งเดิม โดยสักเพื่ออาคมบ้าง ป้องกันตัวเองบ้าง แต่ที่สำคัญที่สุดนั้นคือ สักเพื่อให้ผู้หญิงเห็นถึงความอดทน แข็งแกร่ง เพราะการสักลายนั้นถือว่าเจ็บปวดมากในสมัยก่อน ยิ่งสักได้มากและลวดลายงามเท่าไรยิ่งเป็นที่หมายปองของหญิงสาว ดั่งผญาอีสานที่ว่า

             "ขาลายก้อมมอมโตเดียวสิเตะส่ง คันบ่สักนกน้อยงอยแก้มกะบ่คือ สิบผืนผ้าซาวผืนผ้าบ่ปานขาลายอ้ายขึ้นก่าย คันขาลายอ้ายก่ายแล้วพอปานผ้าหมื่นผื่น ขาบ่ลายบ่ให้กลายเดินบ้าน ขาบ่ลายดี้ๆไปกินขี้ยุป่าแก"  ขาลายถ้ามีตัวมอมเพียงแค่ตัวเดียวน้องจะแตะส่ง  ยิ่งถ้าไม่สักนกน้อยเกาะที่แก้มยิ่งจะไม่เข้าที ถึงน้องมีผ้าสิบผืนยี่สิบผืนก็คงจะไม่เท่าขาลายของพี่ขึ้นก่าย ถ้ามีขาลายของพี่ขึ้นก่ายมันจะเหมือนกับว่าน้องมีผ้าเป็นหมื่นผืนนู้นแหละ แต่ถ้าขาพี่ไม่ลาย ขอว่าอย่ามาเดินผ่านหน้าบ้านน้องนะ ถ้าขาพี่ไม่ลายขอให้พี่ไปกินขี้อยู่ป่าเสียเถอะ 555+

               ชาวอีสานนั้นจะไม่นิยมสักท้องตามอย่างล้านนา ดังนั้นชาวลาวอีสานจึงถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มลาวพุงขาว ส่วนผู้เฒ่าผู้แก่อาจจะนุ่งโจงกระเบน หรือโสล่งก็ได้ตามแต่โอกาสและงานบุญประเพณีนั้นๆครับ ยิ่งแก่ลายสักนั้นก็ยิ่งจะขลัง

บ่าวอีสานสักขาลายเป่าแคน ยิ่งสักเยอะสาวๆยิ่งวิ่งตาม ........ กรี๊ดดดดดดดดยาดกัน

ครัวชาวอีสาน อย่างมณฑลร้อยเอ็ด

จำลองคหบดี ออกตรวจพลคุ้มบ้าน

มารดาและบุตรแต่งกายอย่างมณฑลร้อยเอ็ด

คหบดี

แม่หญิงมณฑลร้อยเอ็ด

กางจ้องออกไปหาสาวววววววว

อย่างไรฝากแนะนำด้วยนะครับ เพราะพึ่งลองลงกระทู่แรก

ถ้ามีข้อผิดพลาดประการใด ผมต้องขออภัยมา ณ โอกาสนี้ด้วยนะครับ