“ลงพุง” สัญญาณเตือนที่ผู้ชายไม่ควรมองข้าม

คุณรู้ไหม...ทำไมหนุ่มใหญ่วัยกลางคนที่หน้าที่การงานก้าวหน้า มีฐานะมั่นคง ประสบความสำเร็จในชีวิต มักจะลงพุง รอบเอวเริ่มหาย กล้ามเนื้อที่เคยฟิตดูมีขนาดลดลง ความแข็งแรงน้อยลง กลไกการทำงานต่างๆ ของร่างกายเริ่มผิดปกติ เสียสมดุลและเริ่มมีปัญหาสุขภาพต่างๆ ตามมา

​ข้อมูลจาก นพ.ธีรภัทร ยิ่งชนม์เจริญ อายุรแพทย์ทางด้านโรคหัวใจ เปิดเผยว่าเพราะเมื่อย่างเข้าสู่วัย 40 ปี ระดับฮอร์โมนเพศชายหรือเทสโทสเตอโรน จะลดลงประมาณปีละ 1.6 % โดยจะลดลงไปเรื่อยๆ แต่ไม่มีการหยุดทำงาน ซึ่งแตกต่างจากผู้หญิงที่รังไข่จะหยุดผลิตฮอร์โมนเพศหญิงโดยสิ้นเชิง ดังนั้นอาการผิดปกติต่างๆ ที่เกิดในชายวัยทองจึงไม่ชัดเจนและรุนแรงเหมือนกับผู้หญิงวัยทอง แต่ภาวะพร่องฮอร์โมนจะส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆ ที่ควบคุมโดยฮอร์โมนเพศชาย 

อ้วนลงพุง นับเป็นสัญญาณอันดับแรก ๆ สัญญาณหนึ่งที่แสดงถึงการพร่องของฮอร์โมนเพศชาย ส่งผลให้ร่างกายมีการเผาผลาญไขมันลดลง จึงทำให้มีไขมันสะสมมากบริเวณรอบเอวและส่วนต่างๆ มากขึ้น ยิ่งถ้าเคลื่อนไหวร่างกายน้อย หรือไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย พักผ่อนน้อย เครียดเป็นประจำ ฯลฯ ดังนั้นผู้ชายวัยทองจึงมักจะลงพุง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ และอัมพฤกษ์ อัมพาตตามมา ขณะเดียวกันฮอร์โมนเพศที่ลดลง ยังทำให้ผู้ชายมีอาการอ่อนเพลียง่าย ไม่กระฉับกระเฉง เครียด หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน ซึมเศร้า ความจำและสมาธิลดลง นอนไม่หลับ สมรรถภาพทางเพศลดลง เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะกระดูกพรุน เป็นต้น

ผู้ชายทั้งหลายจึงควรสังเกตการลงพุงของตนเองให้ดี เพราะนี่คือสัญญาณเตือนภัยสุขภาพเป็นอันดับแรก โดยการวัดเส้นรอบเอว คือถ้าเป็นชายชาวเอเชียที่มีเส้นรอบเอวเกินกว่า 90 เซนติเมตร หรือชายชาวตะวันตกที่มีเส้นรอบเอวเกินกว่า 94 เซนติเมตร ถือได้ว่าเริ่มมีภาวะลงพุงแล้ว สำหรับการวัดเส้นรอบเอวที่ถูกต้องนั้นให้วัดบริเวณกึ่งกลางระหว่างกระดูก ซี่โครงซี่สุดท้ายกับกระดูกสะโพก โดยไม่ผ่านสะดือ นอกจากการวัดเส้นรอบเอวแล้วยังมีการคำนวณอัตราส่วนเส้นรอบเอวต่อส่วนสูง (waist hight ratio หรือ WHtR) ซึ่งเป็นเครื่องมือในการคัดกรองโรคอ้วนลงพุงอย่างหนึ่ง  โดยที่ WHtR ไม่ควรเกิน 0.5 หรือหมายความว่าเส้นรอบเอวไม่ควรเกินครึ่งหนึ่งของส่วนสูงนั่นเอง เช่น ส่วนสูง 160 ซม. ควรมีเส้นรอบเอวไม่เกิน 80 ซม.

แม้เราจะไม่สามารถเอาชนะความเสื่อมถอยของวัยได้แต่ก็ไม่ ควรปล่อยให้ลงพุง เพราะไขมันที่อยู่รอบเอวมีอันตรายมากกว่าความไม่ดูดีมากมาย สำหรับวิธีง่ายๆ ที่ช่วยเตรียมความพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นก็คือ การดูแลรักษาสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอโดยการออกกำลังกายเป็นประจำ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์เน้นอาหารประเภทผักและผลไม้ให้มากขึ้น ลดความเครียด พักผ่อนให้เพียงพอ งดพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดโรค เช่นหลีกเลี่ยงบุหรี่และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ งดอาหารที่มีไขมันจากสัตว์ เป็นต้น ที่สำคัญควรพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายเป็นประจำ

เพียงเท่านี้.. คุณก็จะสามารถก้าวข้ามวัยทองของชีวิตไปโดยไม่มีปัญหาสุขภาพมากวนใจ