ทีปิชาดก ต้นทางนิทานอีสปเรื่อง หมาป่ากับลูกแกะ

ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์ได้เกิดในตระกูลมีโภคะมาก ในบ้านตำบลหนึ่ง ในมคธรัฐ.

    ครั้นเจริญวัยแล้ว ได้ละกามออกบวชเป็นฤๅษี ทำฌานและอภิญญาให้เกิดแล้วอยู่ในหิมวันตประเทศเป็นเวลานาน เมื่อต้องการจะเสพรสเค็มรสเปรี้ยวจึงได้ไปพระนครราชคฤห์ สร้างบรรณศาลาอยู่ที่ซอกเขาแห่งหนึ่ง.

    ครั้งนั้น พวกคนเลี้ยงแพะปล่อยฝูงแพะเที่ยวอยู่(เป็นกิจวัตร) วันหนึ่งเสือเหลือง(เสือพูม่า)ได้เห็นแม่แพะตัวหนึ่งออกทีหลัง จึงคิดว่า เราจักกินแม่แพะนั้น จึงยืนขวางประตูอยู่.

    แม่แพะเห็นดังนั้นคิดว่า วันนี้เราจักไม่รอดชีวิต เราจักปราศรัยด้วยวาจาอ่อนหวานกับเสือเหลืองนี้ ด้วยอุบายอย่างหนึ่ง ทำหัวใจเสือเหลืองให้อ่อนโยน รักษาชีวิตไว้ คิดดังนี้แล้ว จึงกระทำปฏิสันถารกับเสือเหลืองนั้นมาแต่ไกล.

    เมื่อประจันหน้าเสือ แม่แพะจึงกล่าวว่า

คุณลุง ท่านพออดทนได้หรือ? พอจะเยียวยาอัตภาพให้เป็นไปได้อยู่หรือ? ท่านมีความสุขดีหรือ? มารดาของฉันได้พูดมากะฉันในวันนี้ว่า จะได้รับความสุขจากท่าน(เพราะท่านคือผู้เปี่ยมสุข) แม้ตัวฉันก็ต้องการให้ลุงมีความสุข(ยิ่งๆขึ้น) เราทั้งหลายปรารถนาความสุขแก่ท่านเหมือนกัน

    เสือเหลืองได้ฟังดังนั้นคิดว่า แม่แพะฉ้อโกงตัวนี้ ประสงค์จะล่อลวงเราด้วยคิดว่า ลุง ไม่รู้ว่าเป็นผู้ร้ายกาจ(ทำใจดีข่มเสือ) จึงกล่าวว่า

แน่ะแม่แพะ เจ้ามาแกล้งรังแกเหยียบหางของเราได้ วันนี้เจ้าเจ้าคงจะเข้าใจว่าพ้นความตาย ด้วยการ(ตีสนิท)เรียกเราว่า ลุง หรือ?

    แม่แพะได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า ข้าแต่ท่านลุง ขอท่านอย่าได้ทำอย่างนี้เลย แล้วกล่าวว่า

ท่านนั่งผินหน้าตรงทิศบูรพา(ตะวันออก) ฉันก็นั่งอยู่ตรงหน้าท่าน ฉันจะไปเหยียบหางของท่าน ซึ่งอยู่เบื้องหลังได้อย่างไรเล่า?

    เสือเหลืองกล่าวกะแม่แพะว่า แน่ะแม่แพะ เจ้าพูดอะไร ไม่มีที่ใดจะพ้นจากหางของเราไป แล้วบอกว่า

ทวีปทั้ง ๔ ทั้งมหาสมุทร และภูเขามีประมาณเท่าใด เราเอาหางของเราวงที่มีประมาณเท่านั้นไว้หมด เจ้าจะเว้นที่ที่เราเอาหางวงไว้แล้วได้อย่างไร?(หางของลุงแกยาวซะเหลือเกิน)

    แม่แพะได้ฟังดังนั้นคิดว่า เสือเหลืองนี้ลามก หาติดอยู่ในถ้อยคำที่ไพเราะไม่ กลับเป็นศัตรูกล่าวเสียดแทงเรา(อุตส่าห์พูดดีแล้วกลับมาประชดอีก) เลยตอบไปว่า

เมื่อก่อนนี้ มารดาบิดาก็ดี ญาติพี่น้องทั้งหลายก็ดี ได้บอกความเรื่องนี้แก่ฉันแล้วว่า หางของท่านผู้ประทุษร้ายยาว(มาก) เมื่อเราทราบความจากสำนักมารดาบิดา ญาติพี่น้องดังนี้แล้ว เพื่อรักษาหางของท่าน ฉันจึงมาทางอากาศ!(แม่คุยทับซะเลย)

    เสือเหลืองกล่าวว่า เรารู้ว่าเจ้ามาทางอากาศ แต่เมื่อมา เจ้าได้มาทำภักษาหารของเราให้พินาศ จึงอธิบายขยายความว่า

แน่ะแม่แพะ ก็เพราะว่า ฝูงเนื้อเห็นเจ้ามาในอากาศ จึงพากันหนีไปเสีย ภักษาหารของเรา เจ้าทำให้พินาศหมดแล้ว จึงต้องรับผิดชอบความเสียหายที่เกิดขึ้น(ลุงตบมุขกลับ)

    แม่แพะได้ฟังดังนั้น ก็กลัวมรณภัย เมื่อไม่อาจหาอุบายอย่างอื่นมาแก้ไขได้ จึงร้องวิงวอนว่า ข้าแต่ลุง ท่านอย่าได้ทำกรรมหยาบช้าอย่างนี้เลย จงให้ชีวิตแก่ข้าพเจ้าเถิด เสือเหลืองไม่สนใจ ได้ตะครุบแม่แพะซึ่งกำลังร้องวิงวอนอยู่ ฆ่ากินแทนแล้ว

    ปรัชญาและความรู้ของกรีกนั้นพัฒนาร่วมยุคสมัยพุทธกาล มีการแลกเปลี่ยนความรู้ผ่านเส้นทางสายไหมตลอดสมัยพุทธกาลจนถึง พ.ศ.500 ที่โรมันเรืองอำนาจขึ้นมาแทนกรีก ในเอเชียไมเนอร์ และกุษาณะแห่งพุทธเรืองอำนาจขึ้นมาแทนกรีกบนเส้นทางสายไหม(ข้อมูลจาก อ.อัตถนิช โภคทรัพย์)

หากไม่เข้าใจในเนื้อหา ผ่านไปเลยได้ ไม่จำเป็นต้องแสดงความเห็นให้เสียเวลาอันมีค่าขอท่าน ขออภัยที่ไม่สะดวก