stem cell จากศพ ความหวังใหม่ของชีวิต

ผู้ที่ได้บริจาคร่างกายซึ่งได้บริจาคอวัยวะต่างๆ ในร่างกายเช่น หัวใจ ตับ ไต เป็นต้นเพื่อให้ผู้ที่ต้องการได้ใช้เมื่อตนเสียชีวิตไปแล้ว แต่ไม่เพียงแค่นั้น ร่างของผู้เสียชีวิตที่ได้บริจาคอวัยวะนั้นยังสามารถเป็นแหล่งของ stem cell ไำด้อีกด้วย

นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าไม่เพียงแต่ร่างกายของเรานั้นสามารถให้อวัยวะแก่ผู้อื่นเพื่อทำการปลูกถ่ายแก่ผู้ที่ต้องการได้ภายหลังจากเสียชีวิตไปแล้ว  ร่างกายที่ตายแล้วยังสามารถให้ stemcell หรือเซลล์ต้นกำเนิดจำนวนมาก โดยแหล่งของ stemcell นั้นพบที่ไขกระดูก แต่เซลล์ต้นกำเนิดจะยังสามารถนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพคือต้องนำจากร่างกายไม่เกิน 5 วันนับจากวันที่เสียชีวิตเท่าั้นั้น โดยสามารถนำไปใช้ช่วยรักษาชีวิตของผู้คนได้หลายรูปแบบเลยทีเดียว

ไขกระดูกของมนุษย์นั้นประักอบด้วย mesenchymal stem cells (MSCs) ซึ่งสามารถเจริญในกระดูก เส้นเอ็น ไขมัน และเซลล์ประเภทอื่นๆ  ซึ่ง MSCs สามารถที่จะปลูกถ่ายได้ และ ประเภทของเซลล์ที่ stem cell ชนิดนี้จะเป็นจะขึ้นอยู่กับว่ามันถูกฉีดเข้าไปที่ใด เช่นเมื่อ MSCs ถูกฉีดเข้าไปที่หัวใจ MSCs มันก็จะกลายเป็นเนื้อเยื่อหัวใจที่มีสภาพดี ซึ่งนี้ก็คือตัวอย่างของการนำ MSCs มารักษาผู้ป่วยโรคหัวใจ

และที่ไม่เหมือนกับเนื้อเยื่ออื่นๆ ก็คือ MSCs ซึ่งนำมาจากคนคนเดียว มีแนวโน้มที่จะไม่ถูกต่อต้านจากระบบภูมิคุ้มกันของคนอื่นเพราะ ในความเป็นจริงแล้ว MSCs มันจะช่วยเหลือระบบภูมิคุ้มกัน ด้วยคุณสมบัตินี้ทำให้การรักษาด้วย MSCs มีค่าอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยเด็กที่เป็นโรค graft-versus-host disease(GVHD) ซึ่งเป็นภาวะที่การปลูกถ่าย stemm cell เพื่อรักษาผู้ป่วยโรคลิวคีเมียแต่ stem cell นั้นกลับมาทำลายเนื้อเยื่อของผู้ป่วย เนื่องจาก MSCs เป็น stem cell ที่ไม่ต่อต้านระบบภูมิคุ้มกันของคนอื่นนั่นเอง

เนื่องจาก การปลูกถ่าย stem cell นั้นต้องการเซลล์จำนวนมาก แต่การนำ stem cell จากร่างกายของคนทั่วไปนั้นเป็นไปได้ยากที่จะได้จำนวนเพียงพอต่อการใช้ ดังนั้นเรานำมาจากร่างกายของผู้เสียชีวิตแล้วไม่ดีกว่าหรือ เพราะหลังจากที่ตายแล้ว เซลล์ส่วนใหญ่ในร่างกายจะตายภายใน 1-2 วัน แต่ Gianluca D’Ippolito และคณะจากมหาวิทยาลัยไมอามี รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา คาดว่า stem cell น่าจะอยู่ในร่างกายได้นานกว่าเซลล์อื่นๆ หลังจากที่อยู่ในร่างกายที่ตายแล้วซึ่งมีภาวะออกซิเจนต่ำมาก

เพื่อที่จะพิสูจน์ คณะของ  D’Ippolito ได้เก็บกระดูกนิ้วของศพ 2 ศพที่เสียชีวิตมาแล้ว 5 วัน จากนั้นคณะได้ทำการสกัดนำเอา MSCs ออกมาจากไขกระดูกแต่ละอัน และเพาะเลี้ยงให้เจริญเติบโตในจานเพาะเชื้อ หลังจากผ่านไป 5 สัปดาห์ D’Ippolito สามารถที่จะเปลี่ยน MSCs ให้อยู่ในรูปของเอ็น กระดูกอ่อน เซลล์ของกระดูกและำไขมันได้ และเขาได้นำเสนอผลงานชิ้นนี้ต่อที่ประชุมสเต็มเซลล์โลก ( World Stem Cell Summit) ที่ West Palm Beach รัฐฟลอริดา เมื่อเดือนที่แล้ว และในขั้นต่อไปคณะกำลังพยายามที่จะทำออกมาในรูปของเซลล์ประสาท และเซลล์ในลำไส้

D’Ippolito กล่าวว่า ขณะที่คนทั่วไปที่มีชีวิตสามารถให้ไขกระดูกได้จำนวนจำกัด แต่ร่างกายที่อุทิศจากผู้บริจาคนั้นสามารถเป็นแหล่งของ stem cell จำนวนมากมาย  จากผู้บริจาค 1 ท่าน สามารถนำเซลล์จากกระดูกไขสันหลังทั้งหมด กลายเป็นเซลล์อื่นได้พันล้านเซลล์ทีเดียว

Paolo Macchiarini ผู้ที่วิจัยการปฏิรูปด้านการแพทย์ที่สถาบันคาโรรินสกา (Karolinska Institute) ในกรุงสตอกโฮล์มของสวีเดน  กล่าวว่างานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยที่ก้าวหน้าและดีเยี่ยม แต่มีสิ่งที่ต้องระวังคือ เซลล์ที่นำมานั้นอาจไม่สมบูรณ์เหมือนอย่างที่เห็น และ DNA ของมันอาจได้รับผลกระทบจากการตายของเนื้อเยื่อรอบๆ และจากอุณหภูมิที่ต่ำเกินไป ดังนั้น เราต้องการทำให้แน่ใจว่ามันจะปลอดภัยจริงๆ เขากล่าว

ที่มา : Newscientist.com