แอปอาหารส่วนเกินช่วยลดขยะได้จริงไหม เมื่อความคุ้มค่าขึ้นอยู่กับเวลาและระยะทาง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น

แอปพลิเคชันกู้ชีพอาหารส่วนเกิน (Surplus Food Apps) มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ร้านค้าสามารถส่งต่อหรือขายอาหารที่ยังรับประทานได้ในราคาพิเศษก่อนที่จะถูกทิ้งเป็นขยะ ทว่าในความเป็นจริง ยังไม่อาจฟันธงได้เต็มปากว่าอาหารทุกกล่องที่มีคนกดซื้อจะช่วยลดปริมาณขยะได้เสมอไป เพราะส่วนลดที่ได้รับมักต้องแลกมาด้วยต้นทุนค่าเดินทางและเวลาที่ผู้ซื้อต้องไปรับของเอง

ร้านที่อยู่ไกลหรือเงื่อนไขการรับอาหารดึกเกินไป อาจทำให้ส่วนลดไม่คุ้มค่ากับการเดินทาง รายงานจากสำนักข่าว CNA ของสิงคโปร์ยกตัวอย่างกรณีขนมปังที่นำมาลดราคาถึง 50% แต่ผู้ซื้อต้องเดินทางไปรับหลังสามทุ่มและต้องนั่งรถเมล์ไปไกลกว่าสองป้าย แม้จะเป็นเพียงประสบการณ์ส่วนตัวของผู้ทดลองใช้งาน แต่ก็สะท้อนให้เห็นปัญหาจริงที่ทำให้ผู้บริโภคหลายคนตัดสินใจไม่กดรับอาหาร

รูปแบบของแพลตฟอร์มเหล่านี้มีความหลากหลาย เช่น Yindii และ Treatsure ที่เปิดโอกาสให้ร้านค้านำอาหารเหลือมาจำหน่ายในราคาลดพิเศษ โดยผู้ซื้อต้องชำระเงินและเดินทางไปรับสินค้าตามช่วงเวลาที่ร้านกำหนด ขณะที่ Olio และ GoodHood.SG จะมุ่งเน้นการแบ่งปันอาหารภายในชุมชนโดยไม่มีค่าใช้จ่าย แม้ทั้งสองกลุ่มจะมีเป้าหมายในการลดของเสียเหมือนกัน แต่ขั้นตอนและแรงจูงใจในการใช้งานของผู้บริโภคมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน

ปัจจัยด้านระยะทางและเวลารับของมีผลต่อการตัดสินใจเป็นอย่างมาก ผู้ก่อตั้ง FoodToo ระบุว่า ผู้ใช้งานส่วนใหญ่ต้องการร้านอาหารที่อยู่ใกล้บ้านหรือที่ทำงาน และมักไม่อยากเดินทางไกลเมื่อล่วงเลยเข้าสู่ช่วงดึก นอกจากนี้ นักวิจัยด้านความยั่งยืนยังชี้ว่า ทำเลที่ตั้ง ความสะดวก ช่วงเวลาจำหน่าย รวมถึงความกังวลเรื่องความสดใหม่ ล้วนส่งผลโดยตรงต่อการเลือกซื้อ

ที่สำคัญ ตัวเลขยอดขายหรือจำนวนการดาวน์โหลดแอปฯ ไม่ได้สะท้อนว่าขยะอาหารลดลงเสมอไป เพราะผู้ซื้อบางส่วนอาจเป็นลูกค้าเดิมที่ตั้งใจมาซื้อสินค้านั้นอยู่แล้ว หรืออาหารบางประเภทอาจขายหมดได้เองตามกลไกปกติ การประเมินประสิทธิภาพที่แท้จริงจึงขึ้นอยู่กับว่า อาหารเหล่านั้นจะถูกทิ้งจริงหรือไม่หากไม่มีการนำมาลงขายในแอปพลิเคชัน

จากข้อมูลของสำนักงานสิ่งแวดล้อมแห่งชาติสิงคโปร์ (NEA) ในปี 2025 พบว่าสิงคโปร์มีปริมาณขยะอาหารสูงถึง 790,000 ตัน หรือคิดเป็น 11% ของขยะทั้งหมดในประเทศ และมีเพียง 18% เท่านั้นที่ถูกนำกลับมารีไซเคิล ข้อมูลนี้สะท้อนถึงขนาดของปัญหาภาพรวม ซึ่งไม่สามารถนำยอดขายจากแอปพลิเคชันเพียงไม่กี่แห่งมาเป็นดัชนีชี้วัดความสำเร็จระดับประเทศได้โดยตรง

สำหรับผู้บริโภค ก่อนตัดสินใจสั่งซื้อจึงควรพิจารณาความคุ้มค่ารอบด้าน ทั้งราคาหลังหักส่วนลด จุดรับสินค้า เวลาเปิดปิดร้าน และค่าเดินทาง หากเป็นร้านที่อยู่บนเส้นทางชีวิตประจำวันอยู่แล้วก็นับว่าเกิดประโยชน์ทั้งสองฝ่าย แต่ถ้าการไปรับของกลายเป็นภาระ ความไม่สะดวกสบายนี้ก็อาจเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ความพยายามลดขยะอาหารไม่สัมฤทธิ์ผลเท่าที่ควร

ขอบคุณภาพประกอบจาก graphic.in.th