สงครามที่ไม่มีผู้ชนะ มีแต่ผู้แพ้ทั้งคู่

เราเคยถูกสอนว่าสงครามคือการแย่งชิงผลประโยชน์ ใครชนะก็ได้ดินแดน ได้ทรัพยากร ได้อำนาจ

แต่ความจริงคือ สงครามกว่า 70% ในประวัติศาสตร์โลก จบลงด้วยคำว่า "เสียเปล่า" คือเสียทั้งเงิน เสียทั้งคน เสียทั้งเวลา และสุดท้ายพรมแดนก็กลับไปอยู่ที่เดิม

มันคือสงครามที่ไม่ได้ประโยชน์กับใครเลย นอกจากโรงงานผลิตอาวุธ

5 สงครามที่โลกจารึกว่า "รบไปทำไม?"

1. สงครามโลกครั้งที่ 1 (1914-1918) - สงครามที่ตาย 20 ล้านคนเพื่อขยับพรมแดน 10 กิโล

ทหารนับล้านอยู่ในสนามเพลาะ 4 ปี ผลัดกันยิงวันละพันนัด เพื่อแย่งพื้นที่โคลนๆ ที่สุดท้ายก็เจรจาแบ่งกันเหมือนเดิม คนที่ได้ประโยชน์คือไม่มีเลย คนที่ตายคือลูกชาวนาทั้งนั้น นี่คือต้นแบบของคำว่า "สงครามที่ไม่มีผู้ชนะ"

2. สงครามอิหร่าน-อิรัก (1980-1988) - 8 ปี 1 ล้านศพ จบลงตรงจุดเริ่มต้น

ซัดดัม ฮุสเซน คิดว่าจะชนะอิหร่านได้ใน 3 วัน สุดท้ายลากยาว 8 ปี ตายไปล้านกว่าคน เศรษฐกิจพังทั้งสองประเทศ สุดท้าย UN มาเคาะโต๊ะบอกให้กลับไปอยู่พรมแดนเดิม ทุกอย่างที่ทำมา = ศูนย์

3. สงครามฟุตบอล 100 ชั่วโมง (1969) - ฮอนดูรัส vs เอลซัลวาดอร์

สองประเทศเพื่อนบ้าน ทะเลาะกันเรื่องแย่งตั๋วไปบอลโลก บวกกับความแค้นเรื่องที่ดินทำกิน สุดท้ายส่งเครื่องบินรบไปถล่มกัน รบกัน 100 ชั่วโมง ตายไป 3,000 คน บาดเจ็บเป็นหมื่น สุดท้ายก็ต้องถอยทัพกลับ แล้วก็ยังจนเหมือนเดิมทั้งคู่ รบกันเพราะอารมณ์ล้วนๆ

4. สงครามนกอีมู (1932) - กองทัพออสเตรเลีย แพ้ฝูงนก

นี่คือสงครามที่ไร้ประโยชน์และตลกที่สุดในโลก รัฐบาลออสเตรเลียส่งทหารพร้อมปืนกลไปปราบนกอีมู 20,000 ตัวที่ลงมากินข้าวสาลีของชาวนา ผลคือ...ยิงไม่โดน นกวิ่งหนีเร็ว แถมปืนขัดลำกล้อง สุดท้ายกองทัพต้องถอนทัพกลับแบบอายๆ นกชนะ ประเทศเสียทั้งเงินทั้งหน้า

5. สงครามชายแดนที่ยืดเยื้อ - ที่เราเห็นกันทุกวันนี้

ไม่ต้องไปไกลถึงต่างประเทศ แค่การปะทะกันตามแนวชายแดนครั้งละ 2-3 วัน ก็ต้องใช้งบหลายร้อยล้าน ส่งทหารไปเสี่ยง ปิดด่านการค้า ชาวบ้านอพยพ พอจบก็ต้องมานั่งเจรจาโต๊ะเดียวกันอยู่ดี ไม่ได้ที่ดินเพิ่ม ไม่ได้ทำให้คนในชาติรวยขึ้น มีแต่แผลเป็นที่ทิ้งไว้ให้คนรุ่นหลัง

แล้วทำไมผู้นำยังพาคนไปตายในสงครามที่รู้ว่าไม่ได้ประโยชน์?

นักจิตวิทยาสงครามสรุปไว้ 3 ข้อ ที่น่ากลัวมาก

1. โรคเสียดายของที่ลงไปแล้ว (Sunk Cost Fallacy)

"ตายไปแล้ว 1,000 คน จะถอยตอนนี้ได้ไง ต้องรบต่อให้ชนะ" สุดท้ายตายเพิ่มเป็น 10,000 คน

2. ศักดิ์ศรีของผู้นำ สำคัญกว่าชีวิตของประชาชน

หลายสงครามเริ่มเพราะผู้นำกลัวเสียหน้า กลัวถูกมองว่าอ่อนแอ เลยต้องโชว์ความแข็งแกร่ง ทั้งที่ในใจก็รู้ว่าไม่มีทางชนะ

3. คนที่สั่งรบ ไม่ใช่คนที่ต้องไปรบ

คนที่เคาะโต๊ะสั่งสงคราม นั่งอยู่ในห้องแอร์ แต่คนที่ต้องไปนอนในโคลน ไปตายในสนามเพลาะ คือลูกหลานชาวบ้านธรรมดาๆ

สงครามที่ได้ประโยชน์จริงๆ ในประวัติศาสตร์มนุษย์ มีแค่ 3 อย่างเท่านั้นคือ สงครามกับความจน สงครามกับความไม่รู้ และสงครามกับโรคภัย

นอกนั้น... มีแต่ขาดทุน

ถ้าสงครามคือการเผาเงิน เผาบ้าน เผาชีวิตคน เพื่อพิสูจน์ว่าใครถูก แล้วทำไมเราไม่เอาเงินก้อนนั้นมาสร้างโรงเรียน โรงพยาบาลล่ะ?