ทำไมถึงเรียก ตีนกา ทั้งที่มันไม่ได้เกี่ยวอะไรกับเท้าของอีกา ?

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน เคยสังเกตไหม เวลาใครเริ่มมีริ้วรอยเล็ก ๆ บริเวณหางตา คนไทยมักเรียกกันติดปากว่า ตีนกา ทั้งที่จริง ๆ แล้วมันไม่ได้เกี่ยวอะไรกับเท้าของอีกาเลยสักนิด 

แล้วทำไมต้องเป็น ตีนกา ด้วย ? คำนี้มีที่มาจากอะไร และทำไมถึงกลายเป็นคำที่คนไทยใช้เรียกรอยย่นบริเวณหางตามาจนถึงทุกวันนี้

คำว่า ตีนกา เป็นคำเปรียบเทียบที่เกิดจากการนำลักษณะของริ้วรอยบริเวณหางตามาเทียบกับรูปร่างของ เท้าหรือรอยเท้าของกา

เพราะเมื่อผิวบริเวณหางตามีรอยย่นหลายเส้น เส้นริ้วเหล่านั้นมักแผ่ออกจากจุดบริเวณหางตาออกไปในหลายทิศทาง คล้ายกับนิ้วและรอยแยกของเท้านกที่กางออก จึงเกิดเป็นคำเรียกแบบเปรียบเทียบว่า ตีนกา

ถ้าลองนึกภาพตามจะเห็นค่อนข้างชัดเลยว่า เวลาคนเรายิ้ม หัวเราะ หรือหรี่ตา กล้ามเนื้อรอบดวงตาจะขยับและทำให้ผิวบริเวณหางตาพับเป็นเส้นเล็ก ๆ หลายเส้น

ยิ่งเมื่ออายุมากขึ้น ผิวมีความยืดหยุ่นลดลง รอยเหล่านี้ก็อาจเห็นได้ชัดแม้ไม่ได้แสดงสีหน้า จึงกลายเป็นหนึ่งในริ้วรอยที่สังเกตได้ง่ายที่สุดบนใบหน้า

คำว่า ตีนกา ในภาษาไทยจึงไม่ได้หมายถึงเท้าของไก่อย่างที่บางคนอาจเข้าใจ แต่คำว่า ตีน ในที่นี้ใช้ในความหมายของเท้าหรือส่วนที่เป็นปลายเท้าของสัตว์ ส่วน กา ก็คือนกชนิดหนึ่ง เมื่อนำมารวมกันจึงหมายถึงลักษณะที่ดูคล้ายเท้าของกา และถูกนำมาใช้เรียกริ้วรอยที่มีรูปร่างใกล้เคียงกัน

เรื่องการนำสิ่งใกล้ตัวมาเปรียบเทียบกับลักษณะบนร่างกายก็พบในภาษาไทยอยู่ไม่น้อย เพราะคนในอดีตมักใช้สิ่งที่มองเห็นและคุ้นเคยมาเป็นคำอธิบาย ทำให้เกิดคำเรียกที่ฟังแล้วเห็นภาพได้ทันที โดยไม่จำเป็นต้องอธิบายทางวิชาการยาว ๆ

ดังนั้นเวลาได้ยินคนพูดว่า เริ่มมีตีนกาแล้ว ก็ไม่ได้หมายความว่ามีเท้าของกาโผล่มาอยู่ข้างตาแต่อย่างใด  แต่หมายถึง ริ้วรอยเล็ก ๆ ที่แผ่ออกจากบริเวณหางตา ซึ่งมีลักษณะคล้ายรอยเท้าของกา นั่นเอง

และที่คำนี้ยังใช้กันมาจนถึงปัจจุบัน ก็เพราะเป็นคำที่สั้น จำง่าย และเห็นภาพมากกว่าการพูดว่า ริ้วรอยบริเวณหางตา เสียอีก แค่พูดคำว่า ตีนกา คนส่วนใหญ่ก็รู้ทันทีว่ากำลังพูดถึงรอยย่นตรงไหน