เรื่องจริงตำนาน "จดหมายลับใบ้หวย" ที่เคยระบาดทั่วเมืองไทย

ก่อนยุคเฟซบุ๊ก ไลน์ หรือ TikTok หากมีใครบอกว่า "มีเลขที่จะถูกรางวัลงวดหน้าแน่นอน"

ข่าวนั้นไม่ได้ถูกแชร์ผ่านมือถือ แต่ถูกส่งต่อผ่าน "จดหมายลับใบ้หวย" ที่เคยแพร่ระบาดไปทั่วประเทศไทย จนหลายบ้านเฝ้ารอไปรษณีย์มาส่งทุกเดือน

จดหมายเหล่านี้มักพิมพ์หรือเขียนข้อความว่า ผู้ส่งมี "ข้อมูลลับ" จากคนในกองสลาก เซียนดัง หรือผู้มีญาณพิเศษ บางฉบับอ้างว่ามีสถิติเลขที่กำลังจะออก บางฉบับบอกว่าเป็นเลขที่ได้จากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรืออ้างว่าเป็นเลขที่เคยถูกรางวัลมาแล้วหลายงวด เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ ทั้งที่ไม่มีหลักฐานยืนยัน 

สิ่งที่ทำให้หลายคนหลงเชื่อ ไม่ใช่แค่ "เลขเด็ด"

แต่คือวิธีการเขียน จดหมายจำนวนมากใช้ถ้อยคำเร้าอารมณ์ เช่น "ถ้าไม่เชื่อจะเสียโอกาส" หรือ "คนที่ทำตามถูกหวยมาแล้วหลายราย" ซึ่งสอดคล้องกับงานศึกษาที่พบว่า สื่อใบ้หวยมักใช้ภาษาสร้างความหวัง ความเป็นกันเอง และความรู้สึกว่าผู้อ่านกำลังได้รับข้อมูลพิเศษ 

บางฉบับไม่ได้แจกฟรี แต่เรียกเก็บค่าสมาชิก ค่าจัดส่ง

หรือค่าเอกสารล่วงหน้า แลกกับการส่ง "เลขลับ" ทุกงวด ต่อมามีผู้แอบอ้างชื่อหน่วยงานของรัฐและสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลเพื่อหลอกประชาชน จนกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ต้องเข้าจับกุมผู้กระทำผิดในคดีส่งจดหมายอ้างว่ามีเลขที่จะออกรางวัลแน่นอน 

ความนิยมของจดหมายลับค่อย ๆ ลดลงเมื่ออินเทอร์เน็ตเข้ามาแทนที่ จากเดิมที่เลขเด็ดเดินทางด้วยซองจดหมาย กลายเป็นข้อความในแชต คลิปวิดีโอ และโพสต์บนโซเชียลมีเดีย แต่รูปแบบกลับแทบไม่ต่างกัน นั่นคือการอ้างแหล่งข่าววงใน สิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือสถิติ เพื่อสร้างความหวังให้ผู้รับ

แม้ "จดหมายลับใบ้หวย"

จะกลายเป็นเพียงความทรงจำของคนยุคหนึ่ง แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่า ความหวังในการเสี่ยงโชคอยู่คู่สังคมไทยมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่ยุคโรงหวยและหวย ก.ข. จนถึงสลากกินแบ่งรัฐบาลในปัจจุบัน