ประตูหนีไฟเปิดไม่ได้ ร้านอาจผิดแค่ไหนในสายตากฎหมาย

เคยสังเกตไหมว่าเวลาเราไปเดินห้างสรรพสินค้า ร้านอาหาร หรืออาคารต่างๆ ประตูทางออกฉุกเฉินหรือประตูหนีไฟที่ควรเป็นช่องทางปลอดภัยแรกสุดกลับถูกปิดล็อก บางทีก็มีของวางกีดขวางจนไม่สามารถใช้งานได้จริง เหตุการณ์เช่นนี้ไม่ได้แค่สร้างความไม่สะดวกเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของเราทุกคน.

ตามกฎหมายโดยเฉพาะพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ได้กำหนดมาตรฐานและข้อกำหนดสำหรับอาคารสาธารณะไว้อย่างชัดเจน หนึ่งในนั้นคือเรื่องของทางหนีไฟและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ทุกอาคารที่มีขนาดหรือประเภทตามที่กฎหมายกำหนด จะต้องมีทางหนีไฟที่ได้มาตรฐานและสามารถใช้งานได้ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นประตูกันไฟที่ต้องเปิดออกได้โดยง่ายจากภายใน ไม่มีการล็อกหรือกีดขวาง และต้องมีป้ายบอกทางที่ชัดเจน รวมถึงระบบไฟส่องสว่างฉุกเฉินที่ทำงานได้เมื่อเกิดเหตุไฟฟ้าดับ.

ผู้ประกอบการหรือเจ้าของอาคารมีหน้าที่โดยตรงในการดูแล บำรุงรักษา และตรวจสอบให้ระบบความปลอดภัยเหล่านี้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานเสมอ การละเลยหรือปล่อยให้ประตูหนีไฟถูกล็อก หรือมีสิ่งของมาวางกีดขวางทางออก ถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและอาจส่งผลร้ายแรงเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้หรือสถานการณ์ฉุกเฉินอื่นๆ บทกำหนดโทษไม่ได้มีเพียงแค่การปรับ แต่ยังรวมถึงโทษอาญาที่อาจถึงขั้นจำคุกได้หากเกิดความเสียหายถึงแก่ชีวิตหรือร่างกายของผู้อื่นจากความประมาทเลินเล่อนี้.

แล้วในฐานะประชาชนทั่วไปอย่างเราจะทำอะไรได้บ้าง หากพบเห็นสถานการณ์เช่นนี้? สิ่งแรกที่ควรทำคือแจ้งผู้ประกอบการหรือเจ้าของสถานที่โดยตรง หากยังไม่มีการแก้ไข ก็สามารถร้องเรียนไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ ไม่ว่าจะเป็นสำนักงานเขตในพื้นที่นั้นๆ กรมโยธาธิการและผังเมือง หรือสายด่วนของหน่วยงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย การแจ้งข้อมูลเหล่านี้ล่วงหน้าไม่เพียงแต่ช่วยปกป้องตัวเราเองเท่านั้น แต่ยังเป็นการช่วยป้องกันไม่ให้เกิดความสูญเสียใหญ่หลวงแก่ผู้อื่นได้อีกด้วย.

การร่วมกันสอดส่องดูแลความปลอดภัยในที่สาธารณะถือเป็นความรับผิดชอบของทุกคน เพราะเมื่อเกิดเหตุขึ้นแล้ว ความสูญเสียที่เกิดขึ้นมักจะประเมินค่าไม่ได้ การมีประตูหนีไฟที่ใช้งานได้จริงจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม และเป็นพื้นฐานของความปลอดภัยที่เราทุกคนพึงได้รับในชีวิตประจำวัน.

ที่มา:

[1] พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 https://www.dpt.go.th/download/law/law_building/b_building_1.pdf

[2] กฎกระทรวง ฉบับที่ 33 (พ.ศ. 2535) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ว่าด้วยการกำหนดลักษณะ ประเภท และระบบความปลอดภัยของอาคารบางประเภท https://www.dpt.go.th/download/law/law_building/B033.pdf