8 เรื่องลับๆ ของ "มาม่า" ที่หลายคนกินตั้งแต่เด็ก แต่อาจยังไม่รู้

มาม่า เป็นแบรนด์หนึ่งเพียงกี่แบรนด์บนโลกที่ประสบความสำเร็จจนชื่อสินค้า กลายเป็นคำที่ผู้คนใช้เรียกสินค้าทั้งประเภทสังเกตุเวลามีคนพูดว่า "แวะซื้อมาม่ามาหน่อย" หลายครั้งไม่ได้หมายถึง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมาม่าเสมอไป แต่หมายถึงบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไม่ว่าจะเป็นยี่ห้อใดก็ตาม การที่ชื่อแบรนด์หลุดออกจากชั้นวางสินค้า แล้วเข้าไปอยู่ในภาษาพูดของผู้คน ถือเป็นความสำเร็จที่นักการตลาดทั่วโลกต่างอยากสร้าง เพราะไม่ใช่ทุกแบรนด์ที่จะทำได้

แต่เรื่องราวของมาม่าที่หลายคนไม่เคยสังเกต ไม่ได้มีแค่เรื่องชื่อเรียก แต่ที่หลายคนไม่รู้คือมาม่า “ไม่ใช่”ผู้ผลิตบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปรายแรกของประเทศไทย ความจริงแล้วไม่ใช่ ก่อนหน้าจะมีมาม่า มียำยำมาแล้วประมาณ 1 ปี แต่สุดท้ายกลับเป็นแบรนด์นี้ที่ค่อย ๆ สร้างความคุ้นเคยผ่านรสชาติ ราคา และการกระจายสินค้า จนกลายเป็นภาพจำของคนไทยมากว่า 50 ปี และรสชาติหมูสับก็ไม่ใช่รสชาติแรกที่เข้าสู่ตลาด แต่เป็นรสซุปไก่ ซึ่งทุกวันนี้ไม่มีแล้ว

หากมองผ่านตัวเลข ภาพจะยิ่งชัดขึ้น ปัจจุบันตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปของไทยมีมูลค่ากว่า 22,000 ล้านบาทต่อปี และมาม่ายังคงครองส่วนแบ่งตลาดเกือบ 50% อย่างต่อเนื่อง ล่าสุดอัตราการบริโภคบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปของคนไทยรวม 4,080 ล้านซอง/ปีเฉลี่ย 57 ซองต่อคนเป็นอันดับ 3 ของโลก

ตัวเลขนี้ไม่ได้บอกเพียงว่าแบรนด์ขายดี แต่กำลังบอกว่า "ความคุ้นเคย" คือสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดของมาม่า

สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือ คนไทยจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้ กินมาม่าตามวิธีที่ระบุไว้บนซองคือเติมน้ำร้อนแล้วรอสามนาที ที่เป็นเพียงจุดเริ่มต้น เพราะหลังจากนั้นแต่ละบ้านก็สร้างเมนูของตัวเองขึ้นมา ทั้งมาม่าผัด มาม่ายำ มาม่าหม้อไฟ หรือใส่ในสุกี้ จนบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปกลายเป็นวัตถุดิบที่อยู่ในวัฒนธรรมการกินของคนไทยไปแล้ว

มาม่ายังเป็นหนึ่งในไม่กี่สินค้าที่ถูกหยิบมาอ้างอิงทุกครั้งเมื่อเศรษฐกิจเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าจะเป็นข่าวการปรับราคา หรือค่าครองชีพที่สูงขึ้น เพราะเมื่อสินค้าที่อยู่ในครัวแทบทุกบ้านขยับราคา ผู้คนย่อมรับรู้ได้ทันที หลายคนจึงเรียกกันเล่น ๆ ว่า มาม่าเป็น "ดัชนีค่าครองชีพ" ที่จับต้องได้มากกว่าตัวเลขเศรษฐกิจเสียอีก

แต่เหนือกว่าตัวเลขทั้งหมด คือความทรงจำ

เด็กหลายคนเติบโตมากับมาม่ารสหมูสับหรือรสต้มยำกุ้ง นักศึกษาหลายรุ่นมีภาพจำของมื้อดึกในหอพัก พนักงานออฟฟิศจำนวนไม่น้อยเคยฝากท้องกับมาม่าในวันที่งานล้นมือ ส่วนคนไทยในต่างแดนก็มักมีมาม่าติดครัว เพราะรสชาติคุ้นเคยช่วยลดระยะห่างจากบ้านได้ไม่น้อย

ช่วงที่มีข่าวการจากไปของผู้บริหารระดับสูง ผู้มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานแบรนด์ ทำให้หลายคนย้อนกลับมามองว่า เบื้องหลังบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปซองเล็ก ๆ มีการสร้างแบรนด์อย่างต่อเนื่องยาวนาน จากสินค้าที่เริ่มต้นในประเทศไทย สู่การส่งออกไปยังหลายประเทศทั่วโลก ว่าความสำเร็จของมาม่าอาจไม่ได้อยู่ที่การครองตลาดเกือบครึ่งประเทศเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การเข้าไปอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คน จนวันที่เอ่ยคำว่า "มาม่า" คนไทยไม่ได้นึกถึงแค่บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป แต่กำลังนึกถึงความทรงจำช่วงหนึ่งของชีวิต