นรกในไตรภูมิพระร่วง

วรรณกรรมเรื่องไตรภูมิพระร่วง(หรือ ไตรภูมิกถา)ผู้แต่งตือ พระมหาธรรมราชาที่1 (พญาลิไท)พระมหากษัตริย์องค์ที่5แห่งราชวงศ์พระร่วงกรุงสุโขทัย 

 ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นราว พ.ศ. 1888 โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อเทศนาโปรดพระมารดา  และเพื่อเผยแผ่หลักธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนา  โดยเฉพาะเรื่องกฎแห่งกรรมและการเวียนว่ายตายเกิดในภพภูมิต่างๆ

   นรกทั้ง8ขุม  มีดังนี้

1.สัญชีวนรก  นรกที่ไม่มีวันแตกดับ  เป็นนรกสำหรับผู้เบียดเบียนผู้อื่น

  สัตว์นรกจะถูกโทรมานจากนิรยบาลด้วยสารพัดวิธีจากคมอาวุธจนตาย  จากนั้นจะมี  ลมกรรม พัดผ่านให้คืนชีพมาเสวยโทษทัณฑ์เรื่อยๆเป็นภาวะ  เกิด-ตาย  วนเวียนอยู่เช่นนั้น

อายุของสัตว์นรกคือ500ปีโดย1วันนรกเท่ากับ9ล้านปีโลกมนุษย์

2.กาฬสุตตนรก  หรือ นรกเส้นด้ายดำ เป็นนรกสำหรับที่ทำร้ายผู้มีพระคุณ หรือทำลายชีวิตสัตว์โลก  หลังถูกตีด้วยด้ายดำจนเกิดเส้นตามร่างกาย สัตว์นรกจะถูกเฉือนด้วยอาวุธตามรอยเหล่านั้น  อายุของสัตว์นรก คือ  1,000ปี โดย1วันนรก  เท่ากับ3โกฏิ (1โกฏิ เท่ากับ กับอีก6ล้านปีโลกมนุษย์

3.สังฆาฎนรก  หรือ นรกบดขยี้  เป็นนรกสำหรับผู้ไร้เมตตา  ชื่นชอบการทารุณกรรม  สัตว์นรกจะถูกกระหน่ำตีด้วยฆ้อนเหล็ก  อายุของสัตว์นรก คือ  2000ปีโดย1วันนรก  เท่ากับ 14โกฎิกับอีก5ล้านปีโลกมนุษย์

4.โรรุวนรก  หรือ นรกแห่งเสียงคร่ำครวญ  เป็นนรกสำหรับคนโลภ  ฉัอโกง  ร่างของสัตว์นรกจะถูกตรึงให้นอนคว่ำหน้า หัว มือ และเท้าจมอยู่ในดอกบัวเหล็กที่เปลวเพลิงลุกท่วม  ร้องครวญครางด้วยความทุกข์แสนสาหัส  แต่ไม่ตาย  อายุของสัตว์นรกคือ4000ปี  โดย1วันของนรกขุมนี้เท่ากับ23โกฎกับอีก4ล้านปีโลกมนุษย์

5. มหาโรรุวนรก  หรือนรกแห่งเวียงคร่ำครวญอย่างยิ่งยวด เป็นนรกสำหรับคนจิตใจโหดเหี้ยมทำความชั่วทั้งปวงด้วยจิตอาฆาตพยาบาท   ดอกบัวเหล็กของนรกขุมนี้จะเพิ่มคมตามกลีบดอก และสัตว์นรกต้องจมอยู่ในดอกบัวเหล็กทั้งตัว  อายุของสัตว์นรกคือ 8000ปี  โดย1วันนรก เท่ากับ921โกฎิกับอีก6ล้านปีโลกมนุษย์

6.ตาปนรก หรือ นรกแห่งความร้อนรุ่ม  เป็นนรกสำหรับคนบาปที่พร้อมด้วยโลภะ  โทสะ โมหะ  สัตว์นรกจะถูกหลาวเหล็กแท่งใหญ่ราวต้นตาลเสียบพร้อมเปลวไฟพวยพุ่ง  ก่อนถูกสุนัขนรกฉุดกระชากลงมากิน อายุของสัตว์นรกคือ 16000ปีโดย1วันนรกเท่ากับ1842โกฎิกับอีก12ล้านปีโลกมนุษย์

7.มหาตาปนรก  หรือ นรกแห่งความร้อนรุ่มอย่างยิ่งยวด เป็นนรกสำหรับผู้ที่เคยฆ่าคนและฆ่าสัตว์เป็นหมู่มากๆไม่คำนึงถึงชีวิตผู้อื่น ต้องอยู่ในกำแพงและภูเขาเหล็กที่เต็มไปด้วยหนามแหลม  พร้อมลมกรดพัดพาร่างไปโดนหนามเสียบ  อายุของสัตว์นรกขุมนี้คือ  ครึ่งกัลป์ (ตามตำราไตรภูมิกถา 1กัลป์  เทียบได้กับเวลาที่ภูเขาสูง1โยชน์กว้าง3โยชน์ มีเทวดาเอาผ้าทิพย์บางดุจควันไฟมาถูภูเขาในทุกๆ100ปี เป็นเช่นนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าภูเขาจะราบเสมอแผ่นดิน จึงเรียกได้ว่าสิ้นกัลป์หนึ่งซึ่ง1กัลป์เท่ากับ64อสงไขยปี  และแสงไขยปีเท่ากับเลข1 ตามด้วยเลขศูนย์140ตัว

8.อเวจีนรก  เป็นนรกอันแสนสาหัสไร้ปรานี ทั้งลึกและกว้างใหญ่ที่สุด  เป็นนรกสำหรับผู้ทำกรรมหนัก  อันได้แก่  ฆ่าบุพการี  ฆ่าพระอรหันต์  ทำร้ายพระพุทธเจ้าให้ห้อพระโลหิตและยุยงให้คณะสงฆ์แตกแยก  ขุมนรกล้อมด้วยกำแพงเหล็กที่เปลวไฟลุกท่วม  สัตว์นรกจะถูกเพลิงเผาผลาญด้วยอิริยาบถต่างๆทั้งนั่ง  ยืน หรือนอน ตามกรรมของตน อยู่ห้องสี่เหลี่ยมพร้อมหลาวเสียบทะลุร่างตรึงให้แน่นิ่งไม่สามารถขยับร่างกายได้  อายุของสัตว์นรกขุมนี้คือ1 กัลป์