แมลงวัน แมลงหวี่ ตอมอย่างเดียวก็รำคาญจะแย่ ยุงตัวเล็กตัวน้อย กัดเจ็บ สร้างรอยและ ความคัน ยิ่งคนที่แพ้น้ำลายยุงคันไปหลายวัน แต่สำหรับ "ตัวคุ่น หรือริ้นดำ" แมลงขนาดเล็ก รูปร่างคล้ายแมลงหวี่ หรือแมลงวันตัวจิ๋ว มีสีดำหรือเทาเข้ม มักพบได้มากในพื้นที่ป่าที่มีความชื้นสูง โดยเฉพาะบริเวณแหล่งน้ำสะอาดที่ไหลเชี่ยว เช่น ลำธาร หรือน้ำตกในป่าลึก นักเดินป่าจะระวังกันอย่างมาก
มีบางคนที่พบกับตัวคุ่น โดนกัด แต่ไม่มีผลอะไรกับร่างกาย แต่ความน่ากลัวของตัวคุ่น ไม่ได้อยู่ที่ "เข็ม" เหมือนยุง แต่ความอันตรายของตัวคุ่นจะอยู่ที่ "ปาก" เพราะการกัดของตัวคุ่น ไม่ได้ดูดเลือดเหมือนยุง แต่จะกัดโดยการกระชากเนื้อ ทำให้เกิดบาดแผลจนเลือดซึมออกมาเป็นรอยบนผิว และจึงดูดกินเลือดจากบริเวณที่เป็นแผลนั้น
ผู้ถูกกัดมักไม่รู้สึกเจ็บในทันที แต่จะเห็นจุดเลือดออกเล็กๆ กลางรอยกัด ทั้งนี้แล้วตัวคุ่นหรือริ้นดำ เป็นแมลงที่ไม่มีพิษร้ายแรงต่อมนุษย์จนทำให้ถึงขั้นเสียชีวิต การโดนกัดจากตัวคุ่น ทำให้มีอาการคัน ทรมานมากข้ามวันกันเลยทีเดียว
มีกระแสข่าว จากการถูกตัวคุ่น หรือริ้นดำกัด ทำให้ผู้ที่ถูกกัดเสียชีวิต แต่จากผลการสรุป ตัวคุ่นไม่ได้มีอันตรายขนาดที่จะทำให้ผู้ที่โดนกัด เสียชีวิต ผู้ที่โดนกัดจะเห็นเป็นจุดเลือดออกสีแดงสดเล็กๆ บริเวณที่ถูกกัด อาจยังไม่มีอาการคันทันที แต่เมื่อผ่านไปสักพักหรือข้ามวัน ก็จะเริ่มมีอาการคันคะเยออย่างรุนแรง ตุ่มจะบวมแดง นูนแข็ง หรือบางรายอาจเป็นตุ่มน้ำใส และอาจมีน้ำเหลืองไหลร่วมด้วย หากแพ้พิษรุนแรง ก็อาจมีอาการหน้าบวม ปากบวม หายใจติดขัด เวียนศีรษะ ซึ่งต้องรีบพบแพทย์ทันที
หากรู้ตัวว่าโดนตัวคุ่นฝากรัก สิ่งสำคัญที่สุดที่ต้องท่องไว้ให้ขึ้นใจคือ "ห้ามเกาเด็ดขาด" ให้รีบล้างทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาด เพื่อชะล้างน้ำลายแมลงและแบคทีเรีย ใช้แข็งประคบบริเวณตุ่มกัด เพื่อลดอาการอักเสบและบวมแดง หากคันมากหรือมีตุ่มนูนแดงจัด สามารถทานยาแก้แพ้ได้ หรือทายาหม่อง บาล์ม เพื่อลดอาการคัน อักเสบ แต่หากแผลเริ่มบวมร้อน อย่านิ่งนอนใจ ถ้าเป็นหนอง มีไข้สูง หรือผ่านไป 2 สัปดาห์แผลยังไม่หาย ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาการติดเชื้อทันที มีข้อควรระวัง
สำหรับนักท่องเที่ยว หรือคนที่ชอบเดินป่า ควรสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และสวมถุงเท้า เพื่อลดพื้นที่ผิวหนังที่แมลงจะเข้าถึง หลีกเลี่ยงเสื้อผ้าสีเข้ม เช่น สีดำ หรือสีกรมท่า เพราะเป็นสีที่ดึงดูดแมลงคุ่นได้ดี ควรเลือกใส่สีอ่อนๆ สว่างๆ แทน เลือกผลิตภัณฑ์ทาป้องกันในการไล่ตัวคุ่น และหลีกเลี่ยงการนั่งเล่นหรือพักผ่อนบริเวณริมน้ำตกหรือลำธารในช่วงเวลากลางวันนานเกินไป เพราะเป็นช่วงเวลาที่ตัวคุ่นออกหากิน
เพียงเท่านี้ เราก็จะปลอดภัย เป็นการป้องกัน ลดความเสี่ยงได้ส่วนหนึ่ง
ให้ภาพเล่าเรื่อง
