คู่มือการปฏิบัติตัวหลังถอนฟัน (คนถาม - เอไอตอบ)

1. คำถามสำคัญ: กลืนหรือบ้วน?

คำตอบ: "ต้องกลืนเลือดและน้ำลายเท่านั้น ห้ามบ้วนทิ้ง"

• เหตุผล: การบ้วนปากจะเกิดแรงดูดในช่องปาก ซึ่งจะทำให้ "ลิ่มเลือด" (Blood Clot) ที่กำลังฟอร์มตัวปิดแผลหลุดออกมา เมื่อลิ่มเลือดหลุด แผลจะเปิดออกทำให้เลือดไหลไม่หยุด และเสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือปวดรุนแรง (Dry Socket)

• วิธีปฏิบัติ: ให้กัดผ้ากอซให้แน่นประมาณ 1 ชั่วโมง หากมีเลือดหรือน้ำลายให้กลืนลงไปให้หมด

2. การปฏิบัติตัวใน 24 ชั่วโมงแรก

• กัดผ้ากอซ: กัดไว้ประมาณ 1-2 ชั่วโมงจนกว่าเลือดจะหยุดซึม หากผ้ากอซชุ่มให้เปลี่ยนชิ้นใหม่ที่สะอาด

• ประคบเย็น: ใช้เจลเย็นหรือน้ำแข็งห่อผ้าประคบข้างแก้มบริเวณที่ถอนฟัน (ประคบ 15 นาที พัก 15 นาที) เพื่อลดอาการบวมและช่วยให้เลือดหยุดไหล

• ห้ามใช้ลิ้นหรือนิ้วสัมผัสแผล: ห้ามดึงเล่น ห้ามเขี่ยแผล เพราะจะทำให้ลิ่มเลือดหลุด

• ห้ามใช้หลอดดูดน้ำ: แรงดูดจากการใช้หลอดมีผลเสียเช่นเดียวกับการบ้วนปาก ให้จิบน้ำจากแก้วแทน

3. การดูแลแผลจนกว่าจะหายสนิท

การทำความสะอาด (หลัง 24 ชั่วโมงแรก)

• บ้วนน้ำเกลือ: ผสมเกลือครึ่งช้อนชากับน้ำอุ่น 1 แก้ว บ้วนปากเบาๆ หลังทานอาหารเพื่อล้างเศษอาหาร

• แปรงฟันตามปกติ: แต่ควรเว้นบริเวณแผลหรือแปรงอย่างระมัดระวังที่สุด

อาหารการกิน

• ช่วง 1-3 วันแรก: ทานอาหารอ่อนๆ เย็นๆ หรืออาหารที่ไม่ต้องเคี้ยวมาก เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม เต้าหู้ โยเกิร์ต

• สิ่งที่ควรเลี่ยง: อาหารรสจัด (เผ็ด/เปรี้ยว) อาหารร้อนจัด อาหารที่มีลักษณะแข็งหรือกรอบ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

พฤติกรรมที่ควรเลี่ยง

• งดสูบบุหรี่: อย่างน้อย 48-72 ชั่วโมง เพราะสารเคมีและแรงดูดจากการสูบจะทำให้แผลหายช้ามาก

• งดออกกำลังกายหนัก: ในช่วง 1-2 วันแรก เพื่อป้องกันความดันโลหิตสูงซึ่งอาจทำให้เลือดกลับมาไหลซ้ำ

4. สัญญาณเตือนที่ควรกลับไปพบแพทย์

หากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรติดต่อทันตแพทย์ทันที:

1. เลือดไหลไม่หยุดหลังจากผ่านไป 4-6 ชั่วโมงและเปลี่ยนผ้ากอซแล้วหลายครั้ง

2. มีอาการปวดอย่างรุนแรง (กินยาแก้ปวดแล้วไม่ทุเลา) หลังจากผ่านไป 2-3 วัน

3. มีไข้ หนาวสั่น หรือมีหนองไหลออกจากแผล

4. อาการบวมไม่ลดลงหลังจากผ่านไป 3 วัน หรือบวมมากขึ้นเรื่อยๆ

หมายเหตุ: อาการบวมและปวดมักจะรุนแรงที่สุดในช่วง 48 ชั่วโมงแรก และจะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับภายใน 1 สัปดาห์

#ถอนฟัน #สุขภาพช่องปาก #ทำฟัน #การดูแลตัวเองหลังถอนฟัน #ทันตกรรม #ฟันคุด #แผลหายไว #สุขอนามัยที่ดี