เซลลูไลท์ คืออะไร? เจาะต้นตอเซลลูไลท์และวิธีดูแลผิวให้ดีขึ้น

เซลลูไลท์ คืออะไร? เจาะต้นตอเซลลูไลท์และวิธีดูแลผิวให้ดีขึ้น

ผิวเป็นคลื่น ขรุขระ มีรอยบุ๋มคล้ายเปลือกส้ม โดยเฉพาะบริเวณต้นขา สะโพก หน้าท้อง ก้น หรือแม้แต่ต้นแขน หลายคนคุ้นกับภาพนี้ในชื่อ “เซลลูไลท์ (Cellulite)” แม้ไม่ใช่ภาวะอันตรายต่อสุขภาพ แต่ก็ส่งผลต่อความมั่นใจได้ บทความนี้พาไปรู้จักว่าเซลลูไลท์คืออะไร เกิดจากอะไร ลักษณะเป็นอย่างไร มีกี่ประเภท/กี่ระยะ และมีวิธีดูแลอย่างไรทั้งด้วยตัวเองและด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ เพื่อให้ผิวดูกระชับและเรียบเนียนขึ้นอย่างเหมาะสมกับแต่ละคน

 

เซลลูไลท์ หรือ “ผิวเปลือกส้ม” คืออะไร?

เซลลูไลท์ คือ การสะสมของไขมันใต้ผิวหนังชั้นตื้นที่รวมตัวกันเป็นกลุ่มก้อน ขณะเดียวกันเส้นใยพังผืด (fibrous septae) ในชั้นหนังแท้ดึงผิวลง เมื่อไขมันดันขึ้นด้านบนแต่ถูกพังผืดตรึงไว้ ผิวจึงดูเป็นลอน มีร่องบุ๋มและปุ่มนูนสลับกันคล้ายเปลือกส้ม ลักษณะนี้พบได้ในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย เนื่องจากรูปแบบการจัดเรียงเส้นใยคอลลาเจน การกระจายตัวของไขมัน และอิทธิพลของฮอร์โมนเพศหญิง

ลักษณะผิวเมื่อมีเซลลูไลท์

• ผิวดูเป็นคลื่น ขรุขระ หรือตะปุ่มตะป่ำ ต่างจากผิวปกติที่ดูเรียบเสมอกัน
• มักเห็นชัดขึ้นเมื่อบีบผิว หรือเวลานั่ง
• พบได้ทั้งในคนรูปร่างท้วมและคนรูปร่างผอมที่มีไขมันเฉพาะส่วน
• บริเวณพบบ่อย ต้นขา สะโพก ก้น หน้าท้อง ต้นแขน
  
  

เซลลูไลท์เกิดได้อย่างไร?

เซลลูไลท์ไม่ใช่แค่ “ไขมันเยอะ” อย่างเดียว แต่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่

1. เซลลูไลท์เกิดจากการสะสมไขมันใต้ผิว เมื่อปริมาณไขมันมากขึ้นและรวมตัวเป็นก้อน ผิวด้านบนจึงไม่เรียบเสมอ
2. เซลลูไลท์เกิดจากเส้นใยพังผืดดึงรั้ง พังผืดในชั้นหนังแท้ทำหน้าที่คล้ายเสาเข็ม ดึงผิวลงเป็นจุด ๆ จึงเกิดร่องบุ๋ม
3. เซลลูไลท์เกิดจากการไหลเวียนเลือดและน้ำเหลือง หากไหลเวียนไม่ดี อาจเกิดการคั่งของของเหลว ทำให้ผิวดูบวมน้ำและเป็นคลื่น
4. เซลลูไลท์เกิดจากโครงสร้างผิวและคอลลาเจน ผู้หญิงมักมีการจัดเรียงเส้นใยแนวตั้งและชั้นผิวบางกว่าผู้ชาย จึงเห็นชัดกว่า
5. เซลลูไลท์เกิดจากฮอร์โมน เอสโตรเจนสัมพันธ์กับการเก็บไขมันและการไหลเวียนใต้ผิวหนัง บางช่วงวัยอาจเห็นชัดขึ้น
6. เซลลูไลท์เกิดจากพันธุกรรม รูปแบบการกระจายไขมัน ความยืดหยุ่นผิว และการไหลเวียนอาจถ่ายทอดในครอบครัว
7. เซลลูไลท์เกิดจากไลฟ์สไตล์ นั่งหรือยืนนาน ขยับตัวน้อย ดื่มน้ำน้อย รับประทานหวาน/มัน/เค็มสูง สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ พักผ่อนไม่พอ และความเครียด
   
   

เซลลูไลท์มีกี่ชนิด?

โดยสรุปแบ่งเป็น 3 ชนิดที่พบได้บ่อย

• เซลลูไลท์แบบนุ่ม (Soft Cellulite) ผิวเป็นคลื่น เห็นเด่นเมื่อบีบผิว พบในผู้ที่น้ำหนักเปลี่ยนแปลงง่าย
• เซลลูไลท์แบบแข็ง (Hard Cellulite) เป็นก้อนแน่น เห็นชัดแม้ไม่บีบผิว มักพบในคนรูปร่างผอมแต่มีไขมันเฉพาะจุด
• เซลลูไลท์แบบบวมน้ำ (Edematous Cellulite) เกี่ยวข้องกับการคั่งของของเหลวจากการไหลเวียนเลือด/น้ำเหลืองไม่ดี ผิวดูบวมและนูนเป็นคลื่น
  
  

เซลลูไลท์มีกี่ระยะ?

มักประเมินเป็น 4 ระดับ

• ระดับ 0: มองไม่เห็นแม้บีบผิว
• ระดับ 1: เห็นเมื่อบีบผิว แต่ยืนเฉย ๆ ยังไม่ชัด
• ระดับ 2: เห็นขณะยืน แต่พอนอนราบอาจจาง
• ระดับ 3: เห็นชัดทั้งยืนและนอน ผิวเป็นคลื่นตะปุ่มตะป่ำชัดเจน
  
  

เซลลูไลท์มักเกิดบริเวณไหน?

• ต้นขา จุดที่พบมากสุด
• สะโพกและก้น ไขมันสะสมและพังผืดดึงรั้ง
• หน้าท้อง เห็นได้ในผู้ที่น้ำหนักขึ้นเร็ว/หลังตั้งครรภ์
• ต้นแขน พบในบางราย โดยเฉพาะวัยกลางคน
  
  

ดูแลเซลลูไลท์ด้วยตัวเอง ทำอย่างไรได้บ้าง?

การดูแลสม่ำเสมอช่วยให้ลักษณะผิวดูจางลงและผิวดูกระชับขึ้น

1. ปรับพฤติกรรมการกิน

ลดน้ำตาล ไขมันอิ่มตัว โซเดียม และแป้งขัดสี เพิ่มโปรตีนคุณภาพดี ผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อสนับสนุนการเผาผลาญและการไหลเวียน

1. ควบคุมน้ำหนักและออกกำลังกาย

ผสมผสานคาร์ดิโอ (เดินเร็ว ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ) กับเวทเทรนนิ่ง (สควอต ลันจ์ เดดลิฟต์น้ำหนักพอเหมาะ) เพื่อช่วยลดไขมันและเสริมมวลกล้ามเนื้อ ทำให้สัดส่วนและพื้นผิวดูแน่นขึ้น

1. สครับ นวด และบำรุงผิว

ขัดผิวเบา ๆ สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง ร่วมกับการนวดและทามอยส์เจอไรเซอร์ ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนและทำให้พื้นผิวดูเรียบขึ้น

1. ดูแลรูปร่างอย่างเหมาะสม

หลีกเลี่ยงการอดอาหาร เพราะทำให้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อและเสี่ยงผิวหย่อนคล้อย ควรเน้นสมดุลพลังงานและโปรตีนพอเพียง

1. ปรับพฤติกรรมที่กระตุ้นเซลลูไลท์

ลดการนั่งไขว่ห้างนาน เสื้อผ้ารัดแน่นเกินไป ลดแอลกอฮอล์ งดบุหรี่ และจัดการความเครียดร่วมด้วย

หมายเหตุ: ครีมบำรุงอาจช่วยให้ผิวดูเรียบและชุ่มชื้นขึ้น แต่โดยลำพังมักไม่เพียงพอต่อการเปลี่ยนแปลงชั้นไขมัน ต้องทำควบคู่กับการปรับพฤติกรรม

 

ทางเลือกหัตถการหรือทรีตเมนต์ที่ช่วยเรื่องเซลลูไลท์

สำหรับผู้ที่ต้องการตัวช่วยเพิ่มเติม ปัจจุบันมีเทคโนโลยีทางการแพทย์หลายรูปแบบที่ออกแบบมาเพื่อช่วยให้ผิวดูกระชับ เสริมคอลลาเจน และสนับสนุนการลดสัดส่วน ทั้งนี้ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล โดยแจ้งประวัติสุขภาพและยาที่ใช้อย่างครบถ้วน ตัวอย่างแนวทางที่พบบ่อย ได้แก่

1) คลื่นวิทยุ (Radiofrequency: RF)

เทคโนโลยี RF มุ่งส่งพลังงานความร้อนสู่ชั้นหนังแท้และไขมันใต้ผิว เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและอีลาสติน โครงสร้างผิวจึงจัดระเบียบดีขึ้น ผิวดูแน่นและเรียบขึ้น พร้อมสนับสนุนการไหลเวียน หนึ่งในระบบที่ถูกพูดถึงคือ Oligio Body ซึ่งใช้คลื่นวิทยุแบบโมโนโพลาร์ความถี่สูง โดยออกแบบหัวทิปและระบบควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะกับสภาพผิวที่แตกต่างกัน

หลักการโดยย่อของ Oligio Body

• ส่งพลังงาน RF ลงสู่ชั้นหนังแท้และชั้นไขมันใต้ผิว
• ช่วยกระตุ้นคอลลาเจน–อีลาสตินให้จัดเรียงตัวใหม่ ผิวจึงดูแน่นและเรียบขึ้น
• รองรับโหมดการทำงานหลายระดับเพื่อปรับให้เหมาะกับแต่ละบริเวณ

2) คลื่นกระแทก (Shock Wave)

เป็นพลังงานคลื่นเสียงความถี่ต่ำที่ช่วยคลายตัวก้อนไขมัน ลดความแน่นของพังผืด กระตุ้นการไหลเวียนเลือดและน้ำเหลือง และส่งเสริมการสร้างคอลลาเจน ช่วยให้พื้นผิวแลดูเรียบขึ้นเมื่อทำต่อเนื่องตามคำแนะนำ

3) โปรแกรมดูแลไขมันเฉพาะจุด

ทางเลือกบางแบบอาจใช้วิตามินหรือเอนไซม์ในบริเวณเล็ก ๆ ที่ดื้อการลด แม้จะควบคุมอาหารและออกกำลังกายแล้ว เหมาะกับจุดที่กวนใจ เช่น ต้นขาด้านใน เหนือเข่า หรือสะโพก ทั้งนี้ควรให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินก่อนทุกครั้ง

หมายเหตุ: ผลลัพธ์ ระยะเวลาที่เริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลง จำนวนครั้ง และช่วงห่างของการทำ ขึ้นกับสภาพผิว ไลฟ์สไตล์ และเป้าหมายของแต่ละคน

 

ข้อควรดูแลหลังทำทรีตเมนต์หรือหัตถการลดเซลลูไลท์

• ดื่มน้ำเพียงพอ ช่วยสนับสนุนการไหลเวียนและการขับของเสีย
• ทานอาหารสมดุล เน้นโปรตีนดี ไฟเบอร์ ลดน้ำตาลและโซเดียม
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ รักษามวลกล้ามเนื้อและสัดส่วน
• ทาบำรุงให้ผิวชุ่มชื้น เพื่อให้พื้นผิวดูเรียบและยืดหยุ่น
• พักผ่อนให้พอ สนับสนุนการฟื้นตัว
• ติดตามผลตามนัด เพื่อประเมินและปรับแผน
  
  

เลือกคลินิกลดเซลลูไลท์อย่างไรให้มั่นใจยิ่งขึ้น

• มีใบอนุญาตประกอบกิจการ ที่ตรวจสอบได้
• หัตถการดำเนินโดยแพทย์ที่สามารถตรวจสอบเลขที่ใบประกอบวิชาชีพ
• เครื่องมือและสถานที่ ผ่านมาตรฐาน ดูแลความสะอาด และบำรุงรักษาสม่ำเสมอ
• ให้ข้อมูลขั้นตอน/ค่าใช้จ่าย/คำแนะนำหลังทำ อย่างชัดเจน โปร่งใส
• มีรีวิวจากผู้รับบริการจริง จากหลายแหล่ง
• มีการดูแลหลังทำและติดตามผล
  
  

คำถามพบบ่อย (FAQ)

เซลลูไลท์หายขาดไหม?
โดยทั่วไปเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างผิวและพังผืด จึงมักไม่หายถาวร แต่สามารถทำให้ดูจางลงและผิวดูเรียบขึ้นได้ด้วยการดูแลต่อเนื่องและการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม

ผู้ชายมีเซลลูไลท์ได้ไหม?
ได้ พบได้น้อยกว่าผู้หญิง แต่มีโอกาสเกิดหากมีไขมันสะสมหรือพฤติกรรมเสี่ยงเหมือนกัน

อายุมีผลหรือไม่?
เมื่ออายุมากขึ้น คอลลาเจนและอีลาสตินลดลง ผิวอาจยืดหยุ่นน้อยลง ทำให้ลักษณะเซลลูไลท์ชัดขึ้นในบางราย

สรุป

เซลลูไลท์หรือ “ผิวเปลือกส้ม” เกิดจากการทำงานร่วมกันของก้อนไขมันใต้ผิว เส้นใยพังผืด การไหลเวียน รวมถึงปัจจัยโครงสร้างผิว ฮอร์โมน พันธุกรรม และไลฟ์สไตล์ แม้ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ แต่กระทบความมั่นใจได้ การดูแลอย่างต่อเนื่อง ปรับอาหาร ออกกำลังกาย สครับ/นวด บำรุงผิว และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง ช่วยให้ผิวดูเรียบและกระชับขึ้นได้ หากต้องการเสริมด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ เช่น RF, คลื่นกระแทก หรือโปรแกรมดูแลเฉพาะจุด ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนให้เหมาะกับสภาพผิวและเป้าหมายของแต่ละคน