1 กัปนานแค่ไหน

1 กัปนานแค่ไหน

    หลายคนคงเคยได้ยินกับคำว่า 1 กัปนานแค่ไหน กันมาบ้างแล้ว แต่เชื่อว่ามนุษย์ปกติ เช่น เรา ๆ คงไม่มีใครเคยได้สัมผัสหรือมีอายุยืนยาวจนถึง 1 กัปเป็นแน่แท้ แต่หากถามว่า 1 กัปนั้น นานแค่ไหน ผู้เขียนทำได้แค่เพียงศึกษาและอ่านจากนิทานหรือเรื่องราวองพุทธประวัติที่ได้มีการเล่าต่อ และสืบทอดกันมาอย่างช้านาน โดยองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้เคยมีการเปรียบเทียบความยาวนานของเวลาที่เรียกว่า 1 กัป ไว้ว่า 

    หากให้บอกว่าเวลา 1 กับนั้น ยาวนานสักเพียงใด  ให้สมมุติว่า มีเสาหิน 1 แท่งที่มีความยาว 1 โยชน์ (ประมาณ 16 กิโลเมตร) ซึ่ง ในทุก ๆ 100 ปี จะมีชายคนหนึ่งเดินทางมาจากเมืองกาสี ถือผ้าบาง ๆ  ผืนหนึ่ง นำมาลูบแท่งหินนั้น อย่าง เบา ๆ แค่ครั้งเดียว และก็จากไป จนวันเวลาผ่านไปครบ 100 ปี ชายผู้นั้นก็จะกลับมาลูบใหม่อีกครั้ง และทำเช่น ๆ นี้ วนไปเรื่อย ๆ ทุก 100 ปี จนกว่าแท่งหินนั้นจะสึกหรอและหายไปเวลาก็ยังไม่เท่ากับ 1 กัปเลย  

    แต่เชื่อเชื่อหรือไม่ว่าจากคำเปรียบเปรยที่ได้เล่าสืบทอดกันมาว่าเป็นคำที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เปรียบเปรยไว้นั้น เคยมีคนที่นำคำเปรียบเปรยนั้น มาคำนวณหาเวลา 1 กัป ว่ายาวนานสักเท่าไหร่ ดังนี้

    เมื่อเสาหินทุกมีขนาดเท่ากับ 16,000 เมตร

    ปริมาตรทั้งหมด จึงเท่ากับ 16,000 * 16,000 * 16,000 =4.096 ล้านล้านลูกบาศก์เมตร

    หากชายจากเมืองกาสีมาลูบหินด้วยผ้าบาง ๆ จะทำให้หินสึกหรอไปแค่ 0.000001 ลูกบาศ์กเมตร ต่อการลูบ 1 ครั้ง ซึ่งหากลูบทุก ๆ 100 ปี เพียงแค่ 1 ครั้ง จะต้องใช้เวลานานถึง 4.096*10 ยกกำลัง 20 ปี หรือ 409 ล้านล้านปี กว่าที่เสาหินต้นนั้นจะสึกหายไป ซึ่งแม้จะผ้านไปเป็นล้านล้านปี หินแท่งนี้ยังแทบจะไม่สึกหรอเลยด้วยซ้ำ จนเรารู้ไม่อาจรู้สึกได้ถึงการเปลี่ยนแปลง ซึ่งความจริงแล้วเสาหินต้นนั้นมีการสึกหรอไปอย่างช้า ๆ เหมือนสังสารวัฏที่ค่อย ๆ กลืนกินทุกสิ่งนั่นเอง

    ซึ่งเหตุที่พระพุทธเจ้าทรงเปรียบเปรยเช่นนี้  อาจจะไม่ใช่เพราะวัตถุประสงค์ที่อยากรู้เวลาที่ยาวนานของคำว่า 1 กัป แต่พระองค์ท่านต้องการที่จะสื่อให้เห็นว่า ช่วงชีวิตที่ได้เกิดมาในช่วงที่พระพุทธศาสนาคงอยู่ หายากยิ่งกว่าสิ่งอื่นใด การได้เกิดเป็นมนุษย์ การได้พบพระพุทธศาสนา การได้ยินธรรม ได้รู้จักคำว่านิพพาน มันไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นเป็นของขวัญจากกาลเวลาที่อยู่เหนือเกินกว่าจะจินตนาการได้ จงอย่ารอให้เสาหินต้นนั้นสึกหรอหายก่อนจึงจะลงมือทำความดี เพราะโอกาสแบบนี้อาจจะต้องรอไปอีกหลยกัป กว่าที่จะมีอีกครั้ง