เข้าสู่ระบบ:
  [ลืมรหัสผ่าน] [สมัครสมาชิกฟรี]   
350,252   2,091,596

จะเข้ เครื่องดนตรีของประเทศไทย

 

จะเข้ เป็นเครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องดีด มี 3 สาย เข้าใจว่าได้ปรับปรุงแก้ไขมาจากพิณ คือ กระจับปี่ซึ่งมี 4 สาย นำมาวางดีดกับพื้นเพื่อความสะดวก จะเข้ได้นำเข้าร่วมบรรเลงอยู่ในวงมโหรีคู่กับกระจับปี่ในสมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีผู้นิยมเล่นจะเข้กันมาก ทำให้กระจับปี่ค่อย ๆ หายไปในปัจจุบัน เนื่องจากหาผู้เล่นเป็นน้อย

ตัวจะเข้ทำเป็นสองตอน คือตอนหัวและตอนหาง โดยลักษณะทางตอนหัวเป็นกระพุ้งใหญ่ ทำด้วยไม้แก่นขนุน หนาประมาณ 12 ซม. ยาวประมาณ 52 ซม. และกว้างประมาณ 11.5 ซม. ท่อนหัวและท่อนหางขุดเป็นโพรงตลอด รวมทั้งสิ้นมีความยาวประมาณ 130 – 132 ซม. ปิดใต้ทองด้วยแผ่นไม้ มีเท้ารองตอนหัว 4 เท้า และตอนปลายปางอีก 1 เท้า วัดจากปลายเท้าถึงตอนบนของตัวจะเข้ สูงประมาณ 19 ซม. ทำหลังนูนตรงกลางให้สองข้างลาดลง โยงสายจากตอนหัวไปทางตอนหางเป็น 3 สาย มีลูกบิดประจำสายละ 1 อัน สาย 1 ใช้เส้นลวดทองเหลือง อีก 2 สายใช้เส้นเอ็น มีหย่องรับสายอยู่ตรงปลายหางก่อนจะถึงลูกบิด ระหว่างตัวจะเข้มีแป้นไม้เรียกว่า นม รองรับสายติดไว้บนหลังจะเข้ รวมทั้งสิ้น 11 อัน เพื่อไว้เป็นที่สำหรับนิ้วกดนมแต่ละอันสูง เรียงลำดับขึ้นไป ตั้งแต่ 2 ซม. จนสูง 3.5 ซม.

เวลาบรรเลงใช้ดีดด้วยไม้ดีดกลมปลายแหลมทำด้วยงาช้างหรือกระดูกสัตว์ เคียนด้วยเส้นด้ายสำหรับพันติดกับปลายนิ้วชี้ข้างขวาของผู้ดีด และใช้นิ้วหัวแม่มือกับนิ้วกลางช่วยจับให้มีกำลัง เวลาแกว่งมือส่ายไปมา ให้สัมพันธ์ กับมือข้างซ้ายขณะกดสายด้วย

 

           

 

           

สายของจะเข้

สายของจะเข้นั้นจะมีอยู่ 3 สาย ส่วนใหญ่ทำมาจากไหมหรือเอ็น สามารถแบ่งได้ดังนี้

  • สายที่อยู่ติดกับตัวผู้เล่นจะเข้ มีชื่อเรียกว่า สายลวด เป็นสายที่ทำมาจากลวดทองเหลือง
  • สายที่อยู่ทางด้านนอกสุดของจะเข้ มีชื่อเรียกว่า สายเอก ทำมาจากไหมหรือเอ็น
  • สายที่อยู่ตรงกลาง มีชื่อเรียกว่า สายทุ้ม ทำมาจากไหมหรือเอ็น

 

ทำไมจึงเรียกว่า "จะเข้"

จะเข้นี้  สันนิษฐานกันว่าเป็นเครื่องดนตรีที่ไทยเราได้แบบมาจากมอญ ก็น่าจะเป็นจริง  เพราะเคยได้เห็นจระเข้ของมอญ  ซึ่งทำรูปตอนด้านกระพุ้งเสียงเป็นหัวจระเข้  ตั้งอยู่ในพิพิธภัณฑ์เมืองย่างกุ่ง  สหภาพพม่า บอกว่าเป็นเครื่องดนตรีที่เก่าแก่มาก  ถ้าของเดิมมีรูปเป็นเช่นนี้คงเรียกว่าจระเข้มาก่อนเช่นเดียวกับพิณอินเดีย  ซึ่งมีรูปเป็นนกยูง  และเรียกว่า  มยุรี ภายหลังคงเกรงว่าจะเรียกชื่อไขว้เขว จึงทำให้บัญญัติชื่อเสียใหม่ว่า จะเข้ จะได้ไม่ซ้ำกับ จระเข้ สัตว์มีชีวิต

 

วิธีการบรรเลงจะเข้และแบบฝึกหัดสำหรับจะเข้

 

     ดีดไม้ออกไม้เข้า ด้วยการดีดไม้ดีด “ออก” และ “เข้า” สลับกันโดยเริ่มที่ไม้ดีดออกก่อน มีทั้งดีดสายเปล่าและดีดกดสาย ให้มีน้ำหนักเสียงเท่ากัน การประเมินมีดังนี้

 ๑ . ๑   การดีดสายเปล่า 

 

-      ทดสอบโดยให้ดีดตั้งแต่ ๒ ครั้งขึ้นไป ไม้ดีดต้องจบด้วยไม้เข้าเสมอ ซึ่งเป็นพื้นฐานของการใช้ไม้ดีดออก - เข้า ให้ถูกต้องกับทำนองเพลง 

-     น้ำหนักมือในการดีดออกและดีดเข้าต้องได้เสียงดังเท่ากัน 

 ๑ . ๒     การดีดกดสาย ชนิดดีดเรียงเสียง หรือไล่เสียงขึ้นลง

-      ตำแหน่งของนิ้วที่กดบนนมถูกต้อง คืออยู่ชิดนมด้านซ้าย 

-     ใช้นิ้วไล่เสียงตามตำแหน่งของนมทั้ง๑๑นมได้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์

-    ดีดได้เสียงถูกต้อง

-    ดีดได้เสียงชัดเจน         

๑ . ๓ การดีดเสียงทิงนอยหรือการเล่นสายลวดประกอบสายเอก คือตามปกติสายจะเข้ทั้ง ๓ สายจะมีเสียงเท่ากันหมด จึง สามารถดีดเดี่ยวในแต่ละสายได้ ฟังสายเอก สายทุ้ม สายลวด ( สายเอก เล่นเสียงสูง สายทุ้ม มักจะเล่นเสียงต่ำ สายลวดเสียงจะแปร่ง ) แต่ถ้าจะให้เสียงไพเราะและฟังดูแปลกออกไปมักจะดีด ควบคู่กันไปทีละ ๒ สาย คือสายเอกจะเป็นเสียง “นอย” และสายลวดจะเป็นเสียง “ทิง”  ( จะใช้นิ้วกดที่ ๒ สายนี้เท่านั้น ไม่กดสายทุ้ม ) การเล่นสายลวดเพียงสายเดียว จะเปลี่ยนเป็นใช้หลังเล็บของนิ้วหัวแม่มือที่โดยปกติไม่ค่อยใช้บังคับเสียง

  .     การดีดรัว คือ การดีดโดยใช้ไม้ดีด ดีดเข้าออกสลับกันถี่ ๆ โดยเสียงแต่ละเสียงต้องดังเสมอกัน  หรือเรียกอีกอย่างว่า การกรอ

 

เราคนไทยควรอนุรักษ์มรดกของชาติและสืบทอดศิลปะอันสวยงามนี้ไว้  มิให้สูญหายหรือให้ไครมาทำลายวัฒนธรรมของเรา

ข้อมูลจาก  http://th.wikipedia.org

               http://santithaimusic.igetweb.com

               http://www.youtube.com

 

 ปล. ขอขอบคุณ คุณลูกชายนายอำเภอที่เอื้อเฟื้อสอนวิธีการโพสมากนะคับ

 
โหวตให้กระทู้นี้ >>
มีผู้เข้าชมแล้ว 25,881 ครั้ง, โหวตแล้ว 31 ครั้ง / 147 คะแนน
โพสท์โดย: ~๐กอร์น๐~ ดู Hot Topic อื่นๆของ ~๐กอร์น๐~
15:45 - 26 กรกฎาคม 2554 (แก้ไขล่าสุด: 02:03 - 27 กรกฎาคม 2554)
Tags ที่เกี่ยวข้อง : จะเข้
แจ้งลบ
 
 

Comment!  

   
 
 
   
เนื้อหาถูกโพสท์โดยสาธารณชน แสดงบนเว็บไซต์โดยอัตโนมัติ

เมญ่า นนธวรรณ ถ่ายแฟชั่นปก พลอยแกมเพชร สวยสง่า เลอค่าสุด ๆ

ปรากฏการณ์ทางนักวิทยศาสตร์ Red Sprites

เกาหลีเหนือ วอน จีน แบนคลิปล้อ คิมจองอึน (คลิป)

LINE อัปเดทเวอร์ชั่นใหม่ เพิ่ม “แชทลับ” ลบข้อความหลังเวลาที่กำหนดได้ iOS และ Android
ดู Hot Topic ทั้งหมด
 
QUICK LINK
CONTACT US
ADVERTISE
    2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013   2014
Postjung